Immagini della pagina
PDF
ePub

3 τοις τόπους διακριθήναι περί των όλων. πάντων δε το ρηθέν

επισημηναμένων δια την ενάργειαν, Τούτου τοιγαρούν, έφη, πρώτον μεν τοίς θεοίς έχετε χάριν εκείνοι γάρ υμϊν συγ

κατασκευάζοντες την νίκην εις τοιούτους τόπους ήχασι τους 4 εχθρούς δεύτερον δ' ημίν, ότι και μάχεσθαι τους πολεμίους και

συνηναγκάσαμεν, ου γαρ έτι δύνανται τούτο διαφυγείν, και 5 μάχεσθαι προφανώς εν τοϊς ημετέροις προτερήμασι. το δε παρα

καλείν υμάς νύν διά πλειόνων ευθαρσείς και προθύμους 6 είναι προς τον κίνδυνον ουδαμώς μοι δοκεί καθήκειν. ότε μεν

γαρ απείρως διέκεισθε της προς Ρωμαίους μάχης, έδει τούτο 10

ποιείν, και μεθ' υποδειγμάτων εγώ προς υμάς πολλούς διεθέ7 μην λόγους: ότε δε κατά το συνεχές τρισί μάχαις τηλικαύταις

εξ ομολογουμένου νενικήκατε Ρωμαίους, ποίος αν έτι λόγος 8 υμίν ισχυρότερον παραστήσαι θάρσος αυτών των έργων, δια

μεν ούν των προ του κινδύνων κεκρατήκατε της χώρας και 15 των εκ ταύτης αγαθών κατά τας ημετέρας επαγγελίας, αψευστούντων ημών εν πάσι τοίς προς υμάς ειρημένους και δε νύν

αγών ενέστηκε περί των πόλεων και των εν αυταίς αγαθών. 9 ου κρατήσαντες κύριοι μέν έσεσθε παραχρήμα πάσης Ιταλίας,

απαλλαγέντες δε τών νυν πόνων, γενόμενοι συμπάσης έγκρα- 20

τεϊς της Ρωμαίων ευδαιμονίας, ηγεμόνες άμα και δεσπόται 10 πάντων γενήσεσθε δια ταύτης της μάχης. διόπερ ουκέτι λό

γων, αλλ' έργων εστίν η χρεία θεών γάρ βουλομένων όσον 11 ούπω βεβαιώσειν υμίν πεπεισμαι τας επαγγελίας. ταύτα δε και

τούτοις παραπλήσια διαλεχθείς, προθύμως αυτόν επισημαινο- 25 μένου του πλήθους, έπαινέσας και δεξάμενος αυτών την ορμήν άφηκε, και παραχρήμα κατεστρατοπέδευσε, ποιούμενος τον χά

15. της χώρας, nur das Hache Denn er legte sich südwestlich vor Land (ager). – 16. αψευδούντων, die Römer. Nach Liv. XXII, 43: sodass ich mich also in Allem profectus est nocte ignibus similiter untrüglich erwies. – 21. sýdatuo- factis tabernaculisque paucis in speνία, opulentia. 22. πάντων, ihr ciem relictis, ut insidiarum metus werdet durch die Schlacht Herrn contineret Romanos. Vorher stand der Welt, nicht nur der Römer. Hannibal nach Liv. (c. 41) trans 23. όσον ούπω, αα 42, 23. - 27. κατ proximos montes, welche sich nur εστρατοπέδευσε κτλ. Hannibal geht auf der rechten Seite bei Cannae also jetzt vom rechten zum linken befinden.

ποιούμενος τον χάρακα Flussufer über, um mit der Römi etc.] Also stand' Hannibal noch schen Hauptarmee mehr Fühlung nicht auf demselben Ufer, auf welzu erhalten, wahrscheinlich aber chem die Römer ihr grösseres Laauch, um ihr den Rückzug ohne ger aufgeschlagen hatten. Schlacht unmöglich zu machen.

ρακα παρά την αυτήν πλευράς του ποταμού τη μείζονι στρατοπεδεία των υπεναντίων.

Τη δ' έχoμένη περί παρασκευής και θεραπείαν παρήγγειλε 112 γίγνεσθαι πάσι. τη δ' εξής παρά τον ποταμόν εξέταττε τα 5 στρατόπεδα, και δηλος ήν μάχεσθαι σπεύδων τοϊς υπεναντίοις.

