Immagini della pagina
PDF
ePub

U. C. 549.

consu

LIB. XXX. CAP. I. II.

5 batur, seu causa oranda, seu in senatu, ad populum, suadendi ac dissuadendi locus esset : juris pontificii peritissimus : super hæc bellicæ

quoque

laudis latus compotem fecerat. Quod in Bruttiis provincia, idem in Etruria ac Liguribus decretum. M. Cornelius novo consuli tradere exercitum jussus : ipse, prorogato imperio, Galliam provinciam obtinere cum legionibus iis, quas prætor L. Scribonius priore anno habuisset. Sortiti deinde provincias : Cæpioni Bruttii, Servilio Gemino Etruria evenit. Tum prætorum provinciæ in sortem conjectæ ?. Jurisdictionem urbanam Pætus Ælius, Sardiniam P. Lentulus 4, Siciliam P. Villius, Ariminum cum duabus legionibus ( sub Lucretio Spurio eæ fuerant) Quintilius Varus est sortitus : et Lucretio prorogatum imperium, ut Genuam oppidum a Magone Poeno dirutum exædificaret. P. Scipioni, non temporis, sed rei gerendæ fine, donec debellatum in Africa foret, prorogatum imperium est; decretumque, ut supplicatio fieret, quod is in Africam provinciam trajecisset, ut ea res salutaris populo romano ipsique duci atque exercitui esset.

II. In Siciliam tria millia militum sunt scripta; et quia , quod roboris ea provincia habuerat , in Africam

ret explicationis causa adjectum esse nobilis ac dives erat. Quod si quem offendat congestis absolute positum nulloque subjecto casu , videat ad XXXIX, 50, omnibus congestis honoribus. Ed. Seu in senatu et ad populum, elegans asyndeton; Crev.Consulatus eum compotein fecerat bellicæ laudis, ejus consequendæ facultatem et occasionem ei dederat, Gruterus profecto contra mentem Livi ediderat bellicæ quoque laudes... fecerant ; nostri omnes valgatam ser

vant, et recte; nam auctor non vult, ut recte observat Creverius, consulem factum quod bellator esset, sed consulatum ei occasionem dedisse imperatoriæ virtutis ostendendæ. ED.

3. Provinciæ in sortem conjectæ ; vide ad III, 2, n. 1.

Jurisdictionem urbanam et peregrinam Pætus; vide ad XXV, 41, n. 8.

4. Sardiniam P. Lentulus ; vide ad XXIX, 38, n. 2.- Ariminum; vide ad XXIV, 44,

Sub Lucretio; vide ad III, 1, 1. I.

1. 2.

C. 203

C.

transvectum fuerat, ne qua classis ex Africa trajiceret', quadraginta navibus custodiri placuerat Siciliæ maritimam oram. Tredecim novas naves Villius secum in Siciliam duxit; cæteræ in Sicilia veteres refectæ : huic classi M. Pomponius, prioris anni prætor, prorogato imperio præpositus, novos milites ex Italia advectos in naves imposuit. Parem navium numerum Cn. Octavio, prætori item prioris anni”, cum pari jure imperii ad tuendam Sardiniæ oram Patres decreverunt. Lentulus prætor duo millia militum dare in naves jussus. Et Italiæ ora, quia incertum erat, quo missuri classem Carthaginienses forent (videbantur autem, quidquid nudatum præsidiis esset, petituri), M. Marcio, prætori prioris anni, cum totidem navibus tuenda data est. Tria millia militum in eam classem ex decreto Patrum consules scripserunt, et duas legiones urbanas ad incerta belli 3. Hispaniæ cum exercitibus imperioque veteribus imperatoribus, L. Lentulo et L. Manlio Acidino, decretæ4. Viginti omnino legionibus et centum sexaginta navibus longis 5 res romana

ne qua,

...

CAP. II. 1. In Siciliam (male in ris anni : Livium sui oblitum esse , ex Sicilia vulgo legitur) tria millia mili- XXVIII, 38, et XXIX, 13, colligit tum sunt scripta , quia, quod robo- Periz. Anim. hist. cap. 8, p. 342. Cf. ris... fuerat; et, ne qua classis ex ad XXX, 24, n. 2.

Quo missuri Africa (in Siciliam) trajiceret, etc. non classem C. forent; vide supra ad VI, male conj. Gron, Quum in Putean.

