Immagini della pagina
PDF
ePub

et de ipsa Asia brevi terra marique dimicandum ei cum Romanis esse; et aut imperium adimendum orbem terrarum affectantibus, aut ipsi regnum amittendum.' Unus vera et providere, et fideliter prædicere visus. Itaque ipse rex navibus,' quæ paratæ instructæque erant, Chersone. sum" petit, ut ea loca, si forte terra venirent Romani, præsidiis firmaret. Ceteram classem Polyxenidam parare et deducere jussit; speculatorias naves ad omnia exploranda circa insulas dimisit.

42. C. Livius præfectus Romanæ classis, cum quinquaginta navibus tectis profectus ab Roma Neapolim, quo ab sociis ejus oræ convenire jusserat apertas naves, quæ ex fædere debebantur, Siciliam inde petit; fretoque Messanam prætervectus, cum sex Punicas naves ad auxilium missas accepisset,20 ab Rheginis Locrisque et ejusdem juris sociis debitas exegisset naves, lustrata classe ad Lacinium, altum petit. Corcyram, quam primam' Græciæ civitatium adiit, cum venisset, percunctatus de statu belli, (necdum enim omnia in Græcia perpacata erant,) et ubi classis Romana esset, postquam audivit, circa Thermopylarum saltum in statione consulem ac regem o esse, classem Piræei stare, maturandum ratus omnium rerum causa, pergit protenus navigare Peloponnesum. Samen Zacynthumque, quia a partis Ætolorum maluerant esse, protenus

20 Post missas accepisset (andisset) excidit forte et.' Rupert.- 1 'Recte lectio vett. qnorupdam librr. primum nostræ postposita est. Doering. Mos civitatem edd. ante Gron. Modius ex Mog. civitatium.—2 Samum, Zacynthum, quia edd. ante Sigon. Tamen, Zacynthumque vet. lib. apud Sigon.

NOTÆ n Chersonesum] Peninsulam nempe quidem judicio : neque enim dicenTbraciæ, in qua Lysimachia.

dum esset'navigare Peloponnesum,' Ac regem] Philippum Macedo sed in'aut' versus Peloponnesum:' piæ.

est quippe Peloponnesus regio, non P Samen Zacynthumque] Veteres urbs, ut cuique notam. Livius gnilibri, quibus utor, scribunt uno ductu dem in præpositionum usu grammatiPeloponnesum tumen Saguntumque : im corum regulas mious scrupulose sepressi distinguunt, et Peloponnesum quitur: nihil tamen opus ad insueta referunt ad superiora; male, meo ceteris scriptoribus orationem ejus

depopulatus, Maleam petit, et, prospera navigatione usus, paucis diebus Piræeum ad veterem classem pervenit. Ad Scyllæum Eumenes rex cum tribus navibus occurrit ; cum Æginæ diu incertus consilii fuisset, utrum ad tuendum rediret regnum, (audiebat enim Antiochum Ephesi navales terrestresque parare copias,) an nusquam abscederet ab Romanis, ex quorum fortuna sua penderet. A Piræeo A. Atilius, traditis successori quinque et viginti pavibus tectis, Romam est profectus. Livius una et octoginta rostratis 3 navibus, 9 multis præterea minoribus, quæ aut apertæ

-3 Habet Kreyssig. qnod legendum putat Dok. constratis. Vid. Not. Var.

NOTÆ deflectere absque necessitate: ut Romano ; quidni idem de Laconia Dee Samum vel Samen substituere in Peloponnesi parte, vel maxime con. locum particulæ adversativæ tamen. spicua, conjici possit? LacedæmoNec sum nescius Samen, quæ et

nios certe ftolorum antea socios Samas dicitur, insulam esse maris fuisse constat ex Liv. lib. xxv. c. 23. Ionii, Ecbinadum upam Dulichio Et hoc quoqne tempore Nabidlem Laproximam, Strabone teste; cujus et cedæmoniorum tyrannum ad Ætolos Virgilius memipit; sed ea ita exigua defecisse, (quod Noster lib. xxxv. erat, ut parum ant nihil interesset c. 13. et sequentibus narrat,) quod C. Romanorum has an illas partes seqne