ο δε Λεύκιος, δυσαρεστούμενος μεν τοίς τόποις, ορών δ' ότι 2 ταχέως αναγκασθήσονται μεταστρατοπεδεύειν οι Καρχηδόνιοι διά τον πορισμός των επιτηδείων, είχε την ησυχίαν, ασφαλισά

μενος ταϊς εφεδρείαις τας παρεμβολάς. 'Αννίβας δε χρόνον έκα- 3 10 νον μείνας, ουδενός άντεξιόντος, την μεν λοιπήν δύναμιν αύθις

εις χάρακα κατέστησε, τους δε Νομάδας επαφήκε τοίς ύδρευομένους από της ελάττονος παρεμβολής, των δε Νομάδων έως 4 προς αυτόν τον χάρακα προσπιπτόντων και διακωλυόντων την

υδρείαν, ό τε Γάιος έτι μάλλον επί τούτοις παροξύνετο, τα τε 15 πλήθη προς τον κίνδυνον ορμήν είχε και δυσχερώς έφερε τας

υπερθέσεις. βαρύτατος γαρ δή πάσιν ανθρώπους και του μέλλειν 5 γίγνεται χρόνος όταν δ' άπαξ κριθή, ότι αν ή πάσχειν πάντων των δοκούντων είναι δεινών υπομενετέον. εις δε την Ρώ- 6

μην προσπεπτωκότος ότι παραστρατοπεδεύουσιν αλλήλοις και 20 συμπλοκαί γίγνονται των κροκινδυνευόντων ανά εκάστην ημέ

ραν, ορθή και περίφοβος ήν η πόλις, δεδιότων μεν των πολ- 7 λών το μέλλον διά τό πολλάκις ήδη προηττήσθαι, προορωμένων δε και προλαμβανόντων τα συμβησόμενα ταϊς εννοίαις, εάν σφάλλωνται τοϊς όλοις. πάντα δ' ήν τα παρ' αυτούς λόγια πάσι 8

7. μεταστρατοπεδεύειν: Uebertreibend Liv.c. 43: ibi plures dies propter inopiam frumenti manere nequit, novaque consilia in dies non apud milites solum, sed etiam apud ducem ipsum oriebantur. nam cum initio fremitus, deinde aperta vociferatio fuisset exposcentium stipendium debitum querentiumque annonam primo, postremo famem, et mercennarios milites, maxime Hispani generis, de transitioné' cepisse consilium fama esset, ipse etiam interdum Hannibal de fuga in Galliam dicitur agitasse, ita ut relicto peditatu omni cum equitibus se proriperet. Es ist charakteristisch, dass diese phantastische Relation der Wegnahme der Magazine zu Can

nae nichts weiss. – 9. εφεδρείαις,
Zu 24, 3. 11. Liv. c. 45: Ηαη-
nibal ex acie, quam ad multum diei
tenuerat instructam, cum in castra
ceteras reciperet copias, Numidas
ad invadendos ex minoribus castris
Romanorum aquatores trans flumen
mittit. 12. έως πρός, cf. 20, 20.

23. ταϊς εννοίαις πρ., die Folgen sich mit lebhafter Phantasie vergegenwärtigen, ausmalen. 24. λόyea] Orakel, Prophezeiungen, welche sich in bedrängter Zeit massenhaft zeigen. Vgl. Thuc. II, 54: εν δε το κακό, οία είκός, ανεμνήσθησαν και τούδε του έπους, φάσκοντες οι πρεσβύτεροι πάλαι άδεσθαι, ήξει Δωριακός πόλεμος και λοιμός άμ' αυτώ.“ οι γαρ άνθρωποι προς α

von

τότε δια στόματος, σημείων δε και τεράτων παν μεν ιερόν,

πάσα δ' ήν οικία πλήρης, εξ ών ευχαι και θυσίαι και θεών 9 ικετηρίαι και δεήσεις επεΐχον την πόλιν. δεινοί γαρ εν ταϊς

περιστάσεσι Ρωμαίοι και θεούς εξιλάσασθαι και ανθρώπους και μηδέν απρεπές μηδ' αγεννές εν τοις τοιούτοις καιρούς ηγείσθαι 5

των περί ταύτα συντελουμένων. 113 Ο δε Γάιος άμα τα παραλαβείν τη κατά πόδας ημέρα την

αρχήν, άρτι της κατά τον ήλιον ανατολής επιφαινομένης, εκίνει 2 την δύναμιν εξ εκατέρας άμα της παρεμβολής, και τους μεν εκ

του μείζονος χάρακος διαβιβάζων τον ποταμόν ευθέως παρεν- 10 έβαλε, τους δ' εκ θατέρου συνάπτων τούτοις έπι την αυτήν

ευθείαν εξέταττε, λαμβάνων πάσι την επιφάνειαν την προς 3 μεσημβρίαν. τους μεν ούν των Ρωμαίων ιππείς παρ' αυτόν

τον ποταμόν επί του δεξιού κέρατος κατέστησε, τους δε πεζούς συνεχείς τούτοις επί της αυτής ευθείας εξέτεινε, πυκνοτέρας 15

ή πρόσθεν τας σημαίας καθιστάνων, και ποιων πολλαπλάσιον 4 το βάθος εν ταίς σπείραις του μετώπου τους δε των συμμάχων

