Immagini della pagina
PDF
ePub

captis. Per quatriduum insequens instructæ utrimque acies pro vallo stetere. Quinto die Romani processere in medium campi. Antiochus nihil promovit signa, ita ut extremi minus mille pedes a vallo abessent.

39. Consul, postquam detrectari certamen vidit, postero die in consilium advocavit, Quid sibi faciendum esset, si Antiochus pugnandi copiam non faceret ? Instare hyemem. Aut sub pellibus habendos milites fore, aut, si concedere in hyberna vellent, differendum esse in æstatem bellum. Nullam unquam hostem Romani æque contemserunt. Conclamatum undique est, 'duceret extemplo, et uteretur ardore militum ;' qui, tanquam non pugnandum cum tot millibus hostium, sed par numerus pecorum trucidandus esset, per fossas, per vallum castra invadere parati erant, si in prælium hostis non exiret. Cn. Domitius, ad explorandum iter, et qua parte adire vallum hostium

posset, missus, postquam omnia certa retulit, postero die propius castra admoveri placuit. Tertio signa in medium campi prolata, et instrui acies coepta est. Nec Antiochus ultra tergiversandum ratus, ne et suorum animos minueret detrectando certamen, et hostium spem augeret, et ipse copias eduxit; tantum progressus a castris, ut dimicaturum appareret. Romana acies unius prope formæ fuit et hominum et armorum genere. Duæ legiones Romanæ, duæ socium 59 ac Latini nominis erant; quina millia et quadringenos singulæ habebant. Romani mediam aciem,

4 E cast. Gron. Crev.-5 • Cum nomen legionis ad solos Romanos, alæ vero ad socios pertineat, Crevierius legi jubet duæ ale socium cett.' Doering. -6Duker. non dubitat, quin pro quadringenos legendum sit ducenos. Nec parvi momenti supt argumenta, quæ ille ad hanc conjecturam confirmandam

NOTÆ

P Cn. Domitius] Plat. A pophthegm. legiones erant, non socioram : sed ita Caium nominat, scribitque eum a mag- accipiendus est auctor, ut velit Latino Scipione datam Lucio fratri, qui nos alio socios Romanis armis in. pro se ei hoc in bello adesset : ipse structos numero Romanorum responenim morbo laborabat.

disse. 9 Duæ socium] Romanorum tantum

[ocr errors]

cornua Latini tennerunt: hastatorum prima signa,' deinde principum erant, triarii postremos claudebant. Extra hanc veluti justam aciem a parte dextra consul Achæorum cætratis immixtos auxiliares Eumenis, tria millia ferme peditum, æquata fronte instruxit: ultra eos equitum minus tria millia opposuit; ex quibus Eumenis octingenti, reliquus omnis equitatus Romanus erat: extremos Tralles ? et Cretenses* (quingentorum utrique numerum explebant) statuit. Lævum cornu non videbatur egere talibus auxiliis,& quia flumen ab ea parte ripæque deruptæ claudebant. Quatuor tamen indeu turmæ equitum oppositæ. Hæc summa copiarum erat Romanis; et duo millia mixtorum Macedonum Thracumque, qui voluntate secuti erant, præsidio 9 relicti sunt 10x castris. Sexdecim elephantos post triarios in subsidio locaverunt. Nam, præterquam quod multitudinem regiorum elephantorum (erant autem quatuor et quinquaginta) sustinere non videbantur posse, ne pari quidem numero Indicis Africi resistunt; sive quia mag

protulit.' Doering.7 Trallos Doujat. Vid. Not. Delph. inf.-8*A Mog. est: prins edebatur non verebatur talibus. An fuit non egere rebantur talibus auxiliis ?' J. F. Gron.-9 Erant. Hi præsidio Kreyssig.–10 Vet. lib. apud Sigon. quindecim.

NOTÆ r Hastatorum prima signa] De boc, rum quippe nomen in Illyrici Thradeque aliis duobus militiæ Romanæ ciæque confinio omnibus notam. Tral. ordinibus, vide lib. viii. cap. 8. les, nemini veterum anctorum cogui

Achæorum cætratis immixtos auxi. tum, nisi pro urbe Lydiæ, cujus no. liares Eumenis] Adjunctos ait Eume men Græcis notins, facile Theopompis fæderati milites Achæis, qui cæ- pum ejusve exscriptores in errorem tris seu peltis, id est, brevioribus inducere potuit. clypeis lupatis, armati.

u Inde] A lævo scilicet cornu. * Tralles (Trallos) et Cretenses] Scrip. * Præsidio relicti sunt] Refertur ad ti babent Tralleis : Appianus Cretes duo millia. Ita cap. sequenti, simili. et Trallianos vocat. Sed Noster me. ter his armati duo millia Cappadocum lius Trallos : quod nomen est gentis ab Ariarate missi rege:' sic itaque Illyricæ apud Steph. ut Sigon. obser. armati, missi, relicti, intelliguntar vat, eo noinine Glareanum reprehen- milites Macedones, Tralles, Cappadens, quod Triballos legere maluerit. doces ad duo millia : exalet igitur Sed fallor nisi Trallos vel Tralles, pro pronomen hi, ante nomen præsidio in. Triballis, Stephanus dicit, sive Theo. sertum a Moguntinis contra fidem pompus apud Stephanum. Triballo membranarum, teste Gron.

nitudine, (longe enim illi præstant,) sive robore animorum vincuntur.

