Immagini della pagina
PDF

τούτοις παραπλήσια σχεδόν γαρ τα πλείστα των εν τη σκηνή ανα, βαινόντων κακών εύροι τις αν υπο της αγνοίας καδάπερ υπό τρα, γικού τινός δαίμονος κεχορηγημένα, λέγω δε και ες τα άλλα μεν αποβλέπων, μάλιστα δε ες τας ουκ αληδείς κατά των συνήθων και 5φίλων διαβολάς, υφ' ων ήδη και οίκοι ανάστατοι γεγόνασι και πόλεις άρδην απολώλασι, πατέρες τε κατά παίδων εξεμάνησαν και αδελφοί κατά των ομογενών και παίδες κατά των γειναμένων και ερασται κατά των ερωμένων, πολλαι δε και φιλίαι συνεκόπησαν και οίκοι 2 συνεχύδησαν υπό της κατά τας διαβολάς πιθανότητος, ίν ούν ώς 10ήκιστα περιπίπτωμεν αυταίς, υποδείξαι βούλομαι τό λόγω, καδάπερ επί τινος γραφής, οποίόν τί εστιν η διαβολή και πόδεν άρχεται και οποία εργάζεται, μάλλον δε Απελλής ο Εφέσιος πάλαι ταύτην πρoύλαβε την εικόνα και γαρ αυ και ουτος διαβληδεις προς τον Πτολεμαίον ώς μετεσχηκώς Θεοδότα της συνωμοσίας εν Τύρω - ο 15δε Απελλής ουχ έωράκει ποτέ την Τύρον, ουδε τον Θεοδόταν όστις ήν εγίνωσκεν, ή καδ' όσον ήκουε Πτολεμαίου τινά ύπαρχον είναι, τα κατά την Φοινίκην επιτετραμμένον αλλ' όμως των αντιτέχνων τις Αντίφιλος τoύνομα, υπό φθόνου της παρά βασιλεί τιμής και της κατά την τέχνην ζηλοτυπίας, κατείπεν αυτού προς τον Πτολε, 20μαίον ώς είη κεκοινωνηκώς των όλων, και ώς δεάσατό τις αυτόν εν Φοινίκη συνεστιώμενον Θεοδότα και παρ' όλον το δείπνο προς το ους αυτό κοινολογούμενον, και τέλος απέφηνε την Τύρου από. στασιν και την Πηλουσίου κατάληψιν εκ της Απελλού συμβουλής 3 γεγονέναι, ο δε Πτολεμαίος ώς αν και ταλλ' ου πάνυ φρενήρης τις 25ών αλλ' εν κολακεία δεσποτική τεδραμμένος, ούτως εξεκαύδη και συνεταράχθη πρός της παραδόξου ταύτης διαβολής ώστε μηδέν των εικότων λογισάμενος, μηδ' ότι αντίτεχνος ήν ο διαβάλλων, μηδ' ότι μικρότερος ή κατά τηλικαύτην προδοσίαν ζωγράφος, και ταύτα ευ πεπονθώς υπ' αυτού και παρ' οντινούν τών ομοτέχνων τετιμημένος, 30 αλλ' ουδε το παράπανει εξέπλευσεν Απελλής ες Τύρον εξετάσας, ευθύς έαδε μηνίειν και βοής ενεπίμπλα τα βασίλεια, τον αχάριστοι κεκραγώς και τον επίβουλον και συνωμότην. και εί γε μη των συνειλημμένων τις, αγανακτήσας επί τή του Αντιφίλου αναισχυντί και τον άθλιον Απελλήν κατελεήσας, έφη μηδενός αυτοίς κεκοινώ, 35νηκέναι τον άνθρωπον, απετέτμητο αν την κεφαλήν και παραπολε, 4λαύκει των εν Τύρω κακών, ουδέν αυτός αίτιος γεγονός, ο μεν ούν Πτολεμαίος ούτω λέγεται αίσχυνθήναι επί τοις γεγονόσιν ώστε τον μεν Απελλήν εκατόν ταλάντοις εδωρήσατο, τον δε Αντίφιλον δουλεύειν αυτό παρέδωκεν ο δε