Immagini della pagina
PDF
ePub

adversus suorum quenquam facturum ; neque eum sese esse, qui ullius impii consilii auctor futurus videri possit.' Hæ literæ fidem Persei criminibus fecerunt. Itaque Herodorus, extemplo diu excruciatus, sine indicio rei ullius in tormentis moritur.

24. Demetrium iterum ad patrem accusavit Perseus. Fuga per Pæoniam præparata arguebatur, et corrupti 16 quidam, ut comites itineris essent; maxime falsæ literæ T. Quintii urgebant. Nihil tamen palam gravius pronuntiatum de eo est, ut dolo potius interficeretur; nec id cura ipsius, sed ne pona ejus consilia adversus Romanos nudaret. Ab Thessalonice 17 Demetriadem ipsi cum iter esset, Astræum Pæoniæ Demetrium mittit cum eodem comite Dida, Perseum Amphipolim," ad obsides Thracum accipiendos. Digredienti ab se Didæ mandata dedisse dicitur de filio occidendo. Sacrificium ab Dida seu institutum, seu simulatum est. Ad quod celebrandum invitatas Demetrius ab Astræo Heracleam venit. In ea cænadici

p Neque id fiebat ut famæ Demetrii consuleretur.

16 Perseus de fuga in P. præparata, arguebant eum edd. ante Gron. • And. accusavit fuga per P. praparata. arguebant et corrupti. Et sic omnes usque ad Ascens. Magontiaci primum dederunt accusarit Perseus fuga; et secuii Ald. Junt. Prob. Nostram lect. dedit Gelen. Hic Sigon. pannuceam facit ; ex Mog. assumit Perseus ; ex edd. arguebant, de conjectara reddit eam, et inserit to de.' J. F. Gron.—17 Thessalonica Gron. Doujat. Crev. Mox Asterium

NOTÆ

• Astræum (Asterium] Pæoniæ] quam Livii auctoritatem secutum, Vide num potius Æstraum: quod lic qui Pæoniam latius longe quam Ptol. cet Ptol. Æstræis tribuat, dubium accipit, a priori sententia non dimotamen non videtur quin late sumto veor. Pæoniæ nomine Æstræi comprehensi u Amphipolim] Urbs est Odomantifuerint. Nam qnod Sigon. Asterie ces Thracicæ prius, ac deinde Maceum legendum putat, quia Strabo et donicæ provinciæ, ad lævam StrymoStephanus 'Aotéplov pominant urbem nis fluvii, et Edonidis confinia; post. Thessaliæ, procul a Pæonia distare ea Christopolis a Græcis dicta ; panc Thessaliam nemo nescit. Scio a Nic. Turcis Emboli. Sansone accurato geograpbo, et no * Heracleam venit] Hæc Heraclea bis, dum viveret, amico, poni Aste. Macedonica in Lynchestis fuit, quorium in Pæonia. Sed cum pro certo rum regio Pæoniæ proxima, et parum babeam ea in re non aliam ipsum ab Æstræis distans; diversa ab He.

tur venenum datum. Poculo epoto, extemplo sensit:? et mox coortis doloribus, relicto convivio, cum in cubiculum recepisset sese, crudelitatem patris conquerens, parricidium fratris ac Didæ scelus incusans, torquebatur. Intromissi deinde Thyrsis quidam Stuberæus et Berceæus 18 Alexander, injectis tapetibus in caput faucesque, spiritum intercluserunt. Ita innoxius adolescens, cum in eo ne simplici quidem genere mortis contenti inimici fuissent, interficitur.

25. Dum hæc in Macedonia geruntur, L. Æmilius Paullus, prorogato ex consulatu imperio, 19 principio veris in Ligures Ingaunos exercitum introduxit.20 Ubi primum in hostium finibus castra posuit, legati ad eum, per speciem pacis petendæ, speculatum venerunt. Negante Paullo, nisi cum deditis pacisci se pacem, non tam id recu sabant, quam tempore opus esse aiebant, ut generi agresti bominum persuaderetur. Ad hoc decem dierum induciæ cum darentur, petierunt deinde, 'ne trans montes proximos castris pabulatum lignatumque milites irent. Culta ea loca suorum finium esse.' Id ubi impetravere, post eos ipsos montes, unde averterant bostem, exercitu omni coacto, repente multitudine ingenti castra Romanorum oppugnare simul omnibus portis aggressi sunt. Summa vi totum

[ocr errors]

Gron. Donjat. Æstræum Crev. Ad Astræum olim legebatur.—18 Stubaraus et Berreus edd. ante Sigon.

