Immagini della pagina
PDF
ePub

12 jam quidam nominare auctores armorum. Unum maxime nomen per consensum clamantium Brutuli Papii exaudiebatur. vir nobilis potensque erat, haud dubie proximarum induciarum ruptor. De eo 13 coacti referre praetores decretum fecerunt, Ut Brutulus Papius Romanis dederetur, et cum eo praeda omnis Romana, captivique ut Romam mitterentur ; quaeque res per feciales ex foedere repetitae effent, se14 cundum jus fasque reftituerentur. Feciales Romam,

nium codd. admonet, ne quid inluftrat. Praeterea vox nomen temere innovetur.

Audebantque jam quidam nominare auctores armorum] Copula que deficit in Leid. 2. Deinde quidem legunt Leid. 1. et edd. ante Aldum. V. infra ad 39, 17, 5. Insuper vocem armorum neglexit scriba Harlej. 2.

§. 12. Unum maxime nomen per consensum clamantium Brutuli Papii exaudiebatur] Papia gens Italica fuit. Itaque bello Italico Papius Mutilus inter ejus belli duces insignis eft. Appianus, alii. SIG. Brutili Papi Vol. 1. et Leid. 2. Brutuli Papi Vol. 2. Leid. 1. Harlej. 1. et Fragm. Hav. Brutuli Papri Florent. Brutili Papii Lovel. 4. a m. 1. Brutilii Papii Hearnii Oxon. L. 2. C. et Harlej. 2. Bructulii Papii Lovel. 2. Primum nomen deficit in Lovel.

1.

Mox etiam S. seq. Brutilus, Brutilius, vel Brutillus codd. quidam, unus etiam Florent. Papus praeferunt; at hoc loco Brutuli Papyrii, et mox Brutulus Papyrius editiones Aldina an tiquiores. Vir Cel. J. Gottl. Hei. neccius ad 1. Jul. et Pap. Popp. pro Brutuli scribendum putat Mutili 1, 4. p. 59. ubi gentem Papiam, ejusque familiam Mutilorum, quae apud Samnites floruiffet, multis

neglegentia librarii omittitur in Harlej. 2. Insuper exaudiebant Portug. a m. 1. V. ad 38, 40, 1.

Vir nobilis potensque erat, haud dubie proximarum induciarum ruptor] nobilis potensque erat vir Voff. 2. Deinde proximarum ruptor induciarum Portug. et Haverk. raptor eft in Fragm. Hav. Pari modo raptus et ruptus frequenter in Matis confundi, do. cuit Doct. Arntzen. ad Auct. de Orig, gent. Rom. 18. raptim et ruptim infra 9, 35, 3.

§. 13. Dederetur, et cum eo praeda omnis Romana, captivique ut Romam mitterentur] dedetur Leid. 1. et Fragm. Hav. V. ad 2, 56, 7. Tum et ut praeda omnis Romana captivique Romam mitterentur Harlej. 2. et cum eo omnis praeda Romana Portug. et Haverk. To ut deficit etiam in Leid. 2. et edd. ante Frobenianam anni 1535.

Quaeque res per feciales ex foedere repetitae essent, secundum jus fasque reftituerentur] quaequae res Lovel. 4. Tum voces ex foedere non adparent in Harlej. 2. Hinc secundum jussasque reftituerentur Leid. 1. perperam duabus vocibus coalescentibus, et litera f in commutata, quod ob du

ut censuerunt, miffi, et corpus Brutuli exanime : ipse morte voluntaria ignominiae se ac supplicio subtraxit. Placuit cum corpore bona quoque ejus 15 dedi. nihil tamen earum rerum, praeter captivos, ac si qua cognita ex praeda sunt, acceptum eft: ceterarum rerum irrita fuit deditio. dictator ex senatusconsulto triumphavit. Hoc bellum a con- 16 sulibus bellatum, quidam auctores sunt, eosque de Samnitibus triumphafle: Fabium etiam in

ctuum similitudinem frequens eft. V. ad 22, 28, 10. Hinc factum secundum jussa reftituerentur in Lovel. 3.