Απελλής, ών παρεκινδύνευσε μεμνη 5 μένoς, τoιάδέ τινι εικόνι ήμύνατο την διαβολήν, ενδεξιά τις ανήρ κάδηται τα ώτα παμμεγέδη έχων, μικρού δείν τοίς του Μίδου προσεoικότα, την χείρα προτείνων πόρρωδεν έτι προσιούση τη διαβολή, περί δε αυτόν έστάσι δύο γυναίκες, άγνοιά μοι δοκεί και υπόληψις ετέρωδεν δε προσέρχεται η διαβολή, γύναιον ες υπερβολήν πάγκαλον, υπόδερμον δε και παρακεκινημένον οιον δή την λύτταν5 και την οργήν δεικνύουσα, τη μεν αριστερά δάδα καιομένην έχουσα, τη ετέρα δε νεανίαν τινά των τριχών σύρουσα, τας χείρας ορέγοντα εις τον ουρανόν και μαρτυρόμενον τους θεούς, ηγείται δε ανήρ ώχρός και άμορφος, οξύ δεδορκώς και εοικώς τοίς εκ νόσου μακράς κατεσκληκόσιν τούτον ουν είναι τον φθόνον άν τις εικάσειεν. και 10 μην και άλλα τινες δύο παρομαρτούσι, προτρέπουσαι και περιστέλλουσαι και κατακοσμούσαι την διαβολήν ώς δέ μοι και ταύτας εμήνυσεν ο περιηγητής της εικόνος, η μεν επιβουλή τις ήν η δε απάτη, κατόπιν δε ήκολούδει πάνυ πενδικώς τις έσκευασμένη, μελανείμων και κατεσπαραγμένη, μετάνοια δε και αύτη ελέγετο 15 επεστρέφετο γούν ες τουπίσω δακρύουσα, και μετ' αιδούς πάνυ την αλήδειαν προσιούσαν υπέβλεπεν. ούτω μεν ουν Απελλής τον εαυτού κίνδυνον επί της γραφής εμιμήσατο φέρε δε και ημείς, ει δοκεί, κατά την του Εφεσίου 6 ζωγράφου τέχνην διέλδωμεν τα προσόντα τη διαβολή, πρότερόν γε20 όρω τινί περιγράψαντες αυτήν ούτω γάρ αν ημίν η εικών γένοιτο φανερωτέρα, έστι τοίνυν διαβολή κατηγορία τις εξ ερημίας γινομένη, τον κατηγορούμενον λεληδυία, εκ του μονομερούς αναντιλέκτως πεπιστευμένη, τοιαύτη μεν η υπόδεσις του λόγου τριών δ' όντων προσώπων καδάπερ εν ταις κωμωδίας, του διαβάλλοντος και του 25 διαβαλλομένου και του προς δν η διαβολή γίνεται, καθ' έκαστον αυτών επισκοπήσωμεν οια εικός είναι τα γινόμενα, πρώτον μεν δή, 7 ει δοκεί, παραγάγωμεν τον πρωταγωνιστήν του δράματος, λέγω δε τον ποιητήν της διαβολής, ούτος δε δή ώς μεν ουκ αγαδος άνδρωπός εστι, πάσιν, oίμαι, γνώριμον ουδείς γαρ αν ών αγαδός30 κακών αίτιος γένοιτο τό πλησίον, αλλ' έστιν αγαδών ανδρών, αφ' ών εύ ποιούσιν αυτοί τους φίλους, ουκ αφ’ ών τους άλλους αδικούντες αιτιώνται και μισείσδαι παρασκευάζουσιν, ευδοκιμείν, δόξαν ευνοίας προσλαβόντας, έπειτα δε ώς άδικος ο τοιούτος και παρά-8 νομός εστι και ασεβής και τοις χρωμένοις επιζήμιος, βάδιον κατα-35 μαδείν τίς γαρ ουκ αν ομολογήσειε την μεν ισότητα εν άπαντι και το μηδέν πλέον δικαιοσύνης έργα είναι, το δε άνισόν τε και πλεονεκτικόν αδικίας, ο δε τη διαβολή κατά των απόντων λάδρα

