Immagini della pagina
PDF
[ocr errors][merged small]

V E N E R A TI O N E
E R G A S A N C T OS

POST DECLINATIONEM ROMANI IMPERII.

D I S S E R T A T I O
QUINQUAGESIMAOCTAVA.

[graphic][graphic]
[ocr errors][merged small]

V E N E R A T I O N E E R G A S A N C T O S

JPOST DECLINATIONEM ROMANI IMPERII. L*

ID I S S E R T A T I O

QUINQUAGESIMAOCTAVA.

On eft hujus loci oftendere l, quantaantiquitate , & quàm folidis rationi. bus, & au&oritate ac Traditione San&orum Patrum., nitatur Chriftianus cultus erga Beatorum animas , quas nempe fingularis virtus &

morum fan&itas fervata in terris, ad æteraam felicitatem_., beatamque Immortalitatem, in Cælis paratam, evexit. Ad Theologos hocce argumentum per. $inet. Innumeri verò e Catholicis heic féfe . jamdiu exercuerunt ; & apud nos exploratum eft , nihil repugnare fummo illi cultüi & honori, quem fupremo Rerum Domino Deo quæ. cumque creatura ratione prædita debet , venerationem quoque impendere Sanétis ; neque . enim illos putámus Deos , neque ut Deos, fed ut Dei Servos colimus; neque ab iis veluti rerum in cælo arbitris beneficia pofcimus aut fperamus; fed quidem ad eos , fi lubet, confügimus , ut ab unico bonorum omnium largitóre

Tom. /^.

A

Deo per merita Chrifti ejus Filii nobis impetrent , quod nos tam facile ex noftris precibus fperare Ę auderemus . Itaque hoc uinum ego perfequar,videlicet edifferam, quei fe gererent Italici Populi in Sanétorum veneratione rudibus iis Saeculis, de quibus eft mihi fermo. Duo potiffimùm Populos Chriftianam. Religionem profeffos incitabant ad amorem. San&orum, & ad eos fibi demerendos: fcilicet primo beneficiorum tam fpiritualium quàm. temporalium per eos fpes , tum mundanæ laudis, dicam etiam utilitatis cupiditas. Quod eft ad primum , ubi perfuafum Populo erat , Ecclefiâ quapiam ÉÉ atque teftante, aliquem five virum, five feminam , fan&itatis gloriâ in terris excelluiffe , receptumque in Cælis multa poffe apud Deum : continu6 fidelium affeétus & fiducia erga illum excitabantur, & præcipue fi multus Miracülorum & curationum rumor ejus Vitam illuftrabat , aut obitum confequebatur. Proinde apud Deum patrocinio atque intercefTioni iftorum fenfim commendabant fefe homines viventes, prout fama virtutum ac prodigiorum increbrefcebat. Sed quum prodigia iftâ , morborumque curationes plerumque non alibi fierent, quàm ad Sanétorum tumulos, aut ubi eorum facra Lipfana adfervata publico cultui exponebantur : hinc altera cupiditas emergebat habendi apud fe aut plura , aut unumfaltem e Sanétorum corpo;us ; & quoties

id

IANORUM

[graphic]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors]

id impetrari non poterat , eorum faltem Reli. quiae incredibili ftudio procurabantur. Summæ gloriæ fibi ducebat quælibet Civitas, quælibet Dafilica , five religiofum Collegium , exuviis tam pretiofis ac falutiferis potiri; eifque abundare , maximum felicitatis augmentum videbatur. Præcipue verò fibi plaudebant , & de fe fortunam bénemeritam arbitrabantur , quibus contingebat Sanéti alicujus eximii ac percelebris Corpus & Sepulcrum apud {e habére, eoque magis fi Miraculorum gloriâ is excellebat. Undique enim devoti animi caufsà , aut fpe recuperandæ valetudinis, confluebant illuc Populi , & ex ipfis longinquis regionibus turmatim peregrini advolábant. Hinc Urbi tam fortunatæ , aut Monalterio, aut Bafilicae tantum. pignus adfervanti , gloria nominis augebatur , dóna & oblationes überrimè accedebant , alii que non tam privati quàm publici proventus multiplicabantur in dies . Contra fibi iratos æne Superos , aut ingloriam , aut parum ilfî fuam {edem reputabat is Populus , qui aut nullum protuliffet egregium ex fanétitate hominem, & in patrio folo fepeliffet, aut aliunde facra illius offi in finum fùum non advexiffet . Ejufmodi erant majorum noftrorum opiniones , confilia , ac vota , a quibus noftrâ , quoque tempora parum abeffe deprebendimus, nifi quod olim in permultas anomalias, variofque exceffus a folida pietate Chriftiana minime probatos , & infra mihi innuendos , hic ardor defleétebat , quibus Ecclefiaiticæ tamdem leges , & prudentia pofteriorum Sæculorum finem fecere , aut certe frenum impofuere, non fine laude Pontificum , ac univerfæ Catholicæ Ecclefiæ . Itaque vel ipfo Sæculo poft Chriftum natum Quarto Ecclefiaftica Hiftoria nos docet, quanta celebritate Natales dies San&orum agerentur a Chriftiano Populo iis in locis , ubi facra eorum Corpora condebantur. Ad piam illius diei renovationem interdum non tantùm univerfa , Civitas commovebatur , fed & ipfa fuburbanarum & conterminarum gentium agmina illuc certatim properabant . Quo autem latius Cælitis alicujus fama fonabat , eo major fiebat Populorum concurfus. Notiffima funt , quæ Sanétus Paulinus in Natali Tertio , hoc eft Anno Chrifti CCCXCVI. cecinit de fefto San&ti Felicis Nolani , celeberrimi eo tempore_ Chrifti Confefforis & Martyris.