S. 14. Feciales Romam, ut censuerunt, miffi, et corpus Brutuli exanime] Feciales Romani Harlej. 2. et Haverk. Tum ut censuerant

Portug. et Haverk. Feciles Romam censuerunt dedendum corpus Lovel. 2. miffi dedendum corpus Harlej. 2. [Veith.] Mox ipse enim morte, addita media voce, Lovel. 4. Sed alibi saepe similes particulae fulciendae orationi Li. vianae a librariis insertae sunt. V. infra ad 10, 39, 4.

§. 15. Nihil tamen earum rerum, praeter captivos, ac si qua cogni. ta ex praeda sunt, acceptum eft] nec hoc tamen earum rerum Vol. 2. et Lovel. 3. Hinc et si qua cognita Portug. et Haverk.cum edd. quae Frobeniana anni 1535. antiquiores sunt. Tum sunt deficitin Portug. Haverk. et Fragm. Hav. Deinde exceptum eft Portug. a m. 1. acceptavere Lovel. 4. accepta, exsulante voce eft, Voff. 2. Lov. 2.3. Gaertn. Fragm. Hav. et edd. Rom. anni 1472. ac Parm. Paul. lo ante voces Placuit cum corpore bona quoque ejus dedi non adpa. rent in Haverk. bona ejus quoque dedi alio ordine praeferunt edd. ante eamdem Frobenianam.

Sed ceterarum rerum irrita fuit deditio] sed redundat. GELEN. Id eft, non acceptae res caeterae, quae dedebantur, nec ex eo pax consequuta eft. SIG. Illud seď supereft in Voff. 2. Lovel. 2. 3. Harlej. 2. Gaertn. Portug.. Haverk. Fragm. Hav. et Hearnii Oxoniensibus, quod optimi recte ignorant. V. supra ad 6, 32,8. Insuper ceterum rerum Haverk.

Ex senatusconsulto triumphavit] ex senatusconsultu Portug. Sed v. quae ante notata sunt ad 5, 13, 5. Voces ex senatusconsulto non adparent in Vol. 2. Leid. utroque, Lovel. 1. 2. 3. 4. Harlej. 1. Gaertn. et Fragm. Hav.

§. 16. Hoc bellum a consulibus bellatum, quidam auctores sunt] Inter caeteros sunt Capitolini scriptores, qui Q. Fabium, L. Fulvium, hujus anni consules, de Samnitibus triumphasse, non dictatorem A. Cornelium, tradunt. SIG. Hoc bello a consulibus bella. tum edd. ante Aldum. ab consulibus Portug. et Haverk. Insuper debellatum Lovel. 4. Portug. et Hearnii Oxon. B. V. infra ad Epit. Liv. 37.

Fabium etiam in Apuliam processiffe] Hinc apud eum, qui scripsit de viris Illuftribus [ Aurel.

1

Apuliam proceffiffe, atque inde magnas praedas egiffe.

XL. Nec discrepat, quin dictator eo anno A. 2 Cornelius fuerit. id ambigitur, belline gerendi caussa creatus sit; an ut effet, qui ludis Romanis, quia

Vict. 32. scriptum eft, Q. Fabium consulem primum de Apulis et Lucerinis triumphaffe. Quod idem exftat etiam in Capitolino triumpho. SIG. Fabium et locum in Apuliam Lovel. 3. Fabium in A. puliam etiam Haverk. Fabium in Apulia etiam Portug. Deinde processe Voss. 1. a m. 1. praeceffiffe Portug. pertransisse Leid. 2. et Lovel. 1.

§. 1. Nec discrepant, quin dictator eo anno A. Cornelius fuerit] Pro Nec discrepant manuscripta exemplaria habent Nec discrepat, et quidem paulo Latinius. GELEN. Ita etiam non tantum omnes codd. mei, verum etiam edd. Rom. anni 1472. ac Parm. Supra 3,31,8. Quum de legibus conveniret, de latore tantum discreparet. ubi recte ita legendum Rhenanus monuit. V. quae ad eum locum notavi. Praeterea M. Cornelius Voff. 2. Lovel. 3. 4. Harlej. 2. et Fragm. Hav. a m. 1. A. M. Cornelius, utraque lectione simul exhibita, Voff. 1. Leid. 1. Lovel. 1. a m. 1. et Lovel. 2. Vulgatum verius eft; nam Κορνήλιος Αὖλος etiam vocatur Zonarae 7. Ann. 24.