Livius discere Romæ potuit ; tyranni retur. Nec ejas meminit auctor nos. vero necem, quæ nonnisi cap. 35. ter tanquam Ætolorum fædus am memoratur, nondum didicisse credi. plexæ, ant Ætolis subjectæ. Nihil bile est, aut etiam si sciverit, tamen itaque matandum censeo, nisi quod præteritam Lacedæmonioram ut et Zacynthumque malim, quam ut est ip Zacynthiorum calpam ulcisci volueplerisque scriptis, Sagunthumque : rit : neqae enim hic dicitur ideo Li. quanquam Sagunthum ipsam Hispa- vium depopulatum hæc loca, quod Diæ a Zacynthiis conditam atque ap tunc partis Ætolorum essent, sed pellatam non ignorem. Lego itaque quia' antea 'partis Ætolorum ma. pergit protinus navigare. (Gallice, il luerant esse.' continua sa navigation.) Peloponnesum 4 Una et octoginta rostratis navibus] tamen Zacynthumque, quia partis Æto Naves aliæ tectæ ad commodius navilurum maluerant esse, protinus depopula- gandum pugnandumque aptæ : aliæ tus. Fateor nec Peloponnesum, nec apertæ. Aliæ præterea rostratæ, seu Zacynthum in partibus Ætolorum fu- rostris æneis ferreisve armatæ ad isse : sed quod de Zacyntho Sigonius pugnam : aliæ rostris carebant: om. conjicit, Liviam præfectum classis nium generum naves in classe C. Romanæ Roma profectum eam insu. Livii erant, sed majores tectæ ac lam populatum esse, cui forte non rostris instructæ, atque ad pugnandam compertum erat ab Achæis, dum comparatæ octoginta et una agente Quiotio, concessam populo numero fuere.

rostratæ, aut sine rostris speculatoriæ erant, Delum trajecit.

43. Eo fere tempore consul Acilius Naupactum oppugnabat. Livium Deli per aliquot dies (et est ventosissima regio inter Cycladas,' fretis alias majoribus, alias minoribus divisas) adversi venti tenuerunt. Polyxenidas, certior per dispositas speculatorias naves factus, Deli stare Romanam classem, nuntios ad regem misit; qui, omissis, quæ in Hellesponto agebat, cum rostratis navibus, quantum accelerare potuit, Ephesum rediit, et consilium extemplo habuit, faciendumne periculum navalis certaminis foret. Polyxenidas negabat cessandum,' et utique prius confligendum, quam classis Eumenis et Rhodiæ naves conjungerentur Romanis. Ita numero non ferme impares futuros se, ceteris omnibus superiores, ss et celeritate navium, et varietate auxiliorum. Nam Romanas paves cum ipsas inscite factas immobiles esse, tum etiam, ut quæ in terram hostium veniant, oneratas commeatu venire; suas autem, ut pacata omnia circa se relinquentes, nihil præter militem

4 · Altera lectio retinuerunt pro interpretamento postræ lectionis habenda est.' Doering.-5 Futuros; ipsum ceteris omnibus superiorem Gron. Vid Not. Delph. inf.–6 Voss. ut quæ hosti conveniant ; unde J. F. Gron. conjiciebat ut quæ in hosticum ; et sic vere, teste Drak. in tribus codd. legitar.

NOTÆ 'Inter Cycladas] Insulæ maris Æ. Cimolus, Melos, Amorgos, Thera, gæi dividuntur præsertim in Cycla- Therasia, Anaphe, Astypalæa. das et Sporadas. Illæ a Geresto Eu . Ita numero non ferme impares futubææ promontorio circa Delum in ros se, ceteris omnibus superiores (Ita nuorbem sitæ, unde et nomen traxere, mero ferme impares futuros, ipsum ceteris numero fere quinquaginta sunt, qua omnibus superiorem esse, &c.] Sic magno rum præcipuæ Andrus, Tenos, My consensu scripti tres, qui apud me; conos, Scyros, Sipbnus, Seriphus, nescio car mutatum est : perspicuus Præpesintbus, Cythnus, ipsaque om enim sepsus est, Romanos numero nium et minima fere et clarissima navium fere impares, id est, inferioDelos ; Oliaros præterea, Paros, res potius quam superiores futuros; Naxus. Sporades autem, ita dictæ ipsum vero Antiochum ceteris omni. quod per æquor sparsæ sint, absque bus rebus superiorem. Vulgaris lecordine, ad meridiem et ortum deflec- tio, ita numero non ferme impares fututunt, Icaria, los Homeri sepulcro ros se, ceteris omnibus superiores. veneranda, Gyaros, Pathmos, Leros,

atque arma babituras. Multum etiam adjuturam notitiam maris terrarumque et ventorum ; quæ omnia ignaros turbatura hostes essent.' Movit omnes auctor consilii, qui et re consilium executurus erat. Biduum in apparatu morati: tertio die centum navibus,7! quarum septuaginta tectæ, ceteræ apertæ, minoris omnes formæ, erant,“ profecti Phocæam" petierunt. Inde, cum audisset, appropinquare jam Romanam classem, rex, quia non interfuturus navali certamini erat, Magnesiam, quæ ad Sipylum est,' concessit, ad terrestres copiascomparandas. Classis ad Cyssuntem portum Erytbræorum, tanquam ibi aptius expectatura hostem, contendit. Romani, ubi primum aquilones (ii namque per aliquot dies tenuerant) cecidere, ab Delo Phanas, portum Chiorum. in Ægæum mare versum, petunt: inde ad urbem circumegere naves, commeatuque sumto, Phocæam trajiciunt. Eumenes, Elæam ad suam classem profectus, paucis post inde diebus, cum quatuor et viginti navibus tectis, apertis pluribus, paulo a Phocæa ad Romanos, parantes instruentesque se ad navale certa

7 Sigon. conj. ducentis ex Appian. Mox edd. antt. minores omnes ferme ; unde J. F. Grop. conj. moneres om. ferme.-8 Ceciderunt Kreyssig.-9. Duk. Phocæum legendnm esse suspicatus est, ita quidem, ut particula paulo, distinc. tione post illain facta, ad pluribus referatur. Sed si Livius to paulo ad pluri.