3. δοκείν ? 15. μετάνοια oίμαι αύτη?

[ocr errors]
[graphic][graphic][graphic][graphic]

χρώμενος πώς ου πλεονέκτης εστίν, όλον τον ακροατην σφετεριζό. μενος, και προκαταλαμβάνων αυτού τα ώτα και αποφράττων, και τώ δευτέρω λόγω παντελώς άβατα κατασκευάζων αυτά, υπό της διαβολής προεμπεπλησμένα, εσχάτης αδικίας το τοιούτον, ως φαίει 5αν και οι άριστοι των νομοθετών, οίον ο Σόλων και ο Δράκο, ένορκον ποιησάμενοι τοίς δικασταίς το ομοίως αμφοίν ακροάσδαι και το την εύνοιαν ίσην τοίς κρινομένοις απονέμειν, άχρι αν ο του δευτέρου λόγος παρατεδεις δατέρου χείρων ή αμείνων φανή, πριν δέ γε αντεξετάσα την απολογίαν τη κατηγορία, παντελώς ασεβή 10και ανόσιον ηγήσαντο έσεσθαι την κρίσιν, και γάρ αν και αυτούς αγανακτήσαι τους θεούς είπoιμεν, ει τό μεν κατηγόρω μετ' αδείας «V Α' Μ' Αν α Sέλει λέγειν επιτρέπομεν, αποφράξαντες δε τω κατηγορομέο τα ώτα ή το στόματι σιωπώντες καταψηφιζοίμεδα το προτέρω λόγω κεχειρωμένοι, ώστε ου κατά το δίκαιον και το νόμιμο και 15τον όρκον τον δικαστικόν φαίη τις αν γίνεσθαι τάς διαβολάς, ει δέ τω μη αξιόπιστοι δοκούσιν οι νομοδέται, παραινούντες ούτω δικαίας και αμερείς ποιείσδαι τας κρίσεις, ποιητήν μοι δοκώ τον άριστον επάγειν τό λόγω, ευ μάλα περί τούτων αποφηνάμενοι, μάλλον δε νομοθετήσαντα. φησί δε «μήτε δίκην δικάσης πριν 20αμφοίν μύθον ακούσης.» ήπίστατο γάρ, oίμαι, και ούτος ώς πολ λών όντων εν τώ βίω αδικημάτων ουδέν άν τις εύροι χείρον ουδε αδικώτερον ή ακρίτους τινάς και αμοίρους λόγων καταδεδικάσδαι όπερ εξ άπαντος ο διαβάλλων επιχειρεί ποιείν, άκριτον υπάγων τον διαβαλλόμενον τή του ακούοντος οργή, και την απολογίαν το λά, 9 θραίω της κατηγορίας παραιρούμενος και γάρ απαρρησίαστος και δειλός άπας ο τοιούτος άνθρωπος, ουδέν ες τoυμφανές άγων, αλλ' ώσπερ οι λοχώντες εξαφανούς ποδέν τοξεύων, ώς μηδε αντιτάξασδαι δυνατόν είναι μηδε ανταγωνίσασδαι, αλλ' εν απορία και αγνοία του πολέμου διαφθείρεσδαι, ο μέγιστόν εστι σημείον του μηδέν 30υγιές τους διαβάλλοντας λέγειν, έπει εί τίς γε ταληθή κατηγορούντι εαυτό συνεπίσταται, ούτος, οίμαι, και ες το φανερόν ελέγχει και διευθύνει και αντεξετάζει τώ λόγω, ώσπερ ουδείς αν εκ του προφανούς νικάν δυνάμενος ενέδρα ποτέ και απάτη χρήσατο κατά 10 των πολεμίων. ίδοι δ' άν τις τους τοιούτους μάλιστα έντε βασι, 35λέων αυλαίς και περί τας των αρχόντων και δυναστευόντων φιλίας ευδοκιμούντας, ένδα πολυς μεν ο φθόνος, μυρία δε υπόνοια, πάμ, πολλαι δε κολακειών και διαβολών υποθέσεις, όπου γαρ αεί μείζoυς ελπίδες, ένταύδα και οι φθόνοι χαλεπώτεροι και τα μίση επισφαλέ στερα και ζηλοτυπίαι