Immagini della pagina
PDF
ePub
[ocr errors]

VIII. 4.

Flor.

Romano per triennium penderent.' Conditionem omnes
læti acceperunt (nam de salute sua putarant actum esse)
seque illo demum die natos esse prædicantes.

61. Interim Juba cum Petreio Zamam fuga pervenit,
quam duplici muro circumdato muniverat, regiamque sibi Vitruv.
habuerat. Sed quia et ipse victus, et Sabura cum suis

Auct, de copiis deletus a P. Sitio fuerat, contemtus est a suis ex. B. Afr. clususque. Nec caret defensione Zamensium perfidia : quod in medio foro pyram Juba construxerat, hoc proposito, ut in ultima desperatione civibus interfectis omnibus, rebusque pretiosis in rogum conjectis, ibi cum uxoribus liberisque cremaretur. Igitur, neque minis quicquam proficientibus, neque precibus, (nam et preces adhibere docuerat necessitas,) ne liberis quidem conjugibusque impetratis, in villam suam discedit : deinde similes expertus omnium civitatum animos, post magnificas epulas ferro Appian.

Dio. cum Petreio concurrit, ut per virtutem interfecti viderentur. Petreius valentior facile confecit Jubam : ipse servi Liv. Epit.

Auct. de sui manu invenit necem.

B. Afr. 62. Dum hæc aguntur, Cæsaris fortuna trahente omnia, Considius e Tisdritano oppido, cui præerat, cum Gætulis paucis in regnum profectus, a comitibus suis, qui succinctum pecunia senserant, interficitur: C. Virgilius Caninio Rebilo proconsuli, a quo Thapsi obsidebatur, se dedit: P. Sitius, qui plurimum eo bello Cæsari contulerat, vix leviter notus antea, dum per Mauritaniam ad imperatorem proficiscitur, in Faustum et Afranium incidit, qui cum equitibus Scipionis Utica discesserant. Is reliquos partim cædit, partim accipit in deditionem, Afranium et Faustum cum conjuge et liberis capit vivos.

63. Uxori Fausti, quæ eadem Pompeii erat filia, duo- Appian.
busque liberis ejus Cæsar incolumitatem suaque omnia
concessit, et ad fratrem proficisci passus est.
et Faustus, tanquam temere orta in exercitu seditione, Oros. vi.
unaque Petreius filius, interficiuntur. 'Sed Cæsaris jussu Auct.de
factum non dubitatur, cujus etiam inter artes referunt, B: Afr.

Dio.
quod invisos sibi per milites clam curaverit occidendos,
ne clementiæ simulationem omitteret. Sic et Tullium
Rufum aliosque inter prælium cum Scipione perisse : sic

.

Afranius Liv. Epit.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small]

L. Cæsarem, quanquam receptum in gratiam, per insidias

interfectum. Quippe judicii specie, quod libertos servosSueton.

Cæsaris ferro et igni crudeliter enecuisse, bestjas quo-
Cæs, c. 75.

que
que ad spectaculum venationis comparatas trucidasse di-

cebatur, militum objecisse ferociæ, a quibus quasi per
Eutr.Zonar. iram interficeretur. Afranium certe et Faustum imperio
Flor, Dio.
Sueton. Cæsaris occisos neque dubium est apud auctores pleros-
Nic. Dam.

que, neque adeo mirum, quia semel impetrata venia diAug. missi, denuo ad oppugnandum eum se converterant: cui

Cic. ad Fam. v1.13.

generi hominum haud sine causa erat infensissimus. ServaDio. vit tamen hic quoque institutum suum, ut amicorum atque

familiarium deprecationi condonaret" singulos. Et OcNicol.

tavius quidem adolescens, qui postea Augustus appellatus Damasc.

est, pro Agrippæ sui fratre, qui eodem bello apud M.

Catonem fuerat, avunculum exoravit. Oros.

64. Sed Scipio et T. Torquatus, unaque Damasippus Auct. de B. Afr. et Plætorius Rustianus, cum duodecim navibus apertis

multum diuque jactati, cum Hispaniam peterent, adversis

ventis in Africam relati, apud Hipponem Regium a
Appian. classe P. Sitii excipiuntur. Ibi Scipio, cum animadver-
Dio. Oros.
Val. Max, teret navim, qua vehebatur, ab hostibus capi, gladio se

transverberat : et, quærentibus qui interea irruperant, ubi
Sen. Epist.
24. imperator esset, . Imperator, inquit, bene se habet.'
Flor.

Eodem tempore ceteri quoque a Sitianis militibus interi-
Liv. Epit.

Auct. de muntur. Quibus, ob navatam eo bello operam, cum alia
B. Afr.

præmia dedit Cæsar, tum Cirtam, olim regum domum,
Appian.
Civ, IV. quam ceperant, habitandam concessit: unde colonia Si.
Mela 1. 6. tianorum appellata.
Plin. v. 3.
Auct. de

65. Ipse interim Zamæ pecunias cogit, cives Romanos B. Afr.

qui contra se pugnaverant, mulctat; provinciaque ex Appian. Dio.

regno facta, C. Sallustium Crispum pro consule præficit, Cic. in

qui tam avide dicitur expilasse provinciam, ut hoc ei Sallust.

fuisse injunctum a Cæsare quidam crediderint: alii pac

tum cum eo magna pecunia scripserunt, ne causam diceAuct. de ret. Deinde regressus Uticam, bona eorum qui sub B. Afr.

Scipione duxerant ordines, vendidit. Thapsitanos Adru-
metanosque pecunia, Leptitanos tricies centenis millibus

[ocr errors]

31375

Il Condonaverat edd. ante Crev.

pondof olei in annos singulos, Tisdritanos certo frumenti modo mulctat.

