Immagini della pagina
PDF
ePub

Nauta, tenens gubernaculum, regit navim. Exercitus, sequens hostem, pugnat sagittis. Mors est anteponenda dedecori. Pii sunt fruituri æterna vita in cælis. Occulta, et maribus noninvisa solùm, sed etiam inaudita sacra. Tu es invisus mihi. Plebs consulum nomen haud secus quàm regum perosa erat. Vivendum est mihi illic. Scio vivendum esse mihi illic. Moriendum est omnibus. Scio moriendum esse omnibus. Orandum

est, ut sit mens sana in corpore sano. Deliberandum est diu, quod statuendum est semel. Cicero dixit optimè omnium. Poeta agit utiliter urbi. Poeta agit inutiliter sibi. Hector exivit obviàm hosti. Hic laudat mercedes plenius æquo. Nemo dicitur locutus fuisse distinctiùs Demosthene. Nullos his mallem ludos spectatâsse. Mallem granum hordei omnibus gemmis. Consuetudo disputandi est impia. Omnes sunt cupidi vivendi beatè. Tempus abeundi est. Ille est peritus cantandi. Charta est utilis scribendo. Non est solvendo. Epidicum quærendo operam dabo. Aptat habendo ensem. Tu es promptus ad audiendum. Ille est attentus inter docendum. Poena absterret a peccando. Memoria augetur excolendo. Defessus sum ambulando. Igna

vi a discendo cito deterrentur. Non ibo servitum Graiis matribus. Venientes spectatum, cupiunt spectari. Cur is te perditum? It venatum. Hoc est mirabile dictu. Nihil dictu foedum visuque hæc limina tanget, intra quæ puer est. Difficilis est inventu verus amicus. Palleo metu. Fecit hoc suo more. Juvenes saltabant gaudio. Ille est pallidus metu. Homo capitur voluptate. Georgius scribit pennâ. Laus paranda virtute. Mons est candidus nive. Clypeus fabricatus ære. Est æger pedibus. Murus est decem pedes altus. Urbs distat triginta milibus passuum. Philadelphia ferè distat centum milliaribus a Novo Eboraco. Non discedam pedem a te. Sol est multis partibus major terrâ. Quanto diutius Simonides Dei naturam consideravit, tanto obscurior res visa est ei. Toto vertice supra Hoc lignum excedit illud digito. Venit horâ tertiâ. Mansit paucos dies. Sex mensibus abfuit. Convenimus secundâ horâ. Sa

est.

turnus regnavit aureâ ætate. Mansisti mecum unam noctem. Emi librum tribus solidis. Demosthenes docuit talento. Perfi

dus vendit patriam auro. Illa juvant quæ pluris emuntur. Nulla res constat patri minoris. Vendam librum tanti quanti valet. Vendidit librum tanti quantum valebat. Librum emam tanto pretio quanto valet. Quanti constitit? Asse et pluris. Permagno constitit. Dum pro argenteis decem aureus unus valeret. Venit pridie illius diei. Deus laudatur ubique gentium. Catiina habuit satis eloquentiæ. Meus pater venit ad templum. Meus pater venit ex templo. Puer ambulat in templum. Servus ambulavit sub scalas. Turris incedit super agmina. Puer ambulat in templo. Daphnis consedit sub ilice. Ferus leo cucurrit in sylvis. Aves super arbore sidunt. Alii super alios trucidantur. Nos autem, viri fortes, satisfacere reipublicæ vide mur, si istius furorem ac tela vitemus.

