Immagini della pagina
PDF
ePub

dere esse: & hoftes paullifper in eos verfi, ut nihil moveri viderunt, nec ipfi quicquam ex folita negligentia, insuper etiam eludentes paucitatem, mutarunt. Diophanes quietos aliquamdiu fuos, velut ad spectaculum modò eductos, continuit: pofteaquam dilapfos ab ordinibus hoftes vidit, pe ditibus, quantum accelerare poffent, sequi juffis ipfe princeps inter equites cum turma lua quàm poffet effufiffimis habenis, clamore ab omni fimul pedite atque equite fublato, ftatiònem hoftium improvisò invadit. Non homines folùm, fed equi criam territi, quum vincula abrupiffent, trepidationem & tumultum inter fuos fecerunt. pauci ftabant impavidi equi: eos ipfos non sternere, non infrenare aut ascendere facilè poterant; multo majorem, quàm pro numero equitum, terrorem Achæis inferentibus. Pedites vero ordinati & præparati fparfos per negligentiam & semifomnes prope adorti sunt: cædes passim fugaque per campos facta eft. Diophanes, fecutus effufos quoad tutum fuit, magno Achæorum genti decore parto (spectaverant enim è moenibus Pergami non viri modo, fed feminæ etiam) in prælidium urbis rediit.

XXI. Poftero die regiæ magis compositæ & ordinatæ ftationes, quingentis paffibus longiùs ab urbe posuerunt caftra : & Achæi eodem fermc tempore atque in eundem locuin processerunt. Per multas horas intenti utrimque velut jam futurum impetum exir rere: posteagi occafu folis

in castra erat, regii mine, gis quàm coep

Diophai

haud procul

nes

[ocr errors]

nes dum in conspectu erant. deinde codem, quo pridie, impetu in postremum agmen incurrit: tanfumque rurfus pavoris ac tumultus incussit, ut, quum terga cæderentur, nemo pugnandi cauffa reftiterit: trepidantesque, & vix ordinem agminis servantes, in caftra compulfi funt. Hæc Achæorum audacia Seleucum ex agro Pergameno movere caftra coëgit. Antiochus, pofteaquam Romanos & Eumenem ad tuendum Adramytteum veniffe audivit, ea quidem urbe abstinuit, depopulatus agros. Perzam inde, coloniam Mitylenxorum, expugnavit. Cotton, & Corylenus, & Aphrodisias, & Crene primo impetu capta sunt. inde per Thy. atira Sardeis rediit. Seleucus, in maritima ora permanens, aliis terrori, aliis præsidio erat. Claffis Romana cum Eumene Rhodiisque Mitylenen primo, indè retro, unde profecta erat, Elxam rediit. Inde Phocæam petentes, ad infulam quam

Bachium vocant (imminet urbi Phocæensium) appulerunt; & quibus ante abftinuerant templis fignifque (egre. giè autem exornata insula erat) quum hostiliter diripuiffent, ad ipfam urbem transmiserunt, eam divisis inter se partibus quum oppugnarent, & viderent fine operibus, armis, fcalifque capi non poffe, miffum ab Antiocho præsidium trium millium ara matorum quum inträfset urbem; extemplo oppugnatione omiffa, claffis ad insulam fe recepit: nihil aliud quàm depopulato circa urbem hoftium agro.

XXII. Inde placuit Eumenem domum dimitti, & præparare consuli atque exercitui quæ ad transitum Hellesponti opus essent: Romanam Rhodiamque claffem redire Samum ; . atque ibi in statione

effe,

7

effe, ne Polyxenidas ab Epheso moveret. Rex Elæam, Romani & Rhodii Samum redierunt, Ibi M. Æmilius, frater prætoris, decessit. Rhodii, celebratis exsequiis, adversus claffem, quam fama crat ex Syria venire, tredecim suis navibus, & 4. na Coa quinqueremi, altera Gnidia, Rhodum ut ibi in statione essent, profecti funt. Biduo ante, quam Eudamus cum claffe à Samo veniret, trede cim à Rhodo naves cum Pamphilida præfecto ad. verfus eandem Syriacam claffem miffæ, affumptis navibus quatuor, quæ Cariæ præsidio erant, oppugnantibus regiis, Dædala & quædam alia parva caftella obfidione exemcrunt. Eudamum confe ftim exire placuit. additæ huic quoque sunt ad e am claffem, quam habebat, fex apertæ naves. Profectus quum, quantum accelerare poterat, ma turåffet; ad portum, quem Megisten vocant, pregreffos confequitur. inde uno agmine Phafelidem quum venissent, optimum visum est ibi hoftem opperiri.