Stipatam multis unam juvat Urbibus Urbem
Cernere, totque umo compulfa examina voto.
Lucani ccëunt Populi, coit Appula pubes,
Et Calabri &c.
Ipfaque caeleßum facris Procerum monumentis
Romia Petro Pauloque potens, rarefcere gaudet
Hujus honore die , portæque ex ore Capena
AMillia profundens ad amicæ mœnia Nolæ ,
Dimittit duodena decem per millia demfo
Agmine : confertis longe latet Appia turbis.

Tum alios enumerare Populos pergit Nolam. confluentes, & in hæc verba definit :

Una dies cunëìos vocat, una &* Nola receptat,
Totaque plena fuis, fpatiofaque limina cun&is ;
Credas innumeris ut maenia dilatari
Hofpitibus : fic Nola affurgit imagine Romæ.

Ingentem quoque pii Populi concurfum ad San&ti Hippolyti Martyris feftum in agro Romano celebrátum , teftatus eft circiter ea tempora_, Prudentius in Hymno de San&o Hippolyto .

[merged small][ocr errors]

Per totum verò annum , nedum Natali die - , indefeffa peregrinorum pietas ad vifitanda Ro

Ita & alibi per Italiam fa&um , ex quo Chriftianæ Fidei nomen dedere Romanorum Imperatores. Pium hunc ergo morem barbaris quoque fubfequutis Sæculis religiofiffime fervatum quifque conjicere, vel me tacente poteft. Multis ego infiftere poffem exemplis ; fed juvat , unum e patria mea adferre , ut oftendam. , quanto in honore olim foret San&i Gemainiani Mutinenfis Epifcopi fepulcrum . Ejus Vitam. publici juris É Cl. V. Iohannes Bollandus e Soc. Jefu , in A&is San&or. ad diem XXXI. Januarii. Ego verò Part. II. Tomi II. Rer. ltalicar. pag. 687. laciniam ejufdem Vitæ , nondum, ut putabam , editam producens , deprehendi illius Auétorem floruiffe circiter Annum DCCCCXX Accipe nunc, quid ille habeat de Sanéto hoc viro Mutinenfium patrono. In loco ergo , fcribit is , ubi Beatus Geminianus fepultus ef? , Corpus ejus quotidianis virtutibus , favente Chrißo veneratur & colitur, atque a fidelibus affidue frequentatur. Siquidem ab ejus

[ocr errors]

Liquor exundat olei : Samantur ibi languidi 4 quocumque difcrimine.

Vota præf?antur congrua , Reorum cadunt vincula , Effugantur Daemonia , Declarantur judieia .

Quibus poftremis verbis indicantur 3}udiciaL Dei ad dignofcendos divinâ virtute innocentes & reos , de quibus ego Differtationem XXXVIII. inftitui. Infra idem Au&or fcribit: Omni devotione ad ejus fepulcrum plebs urbama & rufica quotidianis miraculis obleâata , ardentiffime conf?uebat . Interea revolvente amni orbitâ , die fantii ejus funeris anniverfariâ , InfinitaL Populorum ad Ecclefìam convenit caterva &c. Animadvertifti , e San&i Geminiani tumulo manaffe Oleum, quo ægri delibuti valetudinem recipiebant . Idem contigiffe olim ad aliorum. complurium San&orum fum Qrientis tum 9ccidentis , narrant eorum Hiftoriæ apud Surium , Bollandianos , Ughellium &c. AMannaL quoque inde colle&um , ac paris ad curandos