[blocks in formation]
[blocks in formation]

Cicero accusavit Verrem furti. Postulavit Milonem majestatis. Damnavit illum sceleris. Absolvit vos criminis. Morbus monet nos mortis. Arguit me furti. Me ipsum inertiæ condemno. Illum homicidii absolvunt. Monet me officii. De vi condemnati sunt. Erroris te moneo. Absolvo me peccato. Punit illum capite. Estimo te magni. Sapiens æstimat voluptatem parvi. Facio te æqui. Consulo tuum monitum boni. Estimo te pro nihilo. Comparo Virgilium Homero. Dedit homini sublime os. Dicam tibi totam rem. Eripuit me morti. Ignosce mihi hanc culpam. Minatus est mihi mortem. Suum cuique tribuito. Narras fabulam surdo. Educa hunc puerum mihi. Recita mihi sententiam Doce puellam mihi. Emam tibi libros. Praefecit Sextum classi. Præfero vim opibus. Gloriosum est iram mutare amicitiâ. Legam lectionem tibi. Paupertas sæpe suadet mala hominibus. Interdixit Galliam Romanis. Ad prætorem hominem traxit. Pacem te poscimus omnes. Egestas docet nos temperantiam. Cela hanc rem servos. Moneo te officium. Institue hunc puerum Græcis litteris. Omnes poscimus pacem à te. Docuit me grammaticam. Celavit me hanc rem. Celavit hanc rem mihi. Onerat naves auro. Induit se calceos. Induit se calceis. Deum posce veniam. Ea me ne celet. Verres accusabatur furti. Virgilius comparatur Homero. Ego eripior morti. Deus rogatur salutem. Nos docemur temperantiam. Hæc res celatur servos. Sæpe monemur mortis. Doceor grammaticam. Navis oneratur auro. Scio homines accusatum iri furti. Habetur ludibrio iis. Tu laudaris à me. Virtus diligitur à nobis. Mare à sole collucet. Phalaris non à paucis interiit. Per me defensa est respublica. Neque cernitur ulli. Vix audior ulli. Honesta bonis viris quæruntur. Nulla tuarum audita mihi neque visa sororum. Provisum est nobis optimè à Deo. Reclamatum est ab omnibus. Contigit mihi esse illîc. Expedit reipublicæ. Licet nemini peccare. Libet mihi expatiari. Pertinet ad te tacere. Favetur mihi. Mihi non potest noceri. Negat jucundè posse vivi sine virtute. Per virtutem potest iri ad astra. Aliorum laudi et gloriæ invideri solet. Refert patris. Interest omnium. Non mea refert. Refert militum. Cuja refert. Hoc parvi refert. Illud mea magni inteFaciam quod maximè reipublicæ interesse judicabo. Adeone est fundata leviter fides, ut ubi sim, quàm qui sim, magis referat? Plurimum enim intererit, quibus artibus, aut quibus hunc tu moribus instituas. Miseret me infelicium civium. Semper pœnitet bonos peccati. Non pudet malos superbiæ. Tædet te citò tui officii. Piget infelices duræ sortis. Miseret me tui. Pœnitet me peccati. Tædet me vitæ. Pudet me culpæ. Pœnitet me peccâsse. Miseritum est me tuarum fortunarum. Neque me tui, neque tuorum liberorum misereri potest. Decet te esse æquum. Delectat pueros ludere. Juvat te manere domi. Oportet te studere diligenter.

rest.

Delectat me studere. Non decet te rixari. Parvum parva decent. Est aliquid, quod non oporteat, etiamsi liceat. Sibi quisque consulet oportet. Vixit Romæ. Mortuus est Londini. Quid Romæ faciam? Habitat Carthagine. Studuit Parisiis.

Horatius vixit Tibure et Athenis. Venit Romam. Profectus est Athenas. Regulus rediit Carthaginem. Carthagini nuncios mittam. Regulus rediit Carthagine. Venit Aberdoniâ. Fecit iter Philadelphiâ. Discedit Corintho. Laodiceâ iter faciebat. Per Thebas iter fecit. Quid faciam domi? Horatius vixit rure. Regulus non rediit domum. Petrus abiit rus nuper. Non ibo domo. Manet domi. Domum revertitur. Domo arcessitus sum. Vivit ruri. Jacet humi. Ubi vir natus fuit? In Italia. Quo abivit? In Italiam. Unde redivit? Ab Italia. Quâ transivit? Per Italiam. Deo volente, omnia cedent benè. Opere peracto, ludemus. Soleoriente, fugiunt tenebræ. Dominante libidine, temperantiæ nullus est locus. Nihil amicitiâ præstabilius est, exceptâ virtute. Oppressâ libertate patriæ, nihil est quod speremus amplius. Cicero, locutus hæc, consedit. Romani, libertate adeptâ, floruerunt. Nihil autem magis cavendum est senectuti, quàm ne languori se desidiæque dedat.

