Immagini della pagina
PDF
ePub
[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

Dio xli.

Dio. Ep.

ad Att. ep.

1. C. CÆSAR, intra sexaginta dies in potestatem Italia Plut.

Pomp. et redacta, cum propter inopiam navium sequi Pompeium, Cæs. priusquam ille transmarinis auxiliis confirmaretur, non Cæs. de

B. Civ. 1. posset; sed nec Italiam propter duces Pompeianos, qui erant in Hispania, tuto relinqui putaret; Brundisii, Ta- Appian. renti, Sipontique singulas legiones collocavit, ad mariti- Civ. 11.

. mos exitus adventusque claudendos. Ipse quamprimum Cic. ad

Att, ix. 15. in Urbem decurrere statuit, ubi jam olim ut quam plurimi senatores essent enixe contenderat, quo nimirum spe- Cæs. ad

Cic. 1. ix. ciem aliquam auctoritatis publicæ suis armis circumdaret: ea re perfecta profecturus in Hispaniam, 'ut vete- 6. et Ep.

Balbi et rem Pompeii exercitum, quemadmodum inter suos erat

Oppii ad professus, donec esset sine duce, opprimeret; inde re- Cic. ix. ad

Att. ep. 8. versurus ad ducem sine exercitu. Sed, ut rei frumentariæ

et Cic. ad provideret, duo Italiæ horrea, Sardiniam a Q. Valerio Att. 1x.

9. &c.

Valelegato, Siciliam a Curione occupari jubet; quorum

Sueton, rio legionem unam, Curioni tres attribuerat. Hunc enim Cæs. 34.

Lucan.ini. pro prætore mittebat, cum sex fascibus laureatis, et man

55. dato, recepta Sicilia protinus in Africam transmittendi. Flor. iv. 2. . His rebus auditis, priusquam venire Valerius in Sardini- Appian,

Cæs. am posset, Caralitani M. Cottam, qui eam provinciam Cic. ad

Att, x. 4. obtinebat, oppido suo ejiciunt: atque ille, Sardorum men

Cæs. te cognita, statim in Africam profugit.

[merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]

2. Siciliæ Cato præerat ; atque hactenus egregie se compararat ad bellum, habendis in insula et vicina Italia

delectibus, et classe conficienda : ita ut spes magna esset, Cic. ad teneri Siciliam nullo negotio posse. Sed ubi præmissus Att. X. 12.

Asinius Pollio interroganti, utrumne senatus, an vero
et 16.
Plut. Cat. populi jussu venisset !' Mandatu ejus adesse' respon-
Appian.

dit, qui tum Italiam haberet in potestate;' simul Pom

peii fugam, et Curionis nuntiavit adventum : pro concione Plut. ostendit satis sibi virium esse ad expellendum Sicilia

Pollionem; sed quia cum aliis copiis Curio expectetur,
Dio. Plut. se innoxios exitioso bello implicaturum non esse. Cete-

rum mirari consilia Deorum, et perplexas abstrusasque
rationes, qui Pompeio multa prava incipienti semper fa-

vissent; nunc pro libertate patriæ pugnantem desererent.” Cæs. Pauca deinde questus est de Pompeio, qui rebus omni

bus imparatissimus, tantas turbas commosset, senatuique

persuasisset, omnia ad bellum egregie provisa et compaAppian.

rata se habere.' Hæc in concione locutus, Corcyram Dio.

abnavigavit, ut Pompeio se conjungeret.

3. Interea Cæsar, militibus in proxima municipia deCæs.

ductis, ut a labore reficerentur, ad Urbem profectus, de

republica cum patribus qui tum aderant satis frequentes Plut. Cæs. egit. Quippe senatum M. Antonius, Q. Cassius tribuni

plebis, extra pomerium coëgerant. Ibi Cæsar, commeCæs. Dio.

moratis inimicorum injuriis, suaque lenitate; in eos qui
civibus suis præter necessitatem facerent bellum, non sine

gravi imprecatione invectus est. De se vero sperare Appian.

omnes omnia' jussit, 'qui et alios permultos adversario-
rum conservasset, et præcipue L. Domitium dimisisset,

cum magna pecunia.' Fuit et auctor mittendæ senatus Dio. Cæs. nomine legationis ad Pompeium et consules. Neque

enim se reformidare, quod Pompeius dixisset, ad quos

legati mitterentur, iis auctoritatem attribui, timoremque Dio.

eorum qui mitterent significari.' In eandem sententiam Vell. 11.50. cum populo quoque, qui et ipse ad eum ex Urbe confluxDio.

erat, locutus, miserrima necessitudine excusata, quod ad-
versariorum armis ad arma cogeretur; frumentum pro-
misit ex insulis, et trecentos nummos viritim.