66. Inter hæc rem immæ mansuetudinis, sed et pru- Dio. dentiæ, facit, cremandis quæ repertæ in scrinio Scipionis Plin. vi. erant variorum epistolis: sicut et apud Pharsaliam antea, 25.

Supra, et olim Pompeius, debellato Sertorio, summa cum admi- xcvi. 19. ratione hominum atque laude fecerat. Ita multorum, Sen, de qui contra ipsum senserant, opprimere crimina, quam Ira, c. 23. exequi malebat: ne quos, mutata fortuna, animum mutaturos esse sciebat, permanere in odio et inimicitiis vel nolentes cogeret. Tantis rebus tam celeriter confectis, Auct. de Idibus Juniis Uticæ conscendit, et in Sardiniam trajec- B. Afr. tus, Sulcitanis, qui Nasidium classemque ejus receperant, imperat pecuniam : mox solvens a Caralibus ante diem III. Kalendas Quintiles, quia propter tempestates subinde hærendum in portubus fuerat, duodetrigesimo die Romam venit. Ibi cognoscit in Gallia quoque per absentiam suam a D. Junio Bruto legato rem fortiter felici- Liv. Epit. terque gestam, victosque prælio Bellovacos, qui cum vicinis aliquot populis rebellaverant.

I Tricies centenis millibus pondo] Libris pondo Parisiensibus 234375. Cret.

[merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]

Dio, xlii. 1. Reversus in Urbem Cæsar, ut omnia suis armis

cessisse ostenderet, simul admiratione virtutis et metu
potentiæ cives suos recipere servitutem et pati doceret;
quatuor simul triumphos apparavit. Neque vero senatus
cunctanter subibat jugum, jamque ultro plura prope,
quam postulare Cæsar voluisset, decreverat : supplica-
tiones dierum quadraginta, equos albos in triumphis, et

lictores quos et tum haberet, quosque in prima et secunda
Suelon. dictatura habuisset. Præfectum quoque morum,' novo
Cæs. c. 76.
Dio.

nomine reperto, quasi vetus illud censoris'usu vilu

isset, esse' jusserunt .in triennium, dictatorem in deFlor. iv. 2. cennium :' utque suggestus fieret in curia. Uti consuliDio.

bus, qui quoque tempore essent, in sella curuli assideret,
primusque sententiam diceret: ludis Circensibus omnibus
mappam mitteret: magistratus a populo declaratos re-
nuntiaret : utque currus statueretur in Capitolio, adver-
sum Jovem spectans : utque simulacrum ejus eodem loco
poneretur, orbem terrarum calcans : in basi inscribere-
retur, CAESARI HEMITHEO : utque, deleto Catuli no-
mine, instaurator Capitolii Cæsar scriberetur.' Neque

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

1 Jusserunt in decennium tantum exhibetur in edd. ante Crev. Ex Dioue correxit Crev.

[ocr errors]

111. 72.

[ocr errors]

hic stetit adulantium humilitas: multaque decreta sunt
tam serviliter, ut ipsi quoque nimia viderentur. Sed quæ
memoravimus recepit. Catuli tamen nomen, dum pudore Tac. Hist.
delere cunctatur, in Capitolii dedicatione mansit.

2. Sed honores tam prodige decretos sibi plurium metu Dio.
quam benevolentia sentiens Cæsar, ad conciliandos fir-
mius animos, in senatu verba hunc in modum fecit : •Uti-
nam mortalibus hunc animum Dii dedissent, ut a mutuis
injuriis temperantes, amicitiam pacemque colerent: neque
bella geri, etiam, quod tristissimum est, civilia necessum
foret, neque ex bellis deinceps aut cruenta odia, aut oc-
cultæ suspiciones timerentur ! Sed quando contra poten-
tiam et improbitatem paucorum defendi rempublicam
oportuit, armisque vindicari quod amicitiæ jurique denega-
tum fuerat; in eam necessitatem incidi, ut aut mihi ca-
dendum cum libertate fuerit, aut ii prosternendi qui nos
perditos deletosque cupiebant.

3. Et fortuna quidem justiori affuit causæ, multorum-
que præliorum eventu declaravit, nondum abjecisse curam
Romanæ rei Deos. Atque hoc etiam subinde apparebit
clarius, cum facta consultaque mea dies aperiet, magnis-
que documentis palam fiet, qualem ei dederint animum,
cui daturi victoriam belli arbitriumque pacis fuerant.

4. • Nolim enim vestrum quenquam ita maligne de me judicare, patres conscripti, ut aliorum exempla, quam meos mores secuturum putet: neque, si mihi victoria contulit, ut possem, quæ cupiam, facere, aliud facturum credatis

quam oporteat. Si Marium, et Cinnam, et Syllam, quorum naturam periculum texerat, nudaverunt vic

[ocr errors]

* Catuli tamen nomen, dum pu: ita ut deletarum literarum ves.
dore delere cunctatur, in Capitolii tigia apparerept, quod sæpe in
dedicatione mansit] Tacitus hoc antiquis marmoribus conspici
solum memorat, Catuli nomen testatur. Sed si res ita esset,
usque ad Vitellium mansisse. Tacitus sane existimandus esset
Quod hic Freinshemius addit, negligenter admodum et impro-
ex mera ipsins conjectura est : prie locutus esse. Nobis veri.
von illa quidem satis probabili. similius videtur Dionem errasse,
Neque enim is erat Cæsar, qnem illudque decretum de Catuli no.
pudor a cupitis facile deterre- mine delendo, et Cæsaris inscri.
ret. Ryckins ad hunc Taciti bendo, aut factum non esse, aut
locum suspicatur, erasum qui- a Cæsare repudiatum.
dem fuisse Catuli nomen, sed

« IndietroContinua »