RULES.

65. The name of a town, signifying the place where, or in which, if it be of the first or second declension and singular number, is put in the genitive; but if it be of the third declension, or plural number, it is put in the ablative.

66. The name of a town, signifying the place whither, is put in the accusative.

67. The name of a town, signifying the place whence, through what place, is put in the ablative.

or

68. Domus and rus, signifying the place where, are construed like the names of towns.

Deus, quem pii colunt, cujus munere vivunt, cujus sunt cupidi, cui parent et placent, quo fruentur, est æternus. Spectatum admissi, risum teneatis, amici ? Pictoribus atque poëtis quidlibet audendi semper fuit æqua potestas. Serpit humi, tutus nimium, timidusque procellæ. In vitium ducit culpæ fuga, si caret arte. Sumite materiam vestris, qui scribitis, æquam viribus. Si vis me flere, dolendum est primùm ipsi tibi. Iratum vultum plena minarum verba decent. Et sibi constet. Nec deus intersit, nisi dignus vindice nodus inciderit. Graiis ingenium, Graiis dedit ore rotundo, musa loqui, præter laudem nullius avaris. Omne tulit punctum, qui miscuit utile dulci, lectorem delectando, pariterque monendo. Nunc est bibendum, nunc pede libero pulsanda tellus. Quibus pepercit aris? Quid intactum nefasti liquimus? Serves iturum Cæsarem in ultimos orbis Britannos. Valet ima summis mutare Deus. Nec tibi somnos adimunt. Multis ille quidem flebilis occidit; nulli flebilior quàm tibi, Virgili. Integer vitæ, scelerisque purus, non eget Mauri jaculis neque arcu. O mater, pulchrâ filiâ pulchrior. Nil pictis timidus navita puppibus fidit. Nunc vino pellite curas; cras ingens iterabimus æquor. Ac neque jam stabulis gaudet pecus, aut arator igni. Recepto dulce mihi furere est amico. Foliis viduantur orni. Desine mollium tandem querelarum. Post equitem sedet atra cura. Eheu ne rudis agminum sponsus lacessat regius asperum tactu leonem. Dulce et decorum est pro patria mori. Justum et tenacem propositi virum non vultus instantis tyranni mente quatit solidâ. Hac arte Pollux et vagus Hercules innixus, arces attiget igneas. Primâ nocte domum claude, neque in vias sub cantu querulæ despice tibiæ ; et te sæpè vocanti duram, difficilis mane. Donec gratus eram tibi, Persarum vigui rege beatior. Tecum vivere amem, tecum obeam libens. Instar veris enim vultus ubi tuus affulsit, populo gratior it dies, et soles melius nitent. Dignum laude virum Musa vetat mori. Nunc juvat nos levare diris pectora solicitudinibus. Nil fuit unquam sic impar sibi. Namque neglectis urenda filix innascitur agris. Egressum magnâ, me accepit Aricia, Româ.

69. A noun, or pronoun, joined with a participle expressed or understood, when its case depends on other word, is put in the ablative absolute.

no

[blocks in formation]

DE VIRIS ILLUSTRIBUS URBIS ROMÆ.

REGULUS.

Regulus deindè in Africam primus Romanorum ducum trajecit. Clypeam urbem et trecenta castella expugnavit: neque cum hominibus tantùm, sed etiam cum monstris dimicavit. Nam quum apud flumen Bagradam castra haberet, anguis miræ magnitudinis exercitum Romanum vexabat: multos milites ingenti ore corripuit; plures caudæ verbere elisit; nonnullos ipso pestilentis halitûs afflatu exanimavit. Neque is telorum ictu perforari poterat; quippè qui durissimâ squamarum loricâ omnia tela facilè repelleret. Confugiendum fuit ad machinas, et advectis balistis, tanquam arx quædam munita dejiciendus hostis fuit. Tandem saxorum pondere oppressus jacuit; sed cruore suo flumen et vicinam regionem infecit, Romanosque castra movere coëgit. Corium belluæ centum et viginti pedes longum Romam misit Regulus.

