Immagini della pagina
PDF
ePub

3

6

doloresque' eorum mitigat, sive infricentur, sive colluantur. Quidam efficaciorem ad omnes eosdem usus crudi cornus farinam arbitrantur. Dentifricia" utroque modo fiunt. Magnum remedium est in luporum capitis cinere: certumque est in excrementis eorum plerumque inveniri ossa. Hæc adalligata eumdem effectum habent. Item leporina coagula per aurem infusa contra dolores: et capitis eorum cinis dentifricium est, adjectoqueR nardo mulcet graveolentiam oris. Aliqui' murinorum capitum cinerem miscuisse malunt. Reperitur in latere leporis acui os simile" : hoc 2 scarificari dentes" in dolore suadent. Talus bubulus accensus, eos" qui labant cum dolore, admotus confirmat: ejusdem cinis cum myrrha, dentifricium est. Ossa" quo

Emp. XII, pag. 92, et xv, p. 109. Sext. Plat. cap. 1, de cervo, n. 2 : « Cornu cervi combustum (hoc est, redactum in cinerem) dentes qui moventur, confirmat, si pro eo dentifricio quis utatur. » Sic et Dioscor. II, 63, et ante hos Cels. VI, 9. Scribon. Larg. Comp. 60: « Hoc cum eo quod candidos facit dentes, tum etiam confirmat, Augustam constat usam. Nam Messalina Dei nostri Cæsaris (Claudii) hoc utitur. Cornuum cervi ustorum in ollam novam ad cinerem redactorum sextario uno, etc.» H.

2. Doloresque. Conf. Plin. Val. I, 36. HARD,

3. Quidam. Marc. Emp. cap. xII, pag. 94. HARD.

4. Crudi. Non exusti. HARD.

5. Dentifricia. Hoc est, et ex cinere combusti cornus cervini, et ex scobe crudi. De his Q. Serenus, cap. xv, pag. 134: Quod vero assumpsit nomen de dente fricando, Cervino ex cornu cinis est, aut ungula porca Torrida: vel cinis

ex ovis: sed non sine vino, Muricis aut tosti, vel bulbi exstincta favilla, etc. » HARD.

6. Item leporina coagula. Sext. Plat. 11, de lepore, tit. 15. H.

7. Et capitis eorum cinis. Marc. Emp. cap. xI, pag. 88. HARD. 8. Adjectoque. Marcell. Empir. 1. c. HARD.

9. Aliqui. Huc pertinet quod ait Marc. Emp. 1. c. « Murinus cinis, id est, pulvis exusti muris, cum melle, dentibus infrictus, halitum fætidi oris emendat. » HARD.

10. Acui os simile. Acutum et mucronatum processum intelligit, quem anatomes periti, ob eamdem cum acu similitudinem, βελονοειδή aróquei vocant. Situm est id os in latere capitis ad maxillæ radicem. DALEC.

11. Hoc scarificari dentes. MSS. Reg. 2, aliique, hoc scarificare. H. 12. Eos. Dentes. HARD.

13. Ossa. Q. Seren. loco allato. Marc. Emp. XII, pag. 94, et Plin. Val. I, 36. HARD.

15

que ex ungulis suum combusta, eumdem usum præbent: item ossa ex acetabulis pernarum, circa quæ coxendices vertuntur. lisdem sanari, demissis in fauces jumentorum verminationes notum est 16: sed et combustis dentes confirmari. Asinino quoque lacte percussu vexatos, aut dentium ejusdem cinere: lichene" item equi cum oleo infuso per aurem. Est autem hoc non hippomanes' quod alioqui noxium omitto, sed in equorum" genibus, ac super ungulas. Præterea" in corde equorum invenitur 3

14. Item ossa. Marc. Emp. XIII, pag. 99: Pernæ scrofinæ os, inquit, quod est amplissimum, combustum, tritumque, optimum, et salubre dentifricium præstat: gingivas enim siccat et adstringit: dentesque ab humoris injuria et tumore defendit. » HARD.

15. In fauces jumentorum. Cornu indito, ut fit a veterinariis. DAL.

---

16. Verminationes notum est,Vermina Festo dolores corporis cum quodam minuto motu, quasi a vermibus scindantur : tormina, Spópous. DALEC. Verminationes. Dentium vermes. Ea vox vermium proprie ortum significat, sive in dente fiat, sive in aure, sive in interaneis, seu in alia quacumque parte corporis. Hinc verminare aurem dixit Martial. XIV, epigr. XXIII, ubi verba : « Si tibi morosa prurigine verminat auris, Arma damus tantis apta libidinibus.» Nunc de morbis dentium sermo est. HARD.