S. 2. Quia L. Plautius praetor gravi morbo inplicitus erat ] Reponenda vox ex omnibus Mftis codd. atque editionibus gravi morboforte implicitus erat. GEBH. Vocem illam forte prima omiserat ed. Francof. anni 1578. indeque omnes usque ad Gronovium, qui eamdem iterum reftituit. Et recte. Eft enim in omnibus etiam meis codd. Ceterum quod L.

Plautius Fragm. Hav. V. ad 38, 36, 4. Ultima vox erat deficit in Leid. 2. et Lovel. 1. Insuper in verbis proxime praecedentibus ut effet aliquis, qui ludis praefert Portug. in margine. At insertum illud aliquis, quod in nullo alio codice obviam fuit, sine dubio librarii vel interpretis eft emblema. Sunt qui, erant qui, fuerunt qui, et similia Livio noftro aliisque frequentiffima sunt. V. exempla, quamvis alterius rei probandae cauffa, congefta ad Livii 42, 66, 9.

Signum mittendis quadrigis daret] Inter caeteras causas dictatoris creandi haec etiam fuit, ludorum Romanorum causa, quod eft, ut signum mittendis quadri. gis daret. Signum autem dedisse dictatorem et praetorem, hic locus docet, consulem 45, [ 1, 6.] SIG. Adiri poffunt Columna ad Ennium p.22. Torrentius ad Suet. Ner. 22. Rubenius 1. Elect. 30. Panvinius de ludis Circens. 1, 14. et Bulengerus de Circo c. 16. DUK.

§. 3. Functusque eo haud sane memorandi imperii minifterio] Legerem magifterio. V. interpretes Suetonii. T. FABER. Videtur intelligere illa, quae viri docti notarunt ad Suet. Aug. 2. unde ctiam patet, librarios voces minifterium et magifterium commuta. re solitos fuiffe. At nihil hic muto. Minifterium enim hoc loco notat publicam curationem, sive illam operam, quam magiftratus reipublicae edunt. Supra 4,8, 6. Magis necessariam, quam speciosi mi

[ocr errors]

L. Plautius praetor gravi morbo forte inplicitus erat, signum mittendis quadrigis daret; functusque 3 eo haud sane memorandi imperii minifterio, se dictatura abdicaret. nec facile eft, aut rem rei, aut auctorem auctori praeferre. Vitiatam memoriam 4

nifterii (nempe censurae) procurationem intuentes. Val. Max. 4, 3,9. De público scilicet minifterio (de legatis agitur) nihil cuiquam, praeter laudem adminiftrati officii, accedere debere judicantes. c, 7, 3. L.Rheginus,(tribunus plebis erat) si ad debitam publico minifterio sinceritatem exigatur, pofteritatis convicio lacerandus. 8, 13, 1. de M. Valerio Corvo, qui plures magiftratus geffit; Suffecitque integris viribus corporis non solum speciosiffimis reipublicae minifteriis. V. Popmam ad Velleji Pat. 2, 45, 4. Fabri conjectura etiam Doujatio displicuit. Ceterum fructusque haud sane memorando imperii minifterio Portug. memorandi minifterio imperii Lovel. 3.