ιππείς εις το λαιον κέρας παρενέβαλε" πάσης δε της δυνάμεως 5 προέστησε τους ευζώνους εν αποστάσει. ήσαν δε συν τοις

συμμάχοις πεζών μεν εις οκτώ μυριάδας, ιππείς δε μικρώ 20 6 πλείους των εξακισχιλίων. 'Αννίβας δε κατά τον αυτόν καιρόν

τους μεν Βαλιαρείς και λογχοφόρους διαβιβάσας τον ποταμον προεβάλετο της δυνάμεως, τους δε λοιπούς εξαγαγών εκ του χάρακος και περαιώσας κατά διττούς τόπους το ρείθρον άντέπασχαν την μνήμην έποιούντο. - 11. επί την αυτην ευθείαν] in 2. θεών έκετηρίαι] supplicationes. derselben Linie: die Ergänzung von

3. δεινοί γαρ] denn die Römer γραμμή 1st dem Polyb. nicht mehr sind in kritischen, gefährlichen Zei bewusst. - 12. την επιφάνειαν] das ten ängstlich besorgt. Berühmt Gesicht nach Süden zu gewendet; ist die Aeusserung des Polyb. VI, 56: επιφ. = superficies corporis, dann καί μοι δοκεί το παρα τοις άλλοις facies. πρός μεσημβρίαν] ανθρώποις ονειδιζόμενον, τούτο dennoch hatten die Römer den Fluss συνέχειν τα Ρωμαίων πράγματα, zur Rechten, weil er dort eine Bieλέγω δε την δεισιδαιμονίαν επί gung nach Süden und wieder nach τοσούτον γαρ εκτετραγώδηται και Norden macht. 14. επί του δεπαρεισήκται τούτο το μέρος παρ' ξιού κέρατος] hier führte das Com. αυτούς είς τε τους κατ' ιδίαν βίους mando Aemilius, auf dem linken και τα κοινά της πόλεως ώστε μη Flügel Varro und im Centrum Geκαταλιπείν υπερβολήν.

minus Servilius. - 16. τας σημαίας) 10. διαβιβάζων - παρενέβαλεν

gravem armaturam.

17. εν ταις Varro ging vom linken Ufer auf σπείραις του μετώπου] unter den das rechte Ufer des Flusses u. schlug Manipeln, welche die Fronte bildehier ein Lager auf, dann stellte er ten. 23. προεβάλετο] Liv. (ΧΧΙΙ, das Heer in Schlachtordnung. 46): Baliaribus levique alia arma

[ocr errors]

ετάττετο τοϊς πολεμίοις. ετίθει δε επ' αυτόν μεν τον ποταμόν, 7 επί των ευωνύμων, τους "Ιβηρας και Κελτους ιππείς αντίους τοίς των Ρωμαίων ιππεύσι, συνεχείς δε τούτοις πεζούς τους

ημίσεις των εν τοίς βαρέσι καθοπλισμούς Λιβύων, εξης δε τοίς και ειρημένοις "Ιβηρας και Κελτούς. παρά δε τούτοις το λοιπόν

μέρος έθηκε των Λιβύων, επί δε του δεξιού κέρως επέταξε τους Νομαδικούς ιππείς. επει δε πάντ' επί μίαν ευθείαν εξέ- και τεινε, μετά ταύτα λαβών τα μέσα των Ιβήρων και Κελτών

τάγματα προήγε, και τάλλα τούτοις εκ του κατά λόγον παρ10 ίστανε ζυγούντα, μηνοειδές ποιών το κύρτωμα και λεπτύνων

το τούτων αυτών σχήμα, βουλόμενος εφεδρείας μεν τάξιν έν 9 τη μάχη τους Λίβυος αυτών έχειν, προκινδυνεύσαι δε τούς "Ιβηρσι και Κελτοϊς.

Ην δ' ο καθοπλισμός των μεν Λιβύων Ρωμαϊκός, ούς 11415 πάντας 'Αννίβας τοϊς εκ της προγεγενημένης μάχης σκύλους

εκλέξας κατεκεκοσμήκει" των δ' 'Ιβήρων και Κελτών ο μεν 2 θυρεός ήν παραπλήσιος, τα δε ξίφη την εναντίαν είχε διάθεσιν της μέν γάρ ουκ έλαττον το κέντημα της καταφοράς ίσχυε προς 3

το βλάπτειν, ή δέ Γαλατική μάχαιρα μίαν είχε χρείαν την εκ 20 καταφοράς, και ταύτην εξ αποστάσεως. εναλλάξ δε ταϊς σπεί- 4

ραις αυτών παρατεταγμένων, και των μεν Κελτών γυμνών,

wenn

tura praemissa.