17. Lichene. Dioscorid. II, 45: Λειχήνες ἵππων, εἰσὶ δὲ τύλοι κατ' ἐπιγραφὴν ἐντετυλωμένοι παρὰ τοῖς γόνασι καὶ παρὰ ταῖς ὁπλαῖς. «Lichenes equorum calli sunt, » tuberosa verrucæ instar, circa genua et

19

ungulas in earum partium flexu indurati. Veterinariis in Gallia, sur-os. HARD.

18. Est autem hoc non, etc. Non illud nimirum est, de quo egimus lib. VIII, cap. 66.

19. Hippomanes. Aspera tuberosaque verruca: vulgo les souvrots.

20. Sed in equorum genibus. Hippomanes tria significat: primum quidem herbam in Arcadia nascentem de qua Theocritus innouavès φυτόν ἐστι παρ' Αρκάσι : alterum, carunculam nigram, magnitudine caricæ, fronti pulli recens nati adhærescentem, veneficium amoris, quam statim devorat fœta, aut ad ubera partum non admittit (lib. VIII, cap. 42); tertium, virus genituræ simile maris, sed liquidius, quod ex equæ pudendo ad venerem concitatæ fluit, veneficiis expetitum, et hippomanes pariter vocatum infra cap. 19 hujus libri. Vide Victorium, VII, 6; Elianum, de Animal. XIV, 18, quo loco etiam ov vocatum fuisse scribit. DAL.-Virg. G. III, 280; adi nost. edit. t. I, p. 465. Ed.

21. Præterea in corde equorum, etc. Vide quæ diximus lib. XI, cap. 70. HARD.

2

28

os", dentibus caninis maximis simile: hoc scarificari dolorem, aut exempto dente emortui equi maxillis, ad numerum ejus qui doleat 25, demonstrant. Equarum virus a coitu in lychnis accensum Anaxilaus 26 prodidit, equinorum capitum usus repræsentare monstrifice similiter ex asinis. Nam hippomanes tantas in veneficio vires habet, ut affusum æris mixturæ in effigiem equæ Olym4 piæ, admotos mares equos ad rabiem coitus agat. Medetur dentibus et fabrile glutinum, in aqua decoctum, illitumque, et mox paulo detractum, ita ut confestim colluantur vino, in quo decocti sunt cortices mali Punici dulcis. Efficax habetur et caprino lacte collui dentes, vel felle taurino. Talorum capræ recentium cinis dentifricio placet, et omnium fere villaticarum 30 quadrupedum, ne sæpius

I

29

eadem dicantur.

L. (XII.) Cutem in facie erugari et tenerescere,

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]

doleat. Scribendum reor, admovere, non ad numerum. PINT.

26. Anaxilaus. Forte e Pægniis suis, h. e. ludificationibus, ni ipsum aliquis ludibrio habuerit circulator. AJ.

27. Affusum æris mixture. Intra æream statuam reconditum fuisse hippomanes tradit Ælian. de Anim. lib. XIV, cap. 18. At equum fuisse opus Dionysii Argivi, non equam, scribit Pausan. lib. V. DAL.

28. Effigiem equæ, etc. Ut simul cum ære fuso mixtum, in effigiem equæ Olympiæ, etc. HARD.

29. Efficax. Plin. Val. I, 42; Sext. Platon. v, de capro et capra, t. 32. Q. Serenus, cap. xv, p. 134: vel lacte capellæ Sanescunt den. tes, vel tauri felle juvantur. H. 30. Villaticarum. Quæ rure nu

25. Maxillis ad numerum ejus qui triuntur. HARD.

[ocr errors]

4

candorem custodire lacte asinino putant': notumque est quasdam' quotidie septingenties' custodito numero fovere. Poppaa hoc Neronis principis instituit, balinearum quoque solia sic temperans, asinarum gregibus ob hoc eam comitantibus. Impetus pituita in facie, butyro illito tolluntur: efficacius cum cerussa. Sincero 5 vero vitia quæ serpunt, insuper imposita farina hordeacea. Hulcera in facie membrana e partu bovis madida. Frivolum videatur, non tamen omittendum, propter desideria mulierum, talum candidi juvenci, quadraginta diebus noctibusque, donec resolvatur in liquorem decoctum, et illitum linteolo, candorem, cutisque erugationem præstare. Fimo

