Immagini della pagina
PDF
ePub

nata. Rex ille bellicosissimus, exercitatus jam inde ab juventa finitimis Thracum atque Illyriorum et circa omnium accolarum bellis; hic, ut aliam omnem vitam omittam, 16 is est, qui, cum ad inferendum populo Romano bellum ex Asia in Europam transisset, nihil memorabilius toto tempore hybernorum gesserit, quam quod amoris causa ex domo privata, et obscuri etiam inter populares generis, uxorem duxit, et novus maritus, velat saginatus nuptialibus conis, ad pugnam processit.

pugnam processit. Summa virium speique ejus in Ætolis fuit, gente vanissima et ingratissima, ut vos prius experti estis, nunc Antiochus experitur. Nam nec convenerunt frequentes, nec contineri in castris potuerunt, et in seditione ipsi inter se sunt; et cum Hypatam tuendam Heracleamque depoposcissent, neutram tutati,"7 refugerunt in juga montium, pars Heracleæ incluserunt sese. Rex ipse confessus, nusquam æquo campo non modo congredi se ad pugnam audere, sed ne castra quidem in aperto ponere, relicta omni ante regione ea, quam se nobis ac Philippo ademisse gloriabatur, condidit se intra rupes; ne ante fauces quidem saltus, ut quondam Lacedæmonios fama est, sed intra penitus retractis castris. Quod quantum interest ad timorem ostendendum, an muris alicujus urbis obsidendum sese incluserit ? * Sed neque Antiochum tuebuntur angustiæ,18 nec Ætolos vertices illi, quos ceperunt. Satis undique provisum atque

Quod perinde ralet ad prodendum metus indicium, ac si urbis alicujus manibus se inclusisset obsidionem toleraturus, quod acie congredi non auderet.

profecta sit, post impositæ vox copiæ excidisse videtur ; qua recepta omnia plana ac manifesta erunt.' Doering.–16 Sileam Gron. Donjat. Crev.17 Vox pars, e Mog. interposita posi tutati, non comparet in Mss. nostris, et jure deleri moustravimus ad lib. 111. 37.''J. F. Gron. -18 Angustiæ del.

NOTÆ

piscum in Aurel. quod probant fre. tinuæ apud Diodorum, Josephum, quentes sob Seleucidis motus ac de. Justinum. fectiones ab uno in aliam prope con

præcautum 19! est, ne quid adversus vos in pugna præter hostes esset. Illud proponere animo vestro debetis, non vos pro Græciæ libertate tantum dimicare, (quanquam is quoque egregius titulus esset, liberatam a Philippo ante, nunc ab Ætolis et ab Antiocho liberare,) neque ea tantum in præmium vestrum cessura, quæ nunc in regiis castris sunt, sed illum quoque omnem apparatum, qui in dies ab Epheso expectatur, prædæ futurum ; Asiam deinde Syriamque et omnia usque ad ortus solis ditissima regna imperio Romano aperturos. Quid deinde aberit, quin ab Gadibus ad mare Rubrum Oceano fines terminemus, qui orbem terrarum amplexu finit, et omne humanum genus secundum Deos nomen Romanum veneretur? In hæc tanta præmia dignos parate animos, ut crastino die, bene juvantibus Diis, acie decernamus.'

18. Ab hac concione dimissi milites, priusquam corpora curarent, arma telaque parant." Luce prima, signo pugnæ proposito, instruit aciem consul arcta fronte, ad naturam et angustias loci. Rex, postquam signa hostium conspexit, et ipse copias eduxit.' Levis armaturæ partem ante vallum in primo locavit : tum Macedonum robur, quos Sarissophoros 2 ° appellabant, velut firmamentum circa ipsas munitio

Gron.-19. Ita cod. Mog. et Gaertn. anteque præcautum reliqui Mss. et edd. ante Mog. Forte rectius, quia facilius illud, quam hoc a librariis substitui poterat. Rupert. Anteque Gron. Doujat, Crev.-20 • Aperturis conj. Gron. ut referatur ad præcc. in præmium vestrum cessura.' Rupert.

[ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]

am.

[ocr errors]

NOTÆ 1 Prorisum atque [anteque] præcau. complectebantur veteres ulteriorem tum] Sic scripti: dec novum omni- etiam oceanum ad orientalem Indino præpositionem ante' cum verbis ex ejasdem significationis alia præpo n Arma telaque parant] Arma hic sitione compositis conjungi, observat sunt quæ corpori adhærent ; tela, Gron. ex Cicer. in orat. pro Planc. quæ jaciuntur. *providentem ante et præcaventem Sarissophoros) Sic dicebant saris. punquam certe movebunt.'