19. Jure nostra lectio, et usu loquendi et plurimorum codd. auctoritate confirmata, vulgatæ lectioni prorogato consulari imperio, prælata est. Doering. -20 • Equidem pro exercitum introduxit malim duxit ; idque non ideo tantum, quod ducere sexcenties apud Nostrum pro exercitum ducere dicitur, sed quod vox exercitum in omnibus codd. apud Drakenb. uno cod. Lov. 5. excep.

NOTA saclea Sintica, quæ in boreali Mace. bera seu Stymbara Deuriopum opdoniæ regione ad Strymonem : illa pido. autem, Moletio et Nardo auctoribus, b Berææus Alexander] A Berea E. hodie Xevosna appellatur.

mathiæ urbe. y 'n ea cæna] Quæ scilicet post c Ne simplici quidem genere mortis] sacrificium a Dida institutum cele Non contenti veneno, quo interitubrata.

rus haud dubie fuisset, mortem alio ? Esctemplo sensit] Repete e proxi- genere properarunt, intercluso spi. mo, renenum datum.'

ritu. Thyrsis quidam Stuberæus] A Stu d Simul omnibus portis aggressi sunt]

[ocr errors]

diem oppugnarunt, ita ut ne efferendi quidem signa Roma. nis spatium, nec ad explicandam aciem locus esset. Conferti in portis, obstando magis, quam pugnando, castra tutabantur. Sub occasum solis cum recessissent hostes, duos equites ad Cn. Bæbium proconsulem cum literis Pin sas 3 mittit, ut obsesso sibi per inducias quam primum subsidio veniret. Bæbius exercitum M. Pinario prætori, eunti in Sardiniam, tradiderat. Ceterum et senatum literis certiorem fecit, obsideri a Liguribus L. Æmilium, et M. Claudio Marcello, cujus proxima inde provincia erat, scripsit, ut, si videretur ei, exercitum ex Gallia traduceret in Ligures, et L. Æmilium liberaret obsidione. Hæc sera futura auxilia erant. Ligures postero die ad castra redeunt. Æmilius, cum et venturos scisset, et edacere in aciem po. tuisset, intra vallum suos tenuit, ut extraheret rem in id tempus, quo Bæbius cum exercitu venire a Pisis posset.

26. Romæ magnam trepidationem literæ Bæbii fecerunt; eo majorem, quod paucos post dies Marcellus, tradito exercitu Fabio, Romam cum venisset, spem ademit, eum, qui in Gallia esset, exercitum in Ligures traduci posse, quia bellum cum Istris esset, prohibentibus coloniam Aquileiam deduci: eo profectum Fabium, neque inde regredi, bello inchoato, posse. Una et ea ipsa tardior, quam tempus postulabat, subsidii spes erat, si consules maturassent

to, vere omissa est.' Doering.-1 Add. unum Gron. Donjat. Crev.-2 Lege nec efferendi signa, &c. vel nedum ad explicandam.' J. F.Gron.—3 'Sc. Æmilius Paullus; nisi Paullus leg. pro Pisas.' Rupert.

4 “Non opus videtur, ut cum J. Fr. Gron. voce magnam deleta, hic locns legatur et distinguatur sic: Roma trepidationem litere Babii fecerunt eo majo.

NOTÆ Quatuor nimirum portis, quot in cas cem delendam censet, præsertim cum tris Romanorum erant, ut explicat adjiciatur eo majorem. Dixit tamen mox cap. 27. 'ad quatuor portas ex Sallust, non admodum dispari loquenercitum instruxit, nt signo dato simul di forma, “Statui res gestas populi Roex omnibus partibus eruptionem fa mani carptim, ut quæque memoria ceret.'

diguæ videbuntur, describere; eoque e Romæ magnam trepidutionem] Dis. magis quod mihi a spe, meto, partiplicet Gronovio magnum, quam vo bus reipublicæ animus liber erat.'

in provinciam ire. Id ut facerent, pro se quisque Patrum vociferari. Consules, nisi confecto delectu, negare se ituros, nec suam segnitiem, sed vim morbi, in causa esse, quo serius perficeretur.s? Non tamen potuerunt sustinere consensum senatus, quin paludati exirent, et militibus, quos conscriptos haberent, diem edicerent, quo Pisas convenirent. Permissum, [ut,]' qua irent, protenus subitarios milites scriberent ducerentque secum. Et prætoribus, Q. Petillio et Q. Fabio, imperatum est, ut Petil. lius duas legiones civium Romanorum tumultuarias scriberet, et omnes minores quinquaginta annis sacramento rogaret : Fabio, ut sociis Latini nominis quindecim millia peditum, octingentos equites imperaret. Duumviri navales creati C. Matienus et C. Lucretius, navesque iis ornatæ sunt; Matienoque, cujus? ad Gallicum sinum provincia erat, imperatum est, ut classem primo quoque tempore duceret in Ligurum oram, si quo usui esse 98 L. Æmilio atque ejus exercitui posset.

