Immagini della pagina
PDF
ePub

aquarum solvebantur : ingens jumentorum numerus, homines quoque multi suffocati aquis aut oppressi ruina perierunt. Hæc omnia infensi ad iram Deorum referebant, spretas religiones vindicantium. 5. Igitur ad M. Catonis tribunal, qui de repetundis Ascon, in

Scaur. judicabat, adduxerunt reum, minus jam timentem, quia Dio. | maximam adversariorum tempestatem incolumis pertulerat. Sed a judicibus, qui et populum timebant, et a reo acceperant nihil, condemnatus, solum vertit. Erant enim tanta ejus tamque manifesta crimina, populique indignationem ita vehementem commoverant, ut nullis præsidiis, cum habere videretur longe firmissima, servari posset.

6. Pompeius, qui rei frumentariæ causa in Italia erat, cum ad primum judicium Gabinii occurrere studuisset, sub eosdem dies quibus repetundarum postulatus fuerat, ad Urbem venit : nihilque ad summam diligentiam fecit reliquum, quo nocentem eriperet. Ideoque et Cice- Cic. pro ronem, non sine probro utriusque, permovit, ut in quem

Rab, Post. priore judicio testimonium acriter dixerat, eum nunc de- Q. Fratr. et fenderet. Ipse, quia proconsulare imperium habenti Ur- ad Att.

Val. Mar. bem ingredi non licebat, evocato populo, verba pro Ga-iv. 2. binio accurate fecit, Cæsaris etiam recitatis epistolis, qui- Dio. bus salutem Gabinii enixe commendaverat.

7. Eodem ferme tempore pro M. Scauro felicius inter Cic. ad Q. alios patronos Cicero dixit. Postulatus et iste repetun- Fratr, !. darum fuerat ex Sardinia, C. Triario C. F. accusante. Att. 1v. 16. Causa hominis tam erat perdita, ut accusator diceret, Ascon. in • lege sibi centum atque viginti hominibus denuntiare tes

Val. Maz, timonium licere. Se vero non recusare, quominus absol- vil. 1. vatur reus, si totidem nominasset, quibus in provincia nihil abstulisset.' Tam bona conditione cum reus uti non posset, tamen propter favorem splendidæ ædilitatis, et patris Scauri memoriam, frequentibus suffragiis est ab- Ascon. solutus,

c. 8. et ad

1. et ad

Scaur.

Et a reo acceperant nihil] nus, nullos sumtus : ita ut videa. Immo panca, ut habet Dio, un- tur' Freinshemius hoc in loco

méya, ou tomad. Interpres non recurrisse ad fontem. Creo. quidem Dionis vertit nullum mu

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]

Plut. Cat. 8. Hæc judicia, cum calido adhuc anni tempore age-
Val. Max.

rentur, M. Cato sine calceis et tunica exercuit, campes-
III. 6.
Ascon. tri sub toga prætexta cinctus. Id alii tanquam sordidum
Plut.
Ascon,

et indignum majestate jus dicentis accusabant : aliis re-
petitum ex vetustate exemplum placebat, quod eodem
habitu in Capitolio et rostris antiquorum statuæ vise-
bantur. Sed Cato talibus et reprehensionibus et laudibus

superior, tantum de republica dies noctesque cogitabat. Plut, Ambitus, et nundinationes magistratuum ad extremum

Lucan. I. impudentiæ processerant: cum, positis in medio mensis,
178.
Petron.

palam largitiones fierent, et a mercenaria plebecula hoCarm.

nores emerentur. Igitur auctore Catone senatusconsulPlut.

tum factum, ' ut designati magistratus, quibus accusator
nullus esset, ultro se offerrent juratis judicibus, rationem-
que adepti honoris redderent.'

9. Magnus inde timor candidatorum : dolor incredibilis
forensis turbæ, quæ vitiis reipublicæ pasci solita, si res ad
bonos mores redisset, sibi jejunium indici cernebat. Id-
circo postridie prodeuntem ad tribunal Catonem promiscua
multitudo conviciis, mox etiam lapidibus appetivit: ut
diffugientibus qui eum deducebant, vehementer contusus
atque jactatus vix in rostra penetraret. Inde conversus
ad turbam, constantia vultus illico seditionem clamorem-
que compressit: mox, apta tempori oratione sic disseruit

de præsentibus, ut tumultus omnis semel conquiesceret.
Cic. ad Legi tamen, cum a consulibus ex senatusconsulto ferretur,
Att. 1v. 16. ne ipsis quidem nolentibus, intercessum est.
Cic. ad

10. Nec ideo minus tribunitii candidati, depositis apud
Att. iv. 15. M. Catonem quingenis sestertiis, compromiserunt petere
et ad Q.
Fratr.11.15. magistratum legitime : qui contra fecisset, arbitratu Ca-

tonis condemnaretur, depositamque pecuniam perderet.' Plut.