NOTÆ • Centum navibus] Appianus ducen in fabulis memoratur;) sub istud tem. tas numerat.

pus victoria Scipionis Asiatici de An. * Minoris omnes formæ, erant] Con- tiocho nobilitata est. Hodie Manissa jicit Gronovius moneres omnes ferme Leunclavio. erant ; id est, quæ uno remorum or ? Porlum Erythræorum) Erytbræ dine agerentur; sed parum credibilis Ioniæ urbs fuit in Asia Minori e reconjectura.

gione insulæ et urbis Chii, inter Cla. * Profecti Phocæam] Ad sinum zomenas et Teon: hodie Colire vel Smyrnæum, a læva influentis in eam Stolar sub Turcis. Ejus portum CysHermi, fuit Æolidis orbs Phocæa, suntem dictum discimus ex hoc Livii unde orti Massilienses : hodie Foc loco. chia.

a Phanas, portum Chiorum] Phanæ 1 Magnesium, quæ ad Sipylum est] promontorium est insulæ Chii ex Duplex in Minori Asia est urbs hoc Steph. ubi portus et ejusdem nominis nomine : hæc ad Sipylum montem, in oppidum. Lydia est ad Phrygiæ magnæ confi. 6 Ad urbem] Chium insulæ cognonia ; (ubi olim Niobe in ropem durata minis capot. Delph. et Var. Clas. Livius.

9P

men, rediit. Inde centum quinquaginta sob tectis navibus, apertis ferme quinquaginta, profecti, primo, aquilonibus transversis cum urgerentur in terram, cogebantur tenui agmine prope in ordinem singulæ naves ire ; deinde, ut lenita paulum vis venti est, ad Corycum portum, qui super Cyssuntem est, conati sunt trajicere.

44. Polyxenidas, ut appropinquare hostes allatum est, occasione pugnandi lætus, sinistrum ipse cornu in altum extendit, dextrum cornu præfectos pavium ad terram explicare jubet, et æqua fronte ad pugnam procedebat. Quod ubi vidit Romanus, vela contrahit, malosque inclinat, et, simul armamenta componens, opperitur insequentes naves. Jam ferme triginta in fronte erant, quibus ut æquaret lævum cornu, dolonibus erectis e altum petere intendit; jussis, qui sequebantur, adversus dextrum cornu prope terram proras dirigere. Eumenes agmen cogebat. Ceterum, ut demendis armamentis tumultuari primum coeptum est, et ipse, quanta maxima celeritate potest, concitat naves. Jam omnibus" in conspecta erant : duæ Punicæ naves antecedebant Romanam classem, quibus obviæ tres fuerunt regiæ naves: et, ut in numero impari, duæ regiæ

bus retulisset, haud dubie illud ante pluribus posuisset. Et sic pondum omnis, qua hic locus laborat, sublata videtur difficultas. Mihi potius ante paulo nomen loci . . . paulo a Phocæa distantis, excidisse videtur.' 'Doering. •Difficultatem distinctione von post paulo, sed post pluribus posita tollere conati sunt Ascens. et Drak. Ad Phocæam conj. Crev, et Jac. Periz. Sed ita præpos. ad quater b. I. posita est.' Rupert. Apertis pluribus paulo, a Phocæa Gron. Donjat. Crev.-10 Legendum esse centum quinque, (quod habet Kreys. sig.) ex subducta navium ratione, probatum ivit Jac. Gron.

11 ' Ms. Lov. 5. et edd. ante Ald. omnes ; quod multo melius. Rupert.

NOTÆ Centum quinquaginta] Enumeratæ hibendum cursum navium facta, ut tantum sunt centum quinque, quomodo remotioribus navibus ad asseqnenlegendum censent viri docti. J, Cle dam classem tempus daretur. ricus.

e Dolonibus erectis] In instrumento c Ad Corycum portum] Diversus hic navali dolones vocantur minora vela, portus a Coryco Ciliciæ; fuit enim quæ sopra acatia, id est, supra vela in Erythrarum vicinia situs, ad sinum majora, erigi solent celeritatis causa. Ioninm ab occasu Tei urbis.

f Jam omnibus in conspectu erant] • Vela contrahil] Hæc omnia ad in. Naves, opinor, Eumenis.

« IndietroContinua »