4. Ita specie reversa pacis, senatus ad vestitum rediit.
Ceterum neque satis levatus hominum timor est, similia

ut

2.

Dio.

[ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Marium olim, similia Syllam pollicitos esse reputantium,
donec cupita assequerentur : præsertim cum Urbs plena
Cæsaris militibus esset. Irrita quoque fuit de legatis
mittendis deliberatio. Nec enim reperiri poterant, qui Cæs.
mitterentur: et qui delecti fuerant, id munus ancipiti me-
tu subterfugiebant. Nam et Pompeium timebant, ne Plut.
tanquam relictus sæviret; et Cæsarem, ne aliud, quam
quod præ se ferret, intime cuperet. Idque postea magis Dio.
est creditum, ubi Pisonem, licet socerum, offendisse fama
fuit, quod ea de legatione verba liberius fecisset. His Cæs.
disputationibus excusationibusque triduum periit. Quæ
res ubi festinanti Cæsari cæpit esse fastidio, nihil jam no-
men patrum, aut juris antiqui moratus imaginem, cetera
ex usu præsenti administravit.

6. Igitur contemta L. Metelli tribuni plebis interces-
sione, quam inimici Cæsaris comparaverant; 'Quas tu Plut.
leges advocas,' ait, non belli, sed pacis respiciunt tem-
pora : nunc reipublicæ consulendum est. Nec opus esset
tibi reddi rationem factorum meorum,

in
quem

animadver-
tere, sicut et in ceteros quos cepi adversarios, jure meo
potuissem. His dictis ad ærarium profectus, quod erat
in æde Saturni, quia claves ablatæ a consulibus fuerant,*
effringi jubet. Eodem et Metellus accurrit, ut vim

pro

Lucan. hibeat a foribus. Ibi vero tribuno mortem minatus est

Appian. Cæsar, hac voce addita : * Atqui, adolescens, non te la- Plut. Cæs.

et Apoph. tet, factu hoc mihi quam dictu esse facilius.' Perterritus

Rom. et hac denuntiatione Metellus, non ægre auscultavit monenti Pomp. Cottæ tempori cedere. Quod nisi esset factum, non dubitatur, quin itum in cædes foret, semel deposita simula- Att. x. 4. tione pacis. Nam et iratus ultro Cæsar erat, et a multis incitabatur. Amoto tribuno, cum adhuc obstare religio Appian. videretur, quia sanctius ærarium recludi, præterquam tumultus Gallici causa, magnis additis execrationibus atque

[ocr errors]

III. 115.

[ocr errors][ocr errors]

Lucan.
Cic. ad

[ocr errors][merged small]

* Quia claves ablate a consuli. declinare volnisse, dum memo-
bus fuerant] Ompes scriptores ravit consulem Lentulum aperto
testantur claves ærarii non com ærario profugisse. Vid. supra
paruisse. At eas a consulibus cix. 55. Sane de hac sua cum
ablatas esse, nusquam diserte Metello ad ærarium contentione
expressum reperio. Ceterum omnino siluit.
non inepte Pighins notat Cæsa- Freinshemius observat de Cn.
rem hujus facti invidiam videri Magio, supra cix. 70. Crev.

Vid. et quæ

diris, majores vetuerant ;' abivisse jam tempus istius
curæ' dixit: 'sua enim opera provisum esse, ne Gallos

ulterius Roma timeret.'
Oros.vi.15. 6. Protulisse tum ex ærario Cæsar dicitur auri pondo

quatuor millia centum triginta quinque. Argenti prope

nongenta millia apud Orosium leguntur. Majorem longe Plin. summam Plinius indicare videtur, laterum aureorum sex XxxIII. 3.

et viginti millia commemorans. Etiam laserpitium, Plin.xix.3.

pondo centum undecim," inde prolatum a Cæsare idem Cic. scriptor annotavit. Offendit ea res plebis animos, nec

obscurum id Cæsari fuit. Idcirco cum ei certissimum
fuisset, antequam proficisceretur, concionem habere, non

est ausus. Dio.