Et ex

sis armatos, quæ longiores hastæ Ma. Nostro lib. XL. ' ferox interim fæmi- cedonum proprie erant. Quod autem na ad multo ante præcogitatum re Macedones inter Antiochi copias volata facinus.'

memorantur, hi non proprie ita di* Ad mare Rubrum] Eo nomine cuntur quod in Macedonia nati, sed Delph, et Var. Clas. Livins,

9 N

[ocr errors]

nes constituit. His ab sinistro cornu jaculatorum sagittariorumque et funditorum manum sub ipsis radicibus montis posuit, ut ex altiore loco nuda latera hostium incesserent. Ab dextro Macedonibus 3 ad ipsum munimentorum finem, qua loca usque ad mare invia palustri limo et voraginibus claudunt, elephantos cum assueto præsidio posuit; post eos, equites ; tum, modico intervallo relicto, ceteras copias in secunda acie. Macedones, pro vallo locati, primo fa. cile sustinebant Romanos, tentantes ab omni parte aditus; multum adjuvantibus, qui ex loco superiore fundis, velut nimbum, glandes et sagittas simul ac 4 jacula ingerebant. Deinde, ut major, nec jam toleranda vis hostium inferebat se, pulsi loco intra munimenta, subductis ordinibus, concesserunt: inde ex vallo prope alterum vallum, hastis præ se objectis, fecerunt. Et ita modica altitudo valli erat, ut et locum superiorem ad pugnandum suis præberet, et propter longitudinem hastarum subjectum haberet hostem. Multi, temere subeuntes vallum, transfixi sunt; et aut incepto irrito recessissent, aut plures cecidissent, ni M. Porcius ab jugo Callidromi, dejectis inde Ætolis et magna ex parte cæsis, (incautos enim et plerosque sopitos oppresserat,) super imminentem castris collem apparuisset.

19. Flacco non eadem fortuna ad Tichiunta et Rhoduntiam,s nequicquam subire ad ea castella conato, fuerat. Macedones quique alii in castris regiis erant primo, dum procul nihil aliud, quam turba et agmen, apparebat, Ætolos credere, visa procul pugna, subsidio venire. Ceterum, ut primum signaque et arma ex propinquo cognita errorem aperuerunt, tantus repente pavor omnes cepit, ut, abjectis

1 Educit Kreyssig.–2 Sarissophorus plures Mss. teste Rupert.-3° Possumus carere to Macedonibus, et ante id ab dextro intelligere his, a fronte præcedentis membri, ubi positum est. J. F. Gron.—4 Et Gron. Doujat. Crey.

NOTÆ quod ex Macedonum Alexandro prie Syria nati, sive snb ditione Syriæ mum, deinde Selenco in Asia militan regum : nnde Syro-Macedones protium posteris essent, vel eorum dis. prie appellati. ciplinam æmularentur, quamvis

armis, fugerent. Et munimenta sequentes impedierunt, et angustiæ vallis, per quam sequendi erant, et maxime ompium, quod elephanti novissimi agminis erant, quos pedes ægre præterire, eques nullo poterat modo, timentibus equis, tumultumque inter se majorem, quam in prælio, edentibus. Aliquantum temporis et direptio castrorum tenuit. Scarphiam 7P tamen eo die persecuti sunt hostem. Multis in ipso itinere cæsis captisque, non equis virisque tantum, sed etiam elephantis, quos capere non potuerant, interfectis, in castra reverterunt; quæ tentata eo die inter ipsum pugnæ tempus ab Ætolis, Heracleam obtinentibus præsidio, sine ullo haud parum andacis incepti effectu, fuerant. Consul, noctis insequentis tertia vigilia præmisso equitatu ad persequendum hostem, signa legionum prima luce movit. Aliquantum viæ præceperat rex,' ut qui non ante, quam Elatiæ, ab effuso constiterit cursu; ubi primum reliquiis pugnæque et fugæ collectis, cum perexigua manu semiermium militum Chalcidem se recepit. Romanus equitatus ipsum quidem regem Elatiæ assecutus non est, sed & magnam partem agminis, aut lassitudine subsistentis, aut errore, ut qui sire ducibus per ignota itinera fugerent, dissipatos oppresserunt: nec præter quingentos, qui circa regem fuerunt, ex toto exercitu quisquam effugit; etiam ex decem millibus militum, quos, Polybio auctore, trajecisse secam regem in Græciam scripsimus, exiguus numerus. Quid si

Antiochus fugiens aliquantum anteceperat iter.