Lacedæmonii Xantippum virum belli peritissimum Carthaginiensibus miserunt, à quo Regulus victus est ultimâ pernicie : duo tantùm millia hominum ex omni Romano exercitu remanserunt: Regulus ipse captus, et in carcerem conjectus est. Deindè Romam de permutandis captivis dato jurejurando missus est, ut, si non impetrâsset, rediret ipse Carthaginem: qui Romam venisset, inductus in senatum mandata exposuit, et primùm ne sententiam diceret recusavit, causatus se, quoniam in hostium potestatem venisset, jam non esse senatorem Jussus tamen sententiam aperire, negavit esse utile captivos Pœnos reddi, quia adolescentes essent et boni duces, ipse verò jam confectus senectute: cujus quum valuisset auctoritas, captivi retenti sunt.

quum

Regulus deindè quum retineretur à propinquis et amicis, tamen Carthaginem rediit: neque verò tunc ignorabat se ad crudelissimum hostem et ad exquisita supplicia proficisci, sed jusjurandum conservandum putavit. Reversum Carthaginienses omni cruciatu necaverunt: palpebris enim resectis aliquandiù in loco tenebricoso tenuerunt; deindè quum sol esset ardentissimus, repentè eductum intueri cœlum coëgerunt; postremò in arcam ligneam incluserunt, in quâ undique clavi præacuti eminebant. Ita dùm fessum corpus, quocumquè inclinaret, stimulis ferreis confoditur, vigiliis et dolore continuo extinctus est. Hic fuit Atilii Reguli exitus ipsâ quoque vitâ, licèt per maximam gloriam diù actâ, clarior et illustrior.

FABIUS MAXIMUS.

Annibal, superatis Pyrenæi et Alpium jugis, in Italiam venit. Publium Scipionem apud Ticinum amnem, Sempronium apud Trebiam, Flaminium apud Trasimenum profligavit. Adversùs hostem toties victorem missus Quintus Fabius dictator, Annibalis impetum morâ fregit; namque pristinis edoctus cladibus belli rationem mutavit. Per loca alta exercitum ducebat, neque ullo loco fortunæ se committebat: castris nisi quantùm necessitas cogeret tenebatur miles. Dux neque occasioni rei benè gerendæ deerat, si qua ab hoste daretur, neque ullam ipse hosti dabat. Frumentatum exeunti Annibali opportunus aderat, agmen carpens, palantes excipiens. Ita ex levibus præliis superior discessit, militemque cœpit minùs jam aut virtutis suæ, aut fortunæ pœnitere.

His artibus Annibalem Fabius in agro Falerno incluserat; sed ille callidus sine ullo exercitûs detrimento se expedivit.

31.

17.

44. taking away, govern the Sum, taken for habeo, Verbs, signifying ac- The gerund in dum, accusative and dative. (to have,) governs the da- tively, govern the accu- of the nominative, with 58. tive of a person. sative. the verb est, governs the dative.

32.

18.

Sum, taken for affero, Misereor, miseresco, (to bring,) governs two and salago, govern the datives; the one of a per-genitive. son, and the other of a thing.

59.

19.

46.

33. Any verb may govern the dative in Latin, which The compounds of has to, or for, after it in Sum, except Possum, go-English. vern the dative.

Verbs of loading, binding, clothing, depriving, The gerund in do, of and some others, govern the dative, is governed the accusative and the by adjectives signifying ablative. Verbs compounded usefulness, or fitness, &c. 60. Words of the compa- with satis, bene, and male, rative degree govern the govern the dative. ablative when quam is 35. omitted in Latin.