[ocr errors]

pè mecum recogitavi , cur plerique, ex. hifce. íacris Tumulis temporibus noftris ab ejufmodi emanatione ceffarint ; id autem fa&um , vel quia debilitata fit pia populorum perfuafio, quæ tot olim ex ipfis oleis , five liquóribus miracula impetravit ; vel quia nonnulla , quæ prodigii loco rudibus Saeculis habebantur, naturales effeétus aëris , ac marmoris fuerint , fi quis contendat , quod lubet fentiat . Ego tempora

| noftra cautiora , nihilque præteritis pietate &

fide concedere , immò & antecellére puto . Rafponus in Lib. I. de Bafilica Lateranenfi animadvertit, ex marmoreo fepulcro Silvef?ri &ecundi Papae , quamquam humido in loco ne$g. fito, manaffe aquas guttatim vel ipfo èreno cælo , non fine complurium admiratione . Inter Magos, uti ftulfum vulgus fenfit , aut mentitus eft Benno Cardinalis,TSilveftrum ego non referam , qui antea Gerbertus ; at certe ne inter San&os quidem computandumquifquam arbitrabitur. Exemplum domefticum

par eft mihi in marmorea tabula, quam paries internus Ecclefiæ Pompofianæ, cui fervio, adfervat.

[ocr errors]

fervat . Attamen de Sepulcro Beatæ Beatricis II. Efienfis apud Ferrarienfes, unde liquor manat certis tantummodo anni diebus, ea narrantur , quæ fi vera funt , fupranaturalem virtutem indicare videntur. Verùm ad alia progrediamur. Quod Mutinenfi Civitati olim accidiffe vidimus, infinitâ Populorum catervâ illuc confluente venerationis caufsà erga Sanétum Geminianum, id unaquæque alia , ut fibi contingeret , optabat ; atqüe ut hujufmodi facrorum Corporüm poffeffionem fibi compararet , nihil intentatum relinquebat, illorum præcipue, ad quorum tumulos plura miracula Deus operaretur . Quare cum Reges ac Principes, tum Epifcopi & Abbates foliciti ultra modum erant inexquirendis & impetrandis Cælitum Reliquiis ; eoue ardentius eorum integris Corporibus , rati è incredibile decus confequuturos, & fuæ Patriæ aut Bafilicæ raram gloriam atque utilitatem collaturos , fi San&6rum, præfertim celebriorum , pignora illuc inferrent. Celebratiffimum eft , & cunétis notum , quod Liutprandus Langobardorum Rex circiter Annum Chri. fti DCCXXII. egit . Nimirum quòd Sarraceni, j# Sardiniâ , etiam loca illa, ubi offa . ugußini Epifcopi (celeberrimi Ecclefiæ T)o&oris ) propter vaf?ationem Barbarorum olim . translata , & bonorifice fuerant condita , fœdarent , mifit eo , & dato magno pretio accepit , & tranßulit ea in Urbem Ticinenfem . Haec Paulus Warnefridi in Hiftor. Langobardorum. Simili ratione Aiftulphus eorumdeii Langobardorum Rex , quum Anno DCCLIII. cónditurus eflet infigne Monafterium Nonantulanum. in agro Mutinenfi , impetravit a Stephano II. Romano Pontifice Corpiis $an&ii §É; Papae, $ig; colendum repofuit . Vide Opufculum. de Fundatione ejufdém Coenobii Part.II Tom.I. Rer. ltalicar. pag. 189. Regem hunc imitatus Ludovicus ll.Imperator , quum Cafaurienfe . Monafterium in Aprutio a` fe conditum illuftrare quantâ poffet fedulitate cuperet, ab Hadriano II. Romano Pontifice cirçiter Annum. DCCCLXXII. & ipfe petiit Corpus $an&i Clementis Papæ , quod Römam Anno DCCCLXVI. e Taurica Cherfonefo adve&um fuerat ; atque ab eo impetratum tranftulit ad idem Coenobium. Confule Chronicon ejufdem Monafterii , Part. ll. Tomi II. Rer. Italicar. pag. 765. Sic eodem Sæculo Everardus Fori julii Düx Cifonienfe Monafterium ædificaturus â Romana Sede impetravit Corpus $an&ii Callißi Papae , ut auétor eft Frodoardus Lib. IV. Cap. I. Hiftor. Remen. Reliqua bene multa paris ftudii exempla prætereo. lllud tantùm cömmemorare juvat , ufque ab ipfo Quarto Chriftianæ Æræ Saeculo , quo Chrifti fidelibus tutò denique licuit Bafilicas & publica Templa ædifica. re , ï nullo contradicente facris operari , coepta funt Templa conftrui , ac nomen habere a San&is Apoftolis atque Martyribus , & reliquis deinde San&is . Qui mos perdurat , quum fere omnia Templa ab aliquo Sanéto , aut a pluribus titulum nunc fuum defumant . Verùm fumma in veneratione apud Catholicos femper fuere , femperque recolénda funt, verba Sanéti Auguflini Lib 8. Cap. 27. de Civitate Dei , fcribentis : Nec tamen nos eifdem . /Martyribus Templa, $acerdotia, Sacra, & $a. crificta conßituimus : quoniam non ipfì , fed Deus eorum nobis ef? Deus . Hoc ergo nobis ftatuendum , Catholicorum Templa uni femper Deo dicata fuiffe , atque dicari in memo. riam & honorem Sanétorum . Certiffimum eft Tom, V.