42, n.7. sit et qui... ante qua, Creverius inde 3. Incerta belli , ut inc. casuum , effecit lectionem et quia..

cap. 30; vide ad IV, 27, n. 1. non adversante Drak. docens dupli- 4. Hispaniæ cum exercitibus ... decem rationem afferri cur scripta fue- cretæ; vide ad XXVIII, 38, n. 4. rint hæc tria millia in Siciliam : una, 5. Centum sexaginta navibus longis; quod insula non satis firmo tenebatur vide ad XXI, 17, n. 5. M. Pomponius præsidio; altera ut hi novi milites acceperat XL naves, Cn. Octavius imponerentur in naves quibus custo- totidem, M. Marcius parem numerum, diri placebat maritimam oram : idque et Scipio XL. Conf. XXIX, 25, 26; revera factum paulo post memora- XXX, 41, 42, et Drak.

Res rotur. Ep.

mana co anno gesta; vide supra ad 2. Cn. Octavio, prætori item prio- II, 64, n. 3.

G. 203

C. 549

eo anno gesta. Prætores in provincias ire jussi : consulibus imperatum, prius quam ab Urbe proficiscerentur, ludos magnos facerent, quos T. Manlius Torquatus 6 dictator in quintum annum vovisset, si eodem statu respublica staret. Et novas religiones excitabant in animis hominum prodigia, ex pluribus locis nuntiata : aurum in Capitolio corvi non lacerasse tantum rostris crediti, sed etiam edisse : mures Antii coronam auream arrosere: circa Capuam omnem agrum locustarum vis ingens, ita ut, unde advenissent, parum constaret, complevit : equuleus Reate cum quinque pedibus natus : Anagniæ sparsi primum ignes in cælo, dein fax ingens arsit7 : Frusinone arcus solem tenui linea amplexus est; circulum deinde ipsum major solis orbis extrinsecus inclusit : Arpini terra campestri agro in ingentem sinum consedit : consulum alteri, primam hostiam immolanti, caput jocinoris defuit. Ea prodigia majoribus hostiis procurata : editi a collegio pontificum dii *, quibus sacrificaretur.

III. Iis transactis, consules prætoresque in provincias profecti. Omnibus tamen , velut eam sortitis, Africæ cura erat; seu quia ibi summam rerum bellique' verti cernebant, seu ut Scipioni gratificarentur, in quem tum omnis versa civitas erat. Itaque non ex Sardinia tantum (sicut ante dictum est), sed ex Sicilia quoque et Hispania vestimenta frumentumque et arma etiam ex Sicilia et omne genus commeatus eo portabantur. Nec Scipio ullo tempore hiemis belli opera remiserat,

6. Ludos magnos, quos T. Manlius Torquatus, etc. vide ad XXVII, 33, n. 4. Novas religiones (vide ad JI, 5, n. 4) excitabant prodigia, etc. de quibus vide ad I, 31, n. 1.

7. Fax ingens arsit; vid. XXIX, 14, n. 2. - Caput jocinoris defuit;

vide
supra

ad librum VIII, cap. 9, not. I.

8. Editi a collegio pont. dii; vide ad I, 18, n. 2.

CAP. III. 1. Ibi summam rerum bela lique verti; vide ad III, 5, n. 6, et III, 27, n. 6.

203

C. 549

quæ multa simul undique eum circumstabant. Uticam obsidebat; castra in conspectu Hasdrubalis erant; Carthaginienses deduxerant naves”; classem paratam instructamque ad commeatus intercipiendos habebant. Inter hæc ne Syphacis quidem reconciliandi curam ex animo miserat”; si forte jam satias amoris in uxore ex multa copia cepisset. Ab Syphace magis pacis cum Carthaginiensibus conditiones, ut Romani Africa , Poeni Italia excederent, quam, si bellaretur, spes ulla desciturum afferebatur. Hæc per nuntios magis equidem acta crediderim (et ita pars major auctores sunt“), quam ipsum Syphacem, ut Antias Valerius prodit, in castra romana ad colloquium venisse. Primo eas conditiones imperator romanus vix auribus admisit. Postea, ut causa probabilis suis commeandi foret in castra hostium, mollius eadem illa abnuere, ac spem faceré, sæpius ultro citroque agitantibus rem conventuram. Hibernacula Carthaginiensium, congesta temere ex agris materia exædificata, lignea ferme tota erant. Numidæ præcipue", arundine textis storeaque