5 Rhodontiam edd. ante Sigon.-6 td omnium primum dedit Aldus ex cod. Mogunt. in ceteris codd. omnibus hæc vox exulat.' Doering.7 Vid. Not. . Delpb. inf. Lilæum edd. ante Sigon. Scarpheam Kreyssig.–8 · Illud sed

NOTÆ P Scarphiam] Io scriptis quos vidi, stituerat Lilæum. Et Lilæa quidem est, Carpeiam tamen eo die consecuti Phocidis oppidum fuit: sed ea sub sunt hostem : unde certa conjectura Parnasso in Dorum et Locrorum Sigonii ex Appian. ducta fecit Scar. Ozolarum confinio longius a Thermophiam, quæ Locrorum Epicnemidio pylis quan ut eo perveniri uno die rum urbs fuit maritima, Thermopylis potuerit. ad austrum vicina. Glareanus sub

Antiati Valerio credamus, sexaginta millia militum fuisse in regio exercitu scribenti, quadraginta inde millia cecidisse, supra quinque millia capta cum signis militaribus ducentis triginta ? Romanorum centum quinquaginta in ipso certamine pugnæ, ab incursu Ætolorum se tuentes non plus quinquaginta interfecti sunt.99

20. Consule per Phocidem et Beotiam por exercitum ducente, consciæ defectionis civitates cum velamentis ante portas stabant, metu ne hostiliter diriperentur. Ceterum per omnes dies haud secus, quem in pacato agro, sine vexatione " ullius rei agmen processit, donec in agrum Coronæum ventum est. Ibi statua regis Antiochi, posita in

eleganter, ut passim, abest a Mss. et antt. edd.' J. F. Gron.-9 Vid. Not. Delph. inf.

10 Vid. Not. Delph. inf.-11 Violatione Gron. Donjat. Crev, Doer. c. Drak. Mox agmine proc. Gron. Doujat. et deinde Crev. habet Coroneum.

NOTÆ 9 Romanorum centum quinquaginta horum migratione folis dicta Mino... interfecti sunt] Editiones anti ris Asiæ regio loniæ vicina, colonia quæ, Romanorum centum quinquaginta Æolum a Penthilo aliisque Orestis liinterfecti sunt. Auget aliquantum beris eo deducta, quemadmodnm hunc numerum codex Moguntinus: idem observat lib. XII. Vide et PauRomanorum centum quinquaginta in san, in Bæoticis. Hæc cum non ad. ipso certamine pugnæ ; ab incursu Æ. verterent interpretes, pro Æolidem tolorum se tuentes, non plus quinqua. Bæotiæ, quæ sic dicitur ad discrimen ginta interfecti sunt. Quod addita. Asiatica, scripserunt per Phocidem et mentum Gronov. spernendum ne Bæotiam ; quæ correctio non absurda gat : sic enim fiet numerus ducento nititur ratione, cum certum sit Bæorum, quos Appianus refert interem tiæ conterminam esse Phocidem; tos, nimirum centum qninquaginta in sed venienti a Thermopylis prior ocprælio, et quinquaginta in castris in currit Bæotia, deinde Phocis ; et cursu Ætolorum tentatis.

ager Coronæus, de quo statim agitur, "Per Phocidem et Bæotiam] In Re. in Bæotia est, ac circa Phocidem. gio majori perperam scriptum est 8 Cum velamentis ante portas stabant] per Hoclidem Bæotiæ : in minori per Nomine velamentorum intelliguntur Æolidem Bæotiæ : quod rectum puto; supplicum vittæ, his enim velabant nam hic tractus ab Æolo Hellenis manus : node apud Virgil. 11. Æneid. filio, qui regnum in Thessalia, Bæo. "Præferimus manibus vittas et verba tia, vicinisque regionibus obtinuit, precantum : itemque apud Ovid. 1. Æolidis nomen priscis temporibus Metamorph. velamenta manu præ. habuit; ejusque incolæ, adhuc tem tendens supplice:' et apud Tacit. xix. pore Strabonis, Æoles appellabantur Annal.“ mox velamenta et infulas pio ipso teste, initio lib. viii, atque ab muris ostendunt.'

« IndietroContinua »