XXIII. In confinio Lyciæ & Pamphylix Phafelis est: prominet penitus in altum, confpiciturque prima terrarum Rhodum à Cilicia petentibus, & procul navium præbet prospectum. eò maximè, ut in obvio claffi hoftium efsent, electus locus eft. Ceterùm, quod non providerunt, & loco gravi & tempore anni (medium enim æftatis erat) ad hoc infolito odore ingruere morbi vulgò, maximè in rengiges, cæperunt: cujus pestilentiæ metu profecti, quum præterveherentur Pamphylium finum, ad Eurymedontem amnem appulla classe, audiunt ab Afpendiis ad Sidam jam hoftes elle. Tardiùs navigaverant regii adverfo tempore Etesiarum ,

quod

[ocr errors]

quod velut ftatum Favoniis ventis eflet. Rhodiorum duz & triginta quadriremes, quatuor triremes fuere. Regia claffis feptem & triginta majoris formæ navium erat, in quibus tres hepteres & quatuor hexcres habebat. præter has decem triremes erant. & alii adesse hoftes ex fpecula quadam cognovere. Utraque claffis poftero die luce prima, tanquam eo die pugnatura, è portu movit: & pofteaquam fuperavere Rhodii promontorium, quod ab Sida prominet in altum, extemplo & conspecti ab hoftibus funt, & ipfi cos viderunt. Ab regio

finiftro cornu, quod ab alto objectum erat, AnniI bel; dextro Apollonius, purpuratorum unus, præ

erat, & jam in frontem directas habebapt naves. Rhodii longo agmine veniebant. prima prætoria Davis Eudaři erat : cogebat agmen Chariclitus : Pamphilidas media claffi præerat. Eudamus, pofteaquam hoftium aciem instructam & paratam ad concurrendum vidit, & ipfe in altum evehitur; & deinceps, quæ fequebantur, fervantes ordinem in

ontem dirigere jubet. Ea res primo tumultum prebuit. nam nec fic in altum evectus crat, ut ordo omnium navium ad terram explicari poffet: & festinans ipfe præpropere cum quinque folis navibus Annibali occurrit. ceteri, quia in frontem dirigere jufli erant, non fequebantur. Extremo agmini loçi nihil ad terram relicti eraf: trepidantibusque iis inter se, jam in dextro cornu adversus Annibalem pugnabatur.

XXIV. Sed momento temporis & navium virtus & ufus rei maritimæ terrorem omnem Rhodiis dempfit. nam & in altum celeriter evectæ nayes locum poft fe quæque venienti ad terram de

dere;

.

dere; & fi qua concurrerat rostro cum hoftium navi, aut proram lacerabat, aut remos detergebat, aut, libero inter ordines discursu prætervecta, in puppim impetum dabat. Maximè exterruit hepteris regia à multo minore Rhodia nave uno ictu de. merfà. Itaque jam haud dubiè dexterum cornu hoftium in fugam inclinabat. Eudamum in alto multitudine navium maximè Annibal, ceteris omnibus longè præstantem, argebat: & circumvenifset, ni, figno fublato ex prætoria nave, (quo difperfam claffem in unum colligi mos erat) omnes, quæ in dextro cornu vicerant, naves ad opem ferendam fuis concurriffent. tum & Annibal, quzque circa cum erant naves, capeffunt fugam : Dec insequi Rhodii, ex magna parte ægris & ob id ce leriùs feffis remigibus, potuerunt. Quum in alto, ubi fubftiterant, cibo reficerent vires, contemplatus Eudamus hoftes, claudas mutilasque naves, apertis navibus remulco trahentes, viginti paullo ampliùs integras abscedentes, è turri prætoriæ navis, filentio facto, Exfurgite, inquit, don egregium Spectaculum capellite oculis. Consurrexere omnes, contemplatique trepidationem fugamque hoftium, prope una voce exclamavere omnes, ut fequerentur. Ipsius Eudami multis ictibus vulnerata navis erat. Pamphilidam & Chariclitum infequi, quo. ad putarent tutum, jussit. Aliquamdiu secuti sunt: posteaquam terræ appropinquabat Annibal, veriti ne includerentur vento in hostium ora, ad Eudamum revecti, hepterem captam, quæ primo concursu icta erat, agre Phaselidem pertraxerunt. inde Rhodum non tam victoria læti, quàm alius alium accufantes, quod, quum potuiffet, non omnis fum

merla

[ocr errors]
« IndietroContinua »