S. 4. Vitiatam memoriam funebribus laudibus reor] Hunc locum a Cicerone accepiffe videtur in Bruto [16.] Nisi quem nonnullae mortuorum laudationes forte delectant. Et, hercule, hae quidem exftant. Ipsae enim familiae sua quasi

ornamenta ac monumenta serva

bant, et ad usum, si quis ejusdem generis occidiffet, et ad memoriam laudum domefticarum, et ad illuftrandam nobilitatem suam. quamquam his laudationibus hiftoria rerum noftrarum facta eft mendosior. Multa enim scripta sunt in eis, quae facta non sunt, falsi triumphi, plures consulatus, genera etiam falsa, et a plebe transitiones, cum homines humiliores in alienum ejusdem nominis infunderentur genus. SIG. Muretus legebat laudationibus. Habet pro se usum scriptorum Latinorum, Livii ip.

tra

sius aliis locis, Ciceronis, Taciti, Suetonii, et aliorum et di. sertam auctoritatem Senecae Epift. 102. Aliud eft laus, aliud laudatio. Haec et vocem exigit. Itaque nemo dicit laudem funebrem, sed laudationem, cujus officium oratione conftat. Ibidem disputat, laudem etiam effe taciti bene sentientis, et bonum virum apud se laudantis. Sed hoc nimis quam subtile et philosophicum eft, et de tacita hujusmodi laude non male dicas, quod de occulta musica Graeci. Grammatici pinguiore Minerva rem ctant, ex quorum sententia, laudatio eft rerum geftarum relatio, laus secunda exiftimatio (non tacite apud se bene de alio sentientis, sed sensum animi cum aliis communicantis) recte factorum. Ita auctor libelli inter grammaticos veteres, qui Cornelii Frontonis nomen praefert. Itaque quia laus a laudatione oritur, etiam pro laudatione interdum dici videtur. Cicero 2. de Orat. 84. laudationem fori diftinguit a laudatione funebri, et hanc ad orationis laudem minime adcommodatam effe dicit: ubi laus orationis eft laudatio forensis, qua oratores in causis agendis utebantur. Et quod eodem loco laudationes scriptitare dicit, id Suetonio Calig. 20. eft laudes componere, et Phaedro 4. fab.20. laudem scribere. Ex his locis Suetonii et Phaedri vulgatam Livii scripturam adversus Muretum tuetur Gudius ad Phaedrum. De re, quam hic tangit Livius, v. Perizonium_Animadv. Hift. c. 6. p. 207. et Span

332 T. LIVII LIBER VIII. CAP. XL.

funebribus laudibus reor, falsisque imaginum titulis, dum familia ad se quaeque famam rerum geftarum 5 honorumque fallente mendacio trahunt. Inde certe et singulorum gefta, et publica monumenta rerum confusa. nec quisquam aequalis temporibus illis scriptor exftat, quo satis certo auctore ftetur.

[ocr errors]

hem. differt. 10. de praeftant. et usu numism. p. 8. pofter. ed. DUK. Pares querelas de falsis imaginum titulis v. infra apud Livium 22, 31, 11. Ceterum funeribus laudibus Voff. 1. Lovel. 1. 4. et Fragm.Hav. familiaribus laudibus Harlej. 2. Portug. Gaertn. et Haverk. [Veith.] Sed vocem funebri bus omittunt Hearnii Oxon. N. B. et C. In vocem laudibus conspirant omnes codices.

Dum familia ad se quaeque famam rerum geftarum etc. trahunt] familiae Harlej.2. Haverk.et Hear. nii Oxon. C. quorum librarii veriti fuiffe videntur, ne soloccum foret familia quaeque trahunt; a quo eodem metu etiam profluxit

interpolatio in Portug. obvia, ubi a m. 2. trahunt mutatum erat in trahit. Verum, Livium t quisque plurale verbum saepiffima junxiffe, supra vidimus ad 2, 23,7. Deinde vox famam male o. mittitur in Portug. vox geftarum in Hearnii Oxon. B. copula que in Lovel. 3. Denique fallenti mendacio, pro fallente, legit Florent.

§. 5. Quo satis certo auctori ftetur] Libri omnes auctore. GEBH. auctori operarum errore comparuit in ed. Paris. anni 1573. inde in reliquis usque ad Gruter. qui anno 1628. auctore in ultima edit. recte reftituit. V. supra ad 7, 6, 6. Hac autem voces cum prae. cedenti exftat desunt in Harlej. 1.

« IndietroContinua »