27. Æmilius, postquam nihil usquam auxilii ostendebatur, interceptos credens equites, non ultra differendum ratus, quin per se fortunam tentaret, priusquam hostes venirent, qui jam segnius socordiusque oppugnabant, ad quatuor portas exercitum instruxit, ut, signo dato, simul ex omnibus partibus eruptionem facerent. Quatuor extraordinariis cohortibus duas adjunxit, præposito M. Valerio legato :

rem, quod cett.' Doering.-5 •Malebat J. Fr. Gron. quod ; sed bene post causa se habet quo pro nt, vel cur.' Doering. 'Perficeretur c. Mog. proficiscerentur et proficiscuntur ceteri Mss. et edd. antt.' Rupert. Proficiscerentur Gron.–6 Librarius Mog. teste J. F. Gron. add. to ut, quod in omnibus scriptis et priscis edd. deest.—7Matienoque, cujus cet. ita Gelen. forsan e c. Mog. Onnata sunt, cujusque ad G. s. p. erat, (ei) imperatum ceteri Mss. et edd. antt. prob. Gron. et Drak.' Rupert.—8 Est del. Gron. Doujat. Crev.-9 Vid. Not. Delph. inf.

NOTÆ I Quo serius perficeretur] Vult Gron. duas adjunxit] Cohortes extraordina. legi quod serius, nec sine ratione. riæ, ex selectis sociorum, circa consu

6 Si quo usui esse] Hoc est, si ad lem, sive alium imperatorem in castris rem quampiam utilis ejus opera esse locabantur : equitum nempe tertia posset. Mavult tamen Tan. Faber, pars, peditum quinta, ut Polyb. scrisi qua, hoc est, si aliqua ratione. bit. Hic autem duæ cohortes, quæ h Quatuor extraordinariis cohortibus quaternis adjunguntur, alares fuere, Delph. et Var. Clas. Lirius.

10 M

erumpere extraordinaria porta' jussit.Ad dexteram principalem hastatos legionis primæ instruxit; principes ex eadem legione in subsidiis posuit: M. Servilius et L. Sulpicius," tribuni militum, his præpositi. Tertia legio adversus principalem sinistram portam instructa est. Id tantum mutatum; principes primi, et hastati in subsidiis locati : Sex. Julius Cæsar et L. Aurelius Cotta, tribuni militum, huic legioni præpositi sunt. Q. Fulvius Flaccus legatus cum dextera ala ad quæstoriam portam 'positus. Duæ cohortes et triarii duarum legionum in præsidio castrorum manere jussi. Omnes portas concionabundus ipse imperator circumiit, et, quibuscumque irritamentis poterat, iras militum acuebat, nunc fraudem hostium incusans, qui, pace petita, induciis datis, per ipsum induciarum tempus contra jus gentium ad castra oppugnanda venissent; nunc, quantus pudor esset, edocens, ab Liguribus, latronibus verius, quam hostibus justis, Romanum exercitum obsideri. 'Quo ore quisquam vestrum, si hinc alieno præsidio, non vestra virtute, evaseritis, occurret, non dico eis militibus, qui Hannibalem, qui Philippum, qui Antiochum,

.

10 • Quatuor extraordinarias cohortes duabus adjunctis, p. M. V.l., erumpere e. p. jussit malebat Gron. Sed oratio hians minore mole expleri potest copula et post adjunxit addenda.' Duk. 'Immo ante erumpere supple eas vel eum, quod pron. Livius more suo omisit.' Drak.-11 C. Sulp. tentabat Rapert. Omnes ab And. ad Frob. M. Servilio et L. Sulpicio tribunis militum his præpo

NOTÆ ut ratiocinatur Gron, adversus Lip. etiam extraordinaria, quod ad eam sium, qui sive legionarias, sive alares tenderent extraordinarii circa prætofuisse conjicit. Gron, hac ratione ni. rem, seu belli ducem. titur, qnod nunc quicquid in legioni. k Principes primi, et hastati in subsibus erat alibi occupatum esset : has. diis) Ex recepto more hastati prius tati scilicet ac principes primæ legio. in hostem emitti solebant; deinde nis ad dextram principalem portam; principum ordo succedebat. Vide principes et hastati tertiæ legionis ad lib. viii. cap. 8. sinistram ; triarii utriusque in præsi. | Ad quæstoriam portam] Ex hac dio castrorum. Addi potest et co portarum enumeratione patet portam hortium vocabulum hoc tempore non quæstoriam eandem fuisse cum dedum ad legiones productum fuisse. cumana : maxime aversam ab hoste.

| Erumpere extraordinaria porta] Por. Et forte initio quæstor ea parte tenta prætoria, in hostem versa, dicitur debat.

« IndietroContinua »