L. 1. Cutem in facie..... put. Pelliculam mollem et flexilem aliquatenus illa efficiunt quæ glandibus milliaribus libertatem addunt. Omne lac vero patet ad illud præstandum non sine vi esse posse. De asellarum lacte, nescio an cuiquam compertum aliud sit quam de cæ teris. Quidquid rei est, nullus sane talem usum merito vituperaverit; nullum eaim cosmetici genus magis innoxium. Immo optandum, quando is usus incessit, nec mox cessaturus videtur, ut vulgo et pulchritudinem aucupantibus utriusque sexus mulierculis pecuniam certatim furentur unguentarii, illa solum venalia poni, quæ lacte asinino non sint periculosiora. Aë.

2. Quasdam. Nonnullas feminas septingenties fovere cutem quotidie servato numero. HARD.

3. Septingenties. Reg. codicis secundi fidem secuti sumus, sententiamque ipsam, ut remur, scripto

ris,

, quæ est ejuscemodi : nonnullas feminas cutem fovere solitas quotidie usque ad septingentas vices.

Plinius, XI, 96, quingentas asinas a Poppæa trahi solitas quum dixit, conjecturam facit aliquibus, hoc quoque loco non septingenties, ut cod. Reg. 2, aliique exhibent, sed quingentas scribi oportere. At non asinarum hoc loco numerum recenset, sed assiduitatem in cute fovenda nimiam irridet. Occupavit hoc ante nos Hermolaus. HARD.

4. Poppaa. Egimus jam de eo illius more, XI, 69. HARD.

a

5. Sincero. Cui nihil aut salis aut cerussæ admixtum, eo emendentur vitia quæ serpunt, etc. H.

6. Talum candidi juvenci. Habdarrhamanus Egyptius, interprete Ecchellensi, cap. vi: «Ad faciem egregie emundandam recipe talum tauri, contunde, et accipe ex illo xx partes, et unam ex piscium glutine, itemque unam ex draghanto. Maceretur gluten tepida aqua, et madefiet draghantum, donec dissolvetur: tum contundantur omnia simul, donec fient instar mellis. Tunc bene lavetur facies et mundetur, abstergaturque diligentissi

3

2

8

9

et

taurino malas rubescere aiunt: non crocodileam? illini melius; sed foveri frigida et ante, et postea jubent. Æstates, et quæ decolorem faciunt cutem, fimum vituli cum 3 oleo et gummi manu subactum emendat. Hulcera oris ac rimas, sevum vituli vel bovis cum adipe anserino, ocimi succo. Est et alia mixtura, e sevo vituli cum medulla cervi, et alba spinæ foliis una tritis. Idem præstat et medulla cum resina, vel si vaccina sit, et jus e carne vaccina. Lichenas 10 oris præstantissime vincit glutinum factum e genitalibus vitulorum, liquatum aceto cum sulphure vivo", ramo ficulneo permixtum ", ita ut bis die recens illinatur. Item" lepras ex melle et aceto decoctum, quas et jecur hirci calidum illitum tollit: sicut elephantiasin fel caprinum etiamnum lepras aç furfures', tauri fel, addito nitro urina asini circa Canis ortum : maculas " in facie, fel utriusque per sese aqua infractum, evitatisque solibus 4 ac ventis post detractam cutem. Similis effectus et in

[merged small][ocr errors][merged small]

15.

quatum ex aceto cum sulphure

[ocr errors]

PINT.

[ocr errors]

vivo.
- Liquatum. Aceto
remissum, inquit Marc. Emp. I. c.
vel liquefactum, ut idem ait, xvIII,
pag. 239. HARD.

12. Ramo ficulneo permixtum. Agitatum. HARD.

13. Item lepras. Marc. Emp. et Plin. Val. ll. cc. HARD.

14. Etiamnum lepras ac furfures tauri, vel addito nitro. Scribe, « etiamnum lepras ac furfures tauri fel addito nitro, » tum ex nostro apographo, tum etiam ex Dioscor. lib. II, de tauri felle agente:

cum nitro, inquit, cretave Cimolia lepras furfuresque efficacissime exterit. » PINT. Etiamnum. Dioscor. II, 96 : Πρὸς δὲ λέπρας καὶ πίτυρα σὺν νίτρῳ ἡ γῆ Κιμωλία σμήγ μα κράτισον. HARD.

15. Maculas. Tauri et asini. H.

« IndietroContinua »