κακοτεχνέστεραι. πάντες ούν αλλήλους οξύ δεδόρκασι, και ώσπερ οι μονομαχούντες επιτηρούσιν εί πού τι γυμνωθεν μέρος δεάσαιντο του σώματος, και πρώτος αυτός έκαστος είναι βουλόμενος παρωδείται και παραγκωνίζεται τον πλησίον, και τον προ αυτού, ει δύναιτο, υποσπά και υποσκελίζει. ένδα ο μεν χρη-5 στός ατεχνώς ευδύς ανατέτραπται και παρασέσυρται και το τελευταίον ατίμως εξέωσται, ο δε κολακευτικώτερος και προς τας τοιαύτας κακοηθείας πιθανώτερος ευδοκιμεί, και όλως ο φδάσας κρατεί το γαρ του Ομήρου πάνυ επαληθεύουσιν, ότι τοι ξυνός ενυάλιος και τον κτανέοντα κατέκτα τοιγαρoύν ώς του περί μικρών του αγώνος 10 όντος, ποικίλας κατ' αλλήλων οδούς επινοούσιν, ών ταχίστη και επισφαλεστάτη εστίν ή της διαβολής, την μεν αρχήν από φθόνου ή μίσους ευέλπιδος λαμβάνουσα, οικτρότερα δε και τραγικά επάγουσα τα τέλη, και πολλών συμφορών ανάπλεα. ου μέντοι μικρον ουδε απλούν εστί τούτο, ώς άν τις υπολάβοι, 11 αλλά πολλής μέν τέχνης, ουκ ολίγης δε αγχινοίας, ακριβούς δέ τινος επιμελείας δεόμενον, ου γαρ αν τοσαύτα έβλαπτεν η διαβολή, ει μή πιθανόν τινα τρόπον εγίνετο, ουδ' αν κατίσχυε την πάντων ισχυροτέραν αλήδειαν, ει μη πολύ το επαγωγόν και πιθανόν και μυρία άλλα παρεσκεύαστο κατά των ακουόντων, διαβάλλεται μεν 12 ούν ώς το πολύ μάλιστα ο τιμώμενος και δια τούτο τοις υπολειπομένοις αυτού επίφθονος άπαντες γάρ τώδ' επιτοξάζονται καδάπερ τι κώλυμα και εμπόδιον προορώμενοι, και έκαστος οίεται πρώτος αυτός έσεσθαι τον κορυφαίον εκείνον εκπολιορκήσας και της φιλίας αποσκευασάμενος, οιόν τι και επί τοις γυμνικούς αγώσιν υπό των δρο-25 μέων γίνεται. κακεί γαρ ο μεν αγαδός δρομεύς, της ύσπληγος ευθύς καταπεσούσης, μόνον του πρόσω εφιέμενος και την διάνοιαν αποτείνας προς το τέρμα, καν τοις ποσί την ελπίδα της νίκης έχων, τό πλησίον ουδέν κακουργεί, ουδέ τι των κατά τους αγωνιστάς πολυπραγμονεί ο δε κακός εκείνος και άναδλος ανταγωνιστής, 30 απογνούς την εκ του τάχους ελπίδα, επί την κακοτεχνίαν ετράπετο, και τούτο μόνον εξ άπαντος σκοπεί, όπως τον τρέχοντα επισχών ή εμποδίσας επιστομιεί, ώς, ει τούτου διαμάρτοι, ουκ άν ποτε νικήσαι δυνάμενος, ομοίως δε τούτοις κανταϊς φιλίας των ευδαιμόνων τούτων γίνεται ο γαρ προέχων αυτίκα επιβουλεύεται και 35 αφύλακτος εν μέσω ληφθείς των δυσμενών ανηρπάσδη, οι δε αγαπώνται και φίλοι δοκούσιν εξ ών άλλους βλάπτειν έδoξαν τότε 13 αξιόπιστον της διαβολής ουχ ώς έτυχεν επινοούσιν, αλλ' εν τούτω

13. το στόμα φιμώσαντες ? *

8, τα και 13. ημισευέλπιδος

[ocr errors]

6. διαφοράς 19. πρώτός 20. εκείνον 21. αυτόν

« IndietroContinua »