1. επι τον ποταuóv konnte P. nur sagen, Hannibal den Fluss vor sich hatte; hatte er ihn im Rücken oder zur Seite, so mugste er παρά τον ποταμόν Ragen, wie 63, 4 u. 64, 13. 2. επί των ευωνύμων] damit 1st nicht gesagt, dass sich der linke Karthagische Flügel an den Fluss anlehnte. Liv. sagt prope ripam, aber dies heisst doch nur, dass der Fluss auf dieser Seite nicht weit entfernt war. 4. Λιβύων] = Afro

9. έκ τού κατά λόγον] verhältnissmässig; nach Verhältniss.

10. ζυγούντα] von ζυγέω in gehöriger Verbindung mit den vorgeschobenen Gliedern.

το κύρτωμα] die W81bung. - λεπτύνων )

extenuare. - 11. εφεδρείας ταξιν die Stelle der Reserve einnehmen. Die Wölbung des mondförmigen

Histor. Quellenbuch. II, 2. 2. Aufl.

Bogens ging vorwärts gegen den
Feind, cf. 67, 9.

14. Ρωμαϊκός] dies setzt natür-
lich auch militärische Uebungen
und Exercitien nach Römischem
Muster voraus. 16. ο μεν θυρεός]

scutum, daher παραπλήσιος sc. το Ρωμαϊκό; Living sagt freilich: Gallis Hispanisque scuta eiusdem formae fere erant, dispares& ac dissimiles gladii, Gallis praelongi ac sine mucronibus, Hispano pun. ctim magis quam caesim adsueto petere hostem, brevitate habiles et cum mucronibus. 18. της μέν yao] das Fem. in Bezug auf das folgende ή δέ Γαλατική μάχαιρα. Sinn: das spanische Schwert war ebenso gut zu gebrauchen zum Stechen (κέντημα) als zum Hauen (καταφορά). 20. και ταύτην εξ αποστάσεως] weil es sehr lang war.

5

rum.

των δε Ιβήρων λινοΐς περιπορφύροις χιτωνίσκους κεκοσμημένων

κατά τα πάτρια, ξενίζουσαν άμα και καταπληκτικήν συνέβαινε 5 γίγνεσθαι την πρόσοψιν. ήν δε το μεν των ιππικών πλήθος

το σύμπαν τοϊς Καρχηδονίοις εις μυρίους, το δε των πεζών 6 ου πολύ πλείους τετρακισμυρίων συν τούς Κελτοϊς. είχε δε το 5

μεν δεξιόν των Ρωμαίων Αιμίλιος, το δε ευώνυμον Γάιος, τα

δε μέσα Μάρκος και Γνάιος οι τώ πρότερον έτει στρατηγούντες. 7 των δε Καρχηδονίων το μεν ευώνυμον 'Ασδρούβας είχε, το δε

δεξιόν "Αννων" επί δε τοϊς μέσοις αυτός ήν 'Αννίβας, έχων 8 μεθ' εαυτού Μάγωνα τον αδελφόν. βλεπούσης δε της μέν των 10 Ρωμαίων τάξεως πρός μεσημβρίαν, ως επάνω προείπα, της δε των Καρχηδονίων προς τας άρκτους, εκατέροις αβλαβή συνέ

βαινε γίγνεσθαι την κατά τον ήλιον ανατολήν. 115 Γενομένης δε της συμπλοκής της πρώτης εκ των προτετα

γμένων, τας μεν άρχάς αυτών των ευζώνων ίσων επ' ίσους ήν ο 15 2 κίνδυνος, άμα δε τώ τους "Ίβηρας και Κελτους ιππείς από των

είωνύμων πελάσαι τους Ρωμαίοις εποίουν ούτοι μάχην αληθι

νην και βαρβαρικήν ου γαρ ήν κατά νόμους εξ αναστροφής 3 και μεταβολής ο κίνδυνος, αλλ' εισάπαξ συμπεσόντες εμάχοντο

συμπλεκόμενοι κατάνδρα, παρακαταβαίνοντες από των ίππων. 20 4 επειδή δε εκράτησαν οι παρά των Καρχηδονίων, και τους μεν

πλείστους απέκτειναν εν τη συμπλοκή, πάντων εκθύμως και γενναίως διαγωνιζομένων των Ρωμαίων, τους δε λοιπους ήλαυνον παρά τον ποταμόν φονεύοντες και προσφέροντες τας

χείρας απαραιτήτως, τότε δή τα πεζά στρατόπεδα διαδεξάμενα 25 και τους ευζώνους συνέπεσεν αλλήλοις. επί βραχύ μεν ούν των

Ιβήρων και των Κελτών έμενον αι τάξεις και διεμάχοντο τοίς
Ρωμαίοις γενναίως μετά δε ταύτα τω βάρει θλιβόμενοι κλί-

[merged small][merged small][ocr errors]
« IndietroContinua »