7. Igitur rebus ut poterat constitutis, Aristobulum JuJoseph. dæum cum duabus legionibus in Syriam mittit, PompeiaIIV. 13.

na consilia turbaturum. Proscriptorum a Sylla liberis
Dio.
Appian. jus honores petendi reddit: M. Æmilium Lepidum Urbi

Cic. Phil. præficit; M. Antonium tribunum Italiæ, et quas in ea
Appian.

relicturus erat, copiis. Hujus fratri Caio Illyricum; Li-
cinio Crasso citerior Gallia traditur. Paratur et gemina

classis, ad Superum Inferumque mare tutandum. Alteri Cic. ad harum, quæ ad Adriaticum mare excubabat, P. CorneAtt. x. 7.

lius Dolabella ; alteri Q. Hortensius filius oratoris præfiAppian. citur. At Cæsari primum ad legiones iter Ariminum Oros.vi.15.

fuit: inde trans Alpes in ulteriorem Galliam profectus,
cognovit Vibullium Rufum, quem Corfinii dimiserat,
Pompeii mandato in Hispaniam isse : L. Domitium ad
occupandam Massiliam profectum. Quippe Domitius,

cum diu incerti de eo rumores fuissent, in Cosanum suum
Cic. ad
All, vil. se contulerat, ibique et in conjecta Cosæ insula Igilio,

naves actuarias septem a privatis coactas, servis, libertis, Cæs.

colonis suis compleverat.

8. Forte sub idem tempus Massiliensium legati rever

II. 23.

X. 4.

[ocr errors]

et ix.

6 Auri pondo quatuor millia cen. rum aureorum viginti quinque mil-
tum triginta quinque] Marcas lin; argenteorum triginta quin-
6460. uncias 7. semunciam 1. Ar-

que ; in numerato sestertium
genti ... nongenta millia. Marcæ quadringenties. Crev.
1406250. Crev.

d Pondo centum undecim) Li-
c Laterum aureorum sex et vi. bras nostrates 86. uncias li. se-
ginti millia] Editio Plinii a Clar. munciam 1. Crev.
Harduino adornata habet, late-

tebantur, quos ab Urbe discedens Pompeius erat hortatus, ne nova Cæsaris officia veterem suorum beneficiorum in eos memoriam expellerent. Horum & adventu Cæsaris Vell. 11.50. in Hispaniam festinantis expeditionem Massilia moratur: Lucan, 11. portas claudit: omnibus viribus ad tolerandum, si

opus

Flor. iv. 2.

Liv. Epit. foret, obsidionem se comparat. Cæsar, evocatis quinde

Cæs. cim primis, cum his agit, ne initium inferendi belli a Massiliensibus oriatur. Illi cum ad suos fuissent reversi, ex auctoritate publica memorabile responsum referunt:

esse se socios populi Romani, omnibusque Gallicis His- Lucan. panisque bellis communia cum illo populo fata habere voluisse. Nunc etiam eandem sibi mentem, idem

propositum manere, si contra externos hostes aquilæ Romanæ moveantur. Sed intelligere populum Romanum in partes Cæs. discessisse, Pompeio et Cæsare ducibus, patronis civitatis suæ. Utrius causa sit æquior, neque se inquirere curiose ; neque tantarum rerum arbitria peragere posse. Igitur pari utrimque jure, paribus beneficiis, uter venisset inermis, ei se aditum in urbem suam, honoremque et beneficia deferre. Sed neutrum duorum contra alterum juvare, oppidoque aut portubus recipere.'

9. Non erat difficile sentire Cæsaris animum hoc re- Dio. sponso mirifice offensum fuisse, neque æquo animo passurum excludi se Massilia, cui caput terrarum Romapatuisset. Igitur hoc metu, et quia proniores in Pom- Cæs. peium erant, L. Domitium advenientem recipiunt, urbique præficiunt: onerarias naves, quas ubique possunt, exceptas in portus suos deducunt, frumentum in publicum conferunt, reliquas merces recondunt. Ergo Cæsar, tribus adductis legionibus, urbem obsidet, turres vineasque agere instituit: naves longas duodecim Arelate fieri imperat. His intra tricesimum diem, quam cæsa materia fuerat, ædificatis armatisque D. Brutum præficit.

10. Erat haud procul muris tumulus, æquali fastigio, Lucan. et satis ad castrorum spatium patenti, ubi Cæsar consederat.

Inter hunc et adversam oppidi partem, quæ

8 Omnia verba inter hortatus et horum, quæ ex Cæs. inserit Crev. absunt ab edd. priorr.

« IndietroContinua »