Unum ex eo numero cum Cato damnasset, competitori-
busque pecuniam jussisset solvere, illi, judicio Catonis

contenti, pecuniam damnato remiserunt. Ea res ut illusCic. ad

trem Catoni gloriam, ita acerbissimam invidiam attulit, Att. et ad quod unus plus omnibus et legibus et judiciis valuisse viQ. Fratr.

Campestri] Linteo, quo in- exercebant. Creo.
feriora corporis velare soliti d Quingenis sestertiis] Marcis
erant ii qui in Campo sese nudi argenti 1953, uncia 1. Creo.

[ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

deretur. Exclamasse tum Ciceronem ferunt, • O te fe. Plin.Præf. licem, M. Porci, a quo rem improbam petere nemo

Hist. Nat. audet!

11. Ceterum Cato adversus tantam vim perditorum hominum plerumque frustra luctabatur, multique ejus conatus in irritum cadebant: quemadmodum et in C. Cic. ad

Att. iv. 16. Pontinio, quem, se vivo, triumphaturum Cato negave- Dic: rat. Nam ille supra triennium post devictos Allobrogas ad Urbem hærebat, triumphum postulans : donec Ser. Sulpicius Galba prætor, qui legatus in Gallia Pontinio fuerat, de imperio ejus ad populum sub ipsam auroram tulit, cum ante horam primam agi cum populo non soleret. Igitur Cato et P. Servilius prætores, cum tribuno plebis Cic. Q. Mucio Scavola, prohibere triumphum conabantur, quem ante diem III. Nonas Novembres erat ducturus : Dio. fuitque non levis ea die contentio, ut etiam ad cædes perveniretur. Sed plerosque prætorum atque tribunorum se- Cic. ad Q.

Fratr. 111.4. cum Pontinius habebat, et consulem Appium : a quo in

et ad Fam, signiter adjutus, nequicquam tumultuantibus adversariis, 111, 10. Urbem triumphans iniit.

Dio. 12. Majores in eadem Gallia res iisdem temporibus C. Plut, Cæs. Cæsar gerebat, Eburonum rebellione excitus, qui nuntiis Pio, XL

Flor.111.10. Indutiomari Treviri impellentibus, duce Ambiorige, L. Oros.v1.10. Aurunculeium Cottam, Q. Titurium Sabinum legatos Cæs. de B. Cæsaris cum cohortibus e occiderunt. Id infortunium Gall, v. culpa atque temeritate Q. Titurii accidit: quo impellente, castra feliciter defensa reliquerunt milites, ad proxima suorum hyberna transituri. Nam fraudulento hostis consilio crediderunt, amicum se ferentis, neque sponte ad oppugnanda castra profectum; sed quia Gallorum omnium ea esset conspiratio, cui ipse non posset resistere. Inveniebatque fidem ex eo quod contemta et ignobilis Eburonum civitas nihil per se attentatura videbatur, nisi plurium et opulentiorum fiducia armaretur.

13. Ambiorix, hac victoria multoque auro ex direptione castrorum potitus, statim cum equitatu in Atuaticos, deinde in Nervios pervenit, ubi legionis unius hyberna

[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]

Cum cohortibus] Cum una legione et quinquè cohortibus. Sic memorat Cæsar. Creu.

[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]

erant. Ad hæc expugnanda omnes hi populi, aliis quo-
que vicinis adjectis, magna cum multitudine armatorum
accesserunt. Hybernis Q. Cicero præerat, nequedum
audito Titurii casu, vacuus curis. Itaque milites non-
nulli, quos lignationis munitionisque causa in sylvas di-
miserat, subito hostium adventu sunt excepti. Hinc cas-
trorum per complures dies continuata oppugnatio, sed
summa virtute Ciceronis et militum hostes repulsi: donec
Verticonis Nervii fideli opera (nam is servo suo magnis
præmiis persuaserat, ut literas perferret) Cæsar, præsen-
tibus rebus cognitis, succurrere periclitantibus potuit.