40. Regia acies varia magis multis gentibus, dissimilitudine armorum auxiliorumque erat. Decem et sex millia peditum more Macedonum armati fuere, qui phalangitæ y appellabantur. Hæc media acies fuit in fronte," in decem partes divisa. Partes eas interpositis binis elephantis distinguebat: a fronte introrsus in duos et triginta ordines armatorum acies patebat. Hoc et roboris in regiis copiis erat, et, perinde cum alia specie, tum eminentibus tantum inter armatos elephantis, magnum terrorem præbebat. Ingentes ipsi erant. Addebant speciem frontalia et cristæ et tergo impositæ turres turribusque superstantes, præter rectorem, quaterni armati. Ad latus dexterum phalangitarum mille et quingentos equites Gallogræcorum opposuit. His tria millia equitum ' loricatorum (cataphractos ipsi appellant)” adjunxit. Addita his ala mille ferme equitum : agema® eam vocabant. Medi erant lecti viri et ejusdem

1 Adeo eminentibus.

11 Fuit, in fronte Kreyssig. In Gron. Doujat. hæc sine ulla distinctione leguntur. Mox Interpositi bini elephanti distinguebant conj. Crev. Lenior medicina, partes ea interpositis binis e. distinguebantur.' Rupert.–12 Mile

NOTÆ y Qui phalangitæ] Milites, ex qui. tis equorum pectoribus, demissa loribus constabat pbalanx in militia ca, et crarum tenus pendens sine imMacedonica, phalangitæ dicebantur, pedimento gressus a noxa vulperis quemadmodum in Romana legionarii, vindicabat.' ex quibus legio.

a Agema] Græca hæc vox signifi? Cataphractos ipsi appellant] Ea cat selectum equitum agmen quod voce Græci bene munitos, et armis regem præibat. velut obseptos significant : quo equi b Medi erant] E Media, quæ iotum genere usos Gallos constat, qui gens superioris seu majoris Asiæ postea crupellarii apud Tacit. III. trans Tigrin regio, cui nomen a MeAnnal. A Nazario in Panegyr, Con do Jasonis filio inditum volunt. Ei staotini, et Ammiano Marcell. xvi. finitimæ ab occasu Armenia major Histor. clibanarii, seu Persico, seu atque Assyria, ad ortum Partbia et Græco vocabulo dicti; qui 'tegmi. Hyrcania, ad meridiem Susiana: a nibus ferreis absconditos bellatores' septemtrione ad mare Caspium provocat. Nazar. sic describit: 'operi- tendebatur, atque in plures provinmeoto ferri equi atque homines pa.

cias divisa : hodie sub Persis magna riter obsepti. Superne omnibus tec ex parte Servan. Urbium caput EcDelph. et Var, Clas. Livius.

9 T

regionis mixti multarum gentium equites. Continens his grex sedecim "3 elephantorum est oppositus in subsidiis : ab eadem parte, paululum producto cornu, regia cohors erat: Argyraspides d a genere armorum appellabantur. Dahæ 14 deinde, equites e sagittarii, mille et ducenti. Tum levis armatura trium millium, pari ferme numero pars Cretenses, pars Tralles. Duo millia et quingenti Mysi sagittariis 515 adjuncti erant. Extremum cornu claudebant quatuor millia mixti Cyrtæi 16 funditores 6 et Elymæi sagittarii. Ab lævo cornu phalangitis adjuncti erant Gallo

quingentos pedites ... tria millia peditum edd. ante Sigon.–13 Sexdecim Kreys. sig.–14 Vet. lib. apud Sigon. Dacæ.-15 Sugittarii his Kreyssig. Vet. lib. etiam apnd Sigon. prob. sagittarii.—16 'Cyrtæi forte sunt iidem qui Cyrtii dicuntur xlii. 58. extr. Schweigh. suspicatur eorum nomen superesse in

NOTÆ batana, nunc Tauris.