34.

20.

47.

21.

Verbs of asking, and teaching, govern two ac45. cusatives; the one of a The gerund in di, of person, and the other of the genitive, is govern- a thing. ed by nouns, or adjectives.

When a verb in the The gerund in dum, active voice governs two of the accusative, is go-cases, in the passive it Many verbs compound-verned by the preposi-retains the latter case. ed with these ten pre-tions ad, ob, inter, ante, Adverbs qualify verbs, positions, præ, ad, con, propter. participles, adjectives, sub, ante, post, ob, in, and other adverbs. inter, super, govern the dative.

61.

22. Some adverbs of time, place, and quantity, govern the genitive. 23.

36.

48. The gerund in do, of the ablative, is governed by the prepositions a, ab, Verbs, signifying to de, e, ex, in; or withprofit, hurt, favour, assist, out a preposition, as the command, obey, serve, re-ablative of cause, means, The prepositions ad, sist, trust, threaten, and or manner. apud, ante, &c. govern be angry with, govern

the accusative.

the dative.

37.

40.

Impersonal verbs govern the dative. 62.

Interest and refert require the genitive.

63.

Miseret, pœnitet, pudet, tædet, and piget, govern the accusative of a person, with the genitive of a thing.

49.
The supine in um, is
put after a verb of mo-

24.

50.

38.

65.

52.

39.

The prepositions a, ab, Recordor, memini, re- tion. abs, &c. govern the abla-miniscor, and obliviscor, tive. govern the accusative or The supine in u, 25. genitive. put after an adjective. The prepositions in, 51. sub, super, and subter, Verbs of abounding Nouns, signifying the govern the accusative, and wanting, govern the price of a thing, are put The name of a town, when motion to a place ablative, and sometimes in the ablative. signifying the place is signified; but when the genitive. where, or in which, if it motion or rest in a place Nouns, signifying the be of the first or second is signified, in and sub Ulor, abutor, fungor, instrument, cause, means, declension and singular govern the ablative; su- fruor, potior, vescor, and or manner, are put in number, is put in the geper and subter either the some others, govern the the ablative. nitive; but if it be of the accusative or ablative. ablative. third declension, or pluNouns, signifying mea-ral number, it is put in The interjections 0, A verb compounded sure, or distance, are put the ablative. heu, proh, aud some with a preposition, often in the accusative-someothers, govern the nomi-governs the case of that times in the ablative. native, accusative, or vo-preposition. cative.

53.

26.

54.

64.

Decet, delectat, juval, and oportet, govern the is accusative of a per son, with the infinitive mood.

66.

41.

27.

28.

42.

55.

68.

The name of a town, signifying the place whi Nouns, signifying the ther, is put in the accuThe infinitive mood time when, are put in the sative. The interjections hei, may be governed by a ablative; those, how long, 67. and væ, govern the da-verb, participle, adjec-in the accusative-some- The name of a town, tive. tive, or noun. times in the ablative. signifying the place whence, or through what The conjunctions et, When quod, quin, ut, Verbs of accusing, con- place, is put in the ablaac, atque, nec, aut, neque, or ne, is omitted in Latin, demning, admonishing, tive. and some others, connect the word, which would and accquitting, govern like cases and modes. otherwise pe in the the acusative of a per- Domus and rus, signinominative, is put in son with the genitive of fying the place where, are Two, or more substan- the accusative, and the a thing. construed like the names tives singular, connected verb in the infinitive of towns. by a conjunction, may mood. have a verb, adjective, or relative plural to agree Participles, gerunds, person, or thing esteem-joined with a participle supines, and adverbs, ed, and the genitive, of expressed or understood, 30. govern the same case as the value. when its case depends The conjunctions ut, the words from which on no other word, is quo, licet, &c. govern the they are derived. Verbs of comparing, put in the ablative absosubjunctive mood. givin, declaring, and lute.

29.

56.
Verbs of esteeming, go-
vern the accusative of the

69.
A noun, or pronoun

43.

with them.

57.

« IndietroContinua »