Immagini della pagina
PDF
ePub

T. LIVII PATAVINI

HISTORIARUM.

LIBRI 27973

QUI SUPERSUNT OMNES

CUM INTEGRIS

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small]

JOANNIS FREINSHEMII

SUPPLEMENTORUM

LIVIANORUM

LIBER XXXVII.

IN LOCUM LIB. LXXII LIVIANI.

EPITOME

LIBRI SEPTUAGESIMI SECUNDI.

Italici populi defecerunt, Picentes, Veftini, Marfi, Peligni, Marrucini, Samnites, Lucani, initio belli a Picentibus moto. Q. Servilius proconful in oppido Afculo cum omnibus civibus Romanis, qui in eo oppido erant, occifus eft. faga populus fumfit. Ser. Galba, a Lucanis comprehenfus, unius feminæ opera, ad quam devertebatur, captivitate exemtus eft. Efernia & Alba coloniæ ab Italicis obfeffæ funt. Auxilia deinde Latini nominis externarumque gentium missa populo Romano, & expeditiones invicem expugnationefque urbium referuntur.

I. BELLUM Italicum, quamquam fociale vocari con1. fueverit, fi verum fpectemus, fimillimum civili fuit, cum fanguine, locis, belli denique ac pacis pleraque communione mixtæ unitæque populo Romano nationes, repente hoftilia induerent, afperioribus odiis, ut folet in diffenT. Livii Vol. IX,

A

fione conjunctiffimorum, quam fi cum quantumvis barbara gente fufceptum certamen foret. Igitur intra paucos deinceps annos plufquam trecenta millia juventutis Italicæ bello abfumta traduntur. Multi enim validique populi defecerant, poftquam, initio a Picentibus orto, civium Romanorum Afculi effufus fanguis eft. Ex iis, quos ad explorandum, quæ a fociis fierent, Roma miffos fuiffe diximus, quidam adolefcentem Afculanum duci Corfinium viderat, ut ibi, ficut communiter convenerat, pro fua civitate obfes foret.

II. Id cum Q. Servilio, qui in ea parte Italiæ proconfule agebat, nuntiatum effet, propere accurrit Afculum, ut incipienti adhuc malo occurreret. Cetetum nec opprimere morbum potuit, & fua cum pernicie fupra modum exulceravit. Ludi tum forte agebantur, res una omnium maximos cogere cœtus folita. Erant ea omnino tempora, iique hominum animi, ut leniffima quæque remedia vix laturi viderentur; cum Servilius, quafi mancipia conviciis minifque ferociter increpat: Pro Juppiter, inquit, Dii. que ceteri, qui Romanum Capitolium ideo nimirum incolitis, quod ibi caput rerum terrarumque omnium, fedemque ficut numinum veftrorum, fic imperii effe voluiftis, quod tantum admifimus nefas, ut hæc audire, hac videre tam fœda ac pudenda cogeretis!

III. Eone deveniri indignitatis oportuit, ut Itali nos contemnerent, & quos potentiffimi reges formidant, clientibus noftris contemtui effemus? Jam igitur, fi Diis placet, regimen rerum Afculanus capeffet, & pro Romanis Patribus fata gentium regumque Picentes temperabunt. Id vero facinus Dii prohibeffint, aut fi tam nefanda permittere decreverunt, prius quidquid ufquam eft Romani nominis, intemeratum adhuc impollu tumque pereat! Mihi quidem fatius fuerit, vel mille mortes perferre, quam hanc tantam fubire ignominiam, ut meo fuffragio jus Romanum ad dedititios noftros tranfeat. Veftrum autem furorem mirari fatis nequeo, Afculani, quos non populi Romani

SI. Flor. 3, 56. Vellej. 1, 15. Liv. Epit. Appian. civil. I. 1.

majeftas ultra, non veftrarum virium reputatio, ne prioris quidem ævi memoria deterret, ne tam perniciofa inciperetis.

IV. Cùm omnibus Italiæ populis majores noftri bellaverunt ; nec par omnibus aut virtus, aut refiftendi fpatium fuit. nemo tamen omnium æque facile, atque Picentes, fubacti funt. Uno prælio victi, continuo fefe P. Sempronio, & primi omnium Afculani, dediderunt. Vos igitur, qui tam levi momento fpem libertatis abjicere foletis, quibus præftigiis dementati ad rebellandum vultis effe principes? Non tulerunt ifta vociferantem Afculani, tanto furore exacerbati, ut quidquid deprehendi civium Romanorum in oppido potuit, cum ipfo proconfule, legatoque ejus Fontejo, trucidaretur, bonis omnium direptis. Ab hoc initio, cum ultra diffimulandi non effet locus, per Italiæ populos & urbes figna cecinerunt, difcur rente paffim Pompædio, quem præcipuam iftius belli facem fuiffe confentitur.

V. Hic igitur, cum primos omnium Marfos fuos eduxiffet, nomen toti bello fecit, ut a plerifque Marficum appelletur. His in urbe cognitis, tumultum esse decretum; juftitium edictum; faga populus fumfit. Interea Cn. Pompejo prætori negotium fenatus dederat, ut cum exercitu Afculum accederet, initia belli oppreffurus. Ille ftrenue profectus, Afculanos ad fatisfaciendum populo Romano, tradendofque defectionis auctores cohortatus, renuentibus vim intentat, eductafque copias oppugnationi paratas habet. Oppidani, de induftria metum fimulantes, ut incautos invaderent, juventutem intra muros inftructam tenent: paucos homines, eofque magnam partem valetudine aut ævo inutiles, in moenibus locant.

VI. Idcirco Romani, profecto dimiffos alio juniores arbitrati, remque fibi tantum cum parvo debilium numero fore, contemtim fuggrediuntur. Dum alii fuffodere muros, alii fuperare scalis tendunt, & in hanc unam rem inten

S IV. Orof. 5, 17. Cic. pro Fontej. c. 14. Flor. 3, 18. Liv. Epit. 76, Strab. 1. 5. Vellej. 2, 16. § V. Orof. 5, 18. Front. 3, 17.

« IndietroContinua »