Danubium erant, ubi nunc Transsyl. c Ejusdem regionis mixti multarum vania : ab eo translati cis Danubium gentium equites] Si ejusdem regionis, in parte Mäsiarum, nbi Servia, et quomodo multarum gentium ? ejus Bulgariæ pars occidua. dem regionis nomine intelligit, ni "Pars Tralles) Parum refert. Tralfallor, provincias quæ ultra Euphra- les fuerint Asiatici Antiocho subjecti, tem et Tigrin Medis paruerant, eo. an Triballi, seu Tralles Illyrici Thra. demque ferine habitu et moribus ciæ proximi ab eo mercede conducti. haud absimilibus utebantur, et punc 8 Mysi sagittariis) E Mysia Minoex parte Antiocho suberant. Hæ ris Asiæ regione, quæ ex parte in diquippe pationes Medorum nomine tione Antiochi. Dividebatur in masæpe comprehensæ, ut apud Satyr. jorem et minorem. Distinguendæ • epotaque flumina Medo pandente,' porro hæ Mysiæ Asiaticæ, ab Eurode exercitu Xerxis ; et apad Lucan. pæis ad Istri ripam dextram Mæsiis, • Achæmeniis decurrant Medica Susis superiore et inferiore, qnas non pauagmina.'

ci Mysias corrupte appellant, inque d Argyraspides] Argenteis clypeis his forte, quod utrarumque incolæ armati, ceteroque apparatu splendi- ab eadem origine. diores, deducto ab Alexandri Magoi + Cyrtæi funditores] Cyrtæorum seu militia more ac nomine. Appianus Cyrtiorum Asiatici popoli meninit hic equites facit, Diodorus in Ales. Strabo lib. ii, eosque Caddusiis et andro pedites.

Amardis finitimos facit, quæ gentes e Dahæ deinde, equites] In veteri. per Zagrum et Niphatem montes bus libris Daca, et ab Appiano Daci, sparsæ, latrociniis infames erant in confusis nominibns Daharum qui ad Mediæ Armeniæque tractu. Caspium mare in Asia degebant, cum i Et Elymæi sagittarii] Elymæi, nomine Dacorum, Istri accolarum, in qni sacris literis Elamitæ, ab Elima Europa, qui ante Aurelianum trans urbe dicti, in parte occidentali Susia.

[ocr errors]

græci equites " mille et quingenti : et similiter his armati duo millia Cappadocum:“ (ab Ariarathe missi erant regi.18) Inde auxiliares mixti omnium generum duo millia et septingenti, et tria millia cataphractorum equitum, et mille alii equites, regia ala" levioribus tegumentis suis equorumque, alio haud dissimili habitu: Syri plerique o erant, Phrygibus et Lydis immixti. Ante hunc equitatum falcatæ quadrigæ P et cameli, quos appellant dromadas. 9 His insidebant Arabes sagittarii, gladios habentes tenues, longos quaterna cubita,' ut ex tanta altitudine contingere hostem possent. Inde alia multitudo, par ei, quæ in dextro cornu erat; primi Tarentini, deinde Gallogræcorum equitum duo millia et quingenti, inde Neocretes mille, et

Curdorum nomine.' Rupert.-17 In edd. ante Sigon. pedites.-18 Cappadocum ab Ariathe missi rege, signis parentheseos omissis, Gron. Doujat. Crev.-

NOTÆ næ Persici imperii provinciæ fuere, falcatos (fere ut hic Noster) descriinter Eulæum ac Tigrim fluvios : re bit Curt. lib. iv. ex summo temone gio Elymais.

hastæ præfixæ ferro eminebant : u. * Duo millia Cappadocum] Late pa trimqne a jugo ternos direxerant glatens in Minori Asia fuit Cappadocum dios : et inter radios rotarum plura patio : inter Galatiam ad occasum, spicula eminebant in adversum. Aliæ atque Armeniam minorem ad ortum, deinde falces summis rotarum orbibus a Tauro monte, ac Cilicia ad pontum hærebant, et aliæ in terram demissæ, usque Enxinum, nisi quod ei post de. quicquid obvium concitatis equis fu. tracta ora maritima. Caput Mazaca, isset, amputaturæ.' quæ post Cæsarea "magna. Regio 9 Cameli, quos appellant dromadas] Turcis bodie Amasia, magna ex par•

Dromades Græce a corsu vocantur. te.

Camelorum genus, qui minoris statu1 Ab Ariarathe] Plures fuere hoc ræ sunt, sed velociores ceteris. Domine reges Cappadocum: hic de r Gladios habentes tenues, longos qua. quo nunc agitur quintus eo nomine terna cubita] Istiusmodi enses nostris a Pharnace primo rege 13. numera hominibus estocs, vel estocades: cubita tur.

autem in neutro, perinde ac mascu* Auxiliares mixti] Appiano dévotlino. dicuntur, id est, peregrini seu alieni. * Primi Tarentini] Hujusmodi equigenæ.

tum qui Tarentini dicti, binos singuli Regia ala] Amicorum scilicet, et equos trahebant, meminit Ælian. in sodaliom, ut ex Appiano liqnet. Tact. De his dictum etiam lib.

Syri plerique] Syriam plerique cum Assyria confundunt. Vide xxxv. + Neocretes mille] Novi nimirum ex 13.

Creta insula milites. P Falcata quadriga] Hos currus

XXXV.

« IndietroContinua »