14. Is igitur solita celeritate cum legionibus duabus,
quia Labienum Treviri cum omnibus copiis ad ejus hy-
berna profecti retinebant, in Nervios contendit, adven-
tumque suum Ciceroni Græca epistola, ne intercepta in-
telligeretur ab hostibus, nuntiat. Eam Gallus quidam
eques, per popularium castra sine suspicione transgressus,
alligatam tragulæ intra vallum misit.

15. Galli, Cæsaris adventu per exploratores cognito, relicta obsidione, cum omnibus copiis, hominum millibus ferme sexaginta, obviam procedunt. Romanus viribus impar, consilio potior, ut hostem in contemtum sui adduceret, castra per se propter paucitatem armatorum exigua, etiam de industria contrahit. Ea simulatio timoris decepit Gallos, ut tanquam ad facilem prædam in locum iniquum succederent castra oppugnaturi ; mox, erumpente portis omnibus Romano exercitu, tanquam subito casu attoniti, majore consternatione percellerentur, quam paulo ante fiducia exultaverant. Magnus primo impetu interfectus est numerus, ceteri armis abjectis fugerunt. Victoriæ rumor incredibili celeritate perlatus in Remos, Indutiomarum, qui postero die castra Labieni oppugnare constituerat, ita perterrefecit, ut eadem nocte profugeret.

16. At longe diversa in simili proposito fortuna M. Crasso fuit. Is quoque, Cæsaris æmulatione, magni ducis nomen potentiamque bellis serendis aucupari certus, postquam pacatam Syriam videt, arma Parthis, licet neque causa esset belli, neque senatus auctor extitisset, in

LP

Frontin.
Strat. III.
17.
Cæs.

[ocr errors]

Dio,

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]

ferre cæpit. Sed neque alia ei suppetebant ad Cæ-
sarianæ indolis modum, et homo major annis sexagintar
nihil satis ad tanta negotia vegetum, præter cupidita- Appian.
tem, afferebat : idque nuper ducenti per Gallogræciam Plut.Crass.
urbane exprobratum a rege Dejotaro fuerat. Hunc Cras-
sus, exacta jam ætate, condentem oppidum cum offen-
disset, · Duodecima, inquit, • bora ædificas, Dejotare.'
Tum ille, Ne tu quidem, imperator, satis matutinus sur-
rexisti in Parthos.'
17. Sed ille sitiens auri, quo Parthos abundare intel- Dio.

Oros.vi.13. ligebat, et novum regem, nec sine turbis in solium Arsaci

Florin1.11. darum enisum, superatu facilem figurans, ponte junxit Dio. Plut.

Dio.
Euphratem, transgressusque læta belli initia habuit, quia
Parthi adversus improvisam irruptionem parum provide-
rant. Occurrit tamen ad Ichnas (id castello nomen est)
cum paucis equitibus unus ex purpuratis Sillaces; vic-
tusque prorsus & contendit ad regem, præsentia nuntia-
turus.

18. Interim Crassus impune diripiebat Mesopotamiam,
civitatesque et castella in deditionem accipiebat, luben-
ter deficientibus Græcis, quorum ibi frequentes colonias
Magnus Alexander, et postea successores ejus constitue-
rant. Illi, Parthorum imperium gravati, quorum domi-
nos fuisse majores suos audierant, auspicia Romanorum,
apud quos in pretio Græcos esse norant, haud gravatim
sequebantur. Zenodotium tamen, cujus tyrannus erat Plut. .
Apollonius (Osrhoënæ ea civitas fuit; Osrhoëna porro Cellar.
præfectura Mesopotamiæ), cum accivisset præsidium Ro- Geogr. Ant.
manorum, centum milites occidit, et ob eam noxam direp- Dio.
tum est; oppidani sub hasta venditi: Crassus imperator Plut,
appellatus. Is ob res tam exiguas cupide acceptus honor
valde existimationem ejus imminuit, quasi desperatione

julho

Dje?

III. 15.

[ocr errors][merged small]

Et homo major annis sexagin & Victusque prorsus] Dubita-
ta] Testem in ora libri appella- mus de voce prorsus. Fortasse
mus hic Appianum, semel tan. Freinshemius scripserat proti.
tum in tota Crassi adversus nus ; aut major aliquis latere
Parthos expeditione, quod ille, potest error. Dio certe Silla.
vel qui sub ejus nomine Parthi. cem eo prælio vulneratum esse
ca consarcinavit, Plutarchum narrat, quod cur Freinshemius
pæne ad verbum exscripsit. omissum voluerit, non videmus.
Creo.

Crev.
Delph. et Var. Clus.

Livius.

15 A

« IndietroContinua »