2. Carthagin. deduxerant naves ; και διά την πρός τε τους θεούς και vide ad VIII, 26, n. I.

τους ανθρώπους αθεσίαν. - Quam, οι 3. Curam ex animo miserat, ut porro, diutius bellaretur cum Panis, apud Virg. Æn.VI, 85. Similiter mit- aut bellum ei inferretur', desciturum tere (h. e. omittere) ambages VI, 16 eum a Penis. pr. XXXIV, 59, et odium XL, 46. 4. Ita pars major auctores sunt ; Dimiserat reposuit Rhen, et amiserat vide ad II, 58, n. 1. Conf. ad hæc et conj. Perizon,

Satias (vide ad seqq. Polyb. XIV, 1, et de Syphacis XXV, 23, n. 9) amoris in uxore (pro consilio Appian. Pun. 17.-- Agitanujorem, quod et quidam libri habent; tibus rem conventuram eam. Sed forte conf. ad II, 14, n. 2; VI, 22, n. 1, leg. conventurum cum Duk. Hiberet Drak. ad h. 1.) ex multa copia ce- nacula Carthaginiensium ..... habitapisset eum. Conf, ad Polyb. XIV, 1, bant ; vid. Polyb. I. 1. Sil. XVII, 88 ου γάρ απεγίνωσκε, και της παιδί- sq. et Schel. ad Hygin. pag. 1110. σκης αυτόν ήδη κόρον έχειν, δι' ήν Temere ; vide ad II, 46, n. 3. είλετο τα Καρχηδονίων, και καθόλου Materia; vid. VI, 2, n. 6. της προς τους Φοίνικας φιλίας, διά τα 5. Numidæ præcipue, pars maxima, την φυσικήν των Νομάδων αψικορίαν, h. e. Numidarum plurimi (conf. VI,

pars maxima tectis, passim nullo ordine, quidam , ut sine imperio occupatis locis, extra fossam etiam vallumque habitabant. Hæc relata Scipioni spem fecerant castra hostium per occasionem incendendi.

IV. Cum legatis, quos mitteret ad Syphacem, calonum loco primos ordines spectatæ virtutis atque prildentiæ servili habitu mittebat : qui, dum in colloquio legati essent, vagi per castra, alius alia, aditus exitusque omnes, situm formamque et universorum castrorum, et partium, qua Poni, qua Numidæa haberent, quantum intervalli inter Hasdrubalis ac regia castra esset, specularentur, moremque simul noscerent stationum vigiliarumque; nocte, an interdiu opportuniores insidianti essent. Et inter crebra colloquia alii atque alii de industria, quo pluribus omnia nota essent, mittebantur. Quum sæpius agitata res certiorem spem pacis in dies et Syphaci et Carthaginiensibus per eum faceret, legati romani vetitos se reverti ad imperatorem 3 aiunt, nisi certum responsum detur. Pro

24, et al.) in hibernaculis arundine και στρατιωτικών, ρυπώντας, etc.
textis. Storea dicta από του στο- Polyb. XIV, 1, 13.
péyvuple quidam scribunt storiam : pa- 2. Qua Poni, qua (vide ad III, 70,
lea vel ulva , quam extendimus super n. 2) Numidæ haberent, sc. tentoria,
terram. Vide ad Cæs. Bell. civ. II, 9. vel se, h. e, essent , vel potius habita-
Ed. Quidam, ut sine imperio o. l. rent (vid. ad cap. 3, n. 5; Schmieder
vide ad VIII, 30, n. 7.
Habita- ad Plaut. Trin. I, 2,

156, et Schelleri bant, in castris degebant, ut cap. 4, lex.): nisi leg. haberentur, i. e. essent n. 2 , habere ; unde tecta c. 6, n. 3, (ut sæpissime apud Tacitum; vide ad tabernacula vel casæ in castris; Doer. Tac. Ann. II, 58, n. 2), vel ex aliis.

Car. IV. 1. Primos ordines, ut libris quas Poni, quas Numidæ hab. XLIV, 33 et 36, sex primorum ordi- vel cum viris doctis tenderent, aut num ductores seu centuriones, duos habitarent. primipilos, duos primos principes, 3. Vetitos se reverti ad imperatoduos primos hastatos; Gron. Conf. ad rem, etc. quo Scipio et otium præbeII, 45, n. 14; Lips. Mil. Rom. II, 8, bat officio , quod additum legatis erat , et Morus ad Cæs. B. G.V, 30. Rem castra contemplandi, et speciem cuturbat Veget. II, 7, 8. Ó Móricos del pidi pacis præbebat; Gron. Idem et τινας μεν των πραγματικών, ούς δε plura docet Polyb. XIV, 2. Ipsi

[ocr errors]
« IndietroContinua »