A

hoc , & Theologo cuique notum Ecclefiæ Catholicæ Dogma , cui nihil officit ignorantia_, interdum & inerudita vulgi credulitas, aut alicujus popularis Scriptoris male confuta oratio. Præterea quum fere unaquæque Ecclefia , & pleraque Monafteria unum quempiam e San&is in Patronum fibi præcipuum olim adfciverint, accidit , ut in Epifcopatus atque in Coenobia . ipfa pertranfiret , ibique ftabilis deinde foret eadem appellatio. Ita fub nomine Epifcopii San£ii Zenonis Ecclefia Veronenfis ; $an&ii Apollinaris Ravennas; $an&i Ambrofii Mediolanenfis ; $an&i Geminiani Mutinenfis &c. defignabantur . Idem quoque erat , dona offerreBeato Petro, ac Bafilicæ Vaticanæ; $an&fo Bemedi&io , ac Monafterio Cafinenfi ; $an&fo Silveflro , ac Monafterio Nonantulano ; $an&io J^incentio , ac Coenobio Vulturnenfi &c. Quo tempore invaluerit ejufmodi confuetudo , non facile decernas. Vel ipfo Saeculo vulgaris Epochæ Sexto illius veftigia quidem fublucere videntur. Præfertim verò poft Annum Æræ Chriftianæ Millefimum , & poftquam in libertatem fe vendicarunt pleræque Civitatum Italicarum, unaquæque Patrono fuo tutelari quantos potuit honores enixiffime procuravit . Hiftorici Florentini memoriæ prodidere, quæ decreta fuerint a Republica Florentina , ut fefta dies San&i Johannis Baptiftae , Patroni Urbis, magnificentius in pofterum celebraretur . Ravennates verò mirüm eft , quantâ magnificentiâ feftum diem San&i Apollinaris Epifcopi & Martyris olim celebrarint. Praeter alia Comprovinciales Epifcopi eâ die convenire Ravennam jubebantur , fiifi infirmitate aut aliâ Canonicâ excufatione impedirentur . Atque ad id obfequii praeftandum Archiepifcopo fefe obligabafit, quo die ab ipfo Epifcopalem confecrationem recipiebant , uti Rubeus animadvertit ad Annum MCCLXIII. in Hiftor.Ravenn. Equorum curfus ad bravium non minùs Florentiæ , quàm Ravennæ, folemni illâ die peragebatur. Præterea ne Mutinenfes quidem fegniores fuere in ornando Fefto Sanéìi Geminiani Epifcopi ac Patroni fui . In Statutis MStis Reipublicæ Mutinenfis Anno MCCCXXVII confectis, & in ejus Archivo adfervatis , habetur Lib. 6. Rubric. primâ decretum iftud : De qualibet familia omnium habitantium a Serra de Legorzano inferius veniat unus ad Feftum San£ii Geminiani in Vigilia , & apportet unum cereum... in manibus , &• f?et in Civitate Mutinae in fequenti die ufque ad Tertiam . Et Poteßas Mutinæ in P^igilia beati Geminiani pof? Nonam teneatur facere venire Communia Villarum &* Locorum di(?ri£}us Mutinæ a $erra de Legorzano inferius , fcilicet quodlibet Caßrum & quamlibet Villam per fub fuo J^exillo cum . hominibus fuae Villæ vel Cafìri, fecundùm quod placuerit Confilio Generali. Et omnes homines Civitatis Mutinae &• Burgorum teneantur in. di&ía J^igilia $an&ii Geminiani ire ad Fefumcum reverentia devotione cum cereis & dupleriis in propriis manibus , cum vicinis pof? Comfanonum fuae $ocietatis . Et debeant omnes intrare per Rezam majorem de Leonibus ( ideft per Regiam , quo nomine olim portæ majores Templorum donabantur . Adhuc autem apud Populum Mutinenfem ea appellatio perdurat ) im diéîam Ecclefìam . Et omnes Confamoni vicinantium dimittantur in diéfa Ecclefia ufque ad O&}avam $an&}i Geniniani . Anno quoque_ MCCCVI. decretum fuerat, Quod in Feffo San

£ii Geminiani quodlibet Caput domus Civitatis

[ocr errors]
« IndietroContinua »