Immagini della pagina
PDF
ePub

eodem comite Dida : Perseum Amphipolin, ad oblides Thracum accipiendos. digredienti ab fe Didæ mandata dediffe dicitur de filio occidendo. Sacrificium ab Dida feu institutum, seu fimularum eft : ad quod celebrandum invitatus Demetrius ab Afterio Heracleam venit. in ea cæna dicitur venenum datum. Poculo epoto, extemplo fenfit. & mox coortis doloribus, relicto convivio, quum in cubiculam recepiffet fese, crudelitatem patris conquerens, parricidium fratris ac Didæ fcelus incufans, torquebatur. intromisli deinde Thyrsis qui-dam Stuberæus & Beroeæus Alexander, injectis tapetibus in caput faucesque, fpiritum intercluferunt. Ita innoxius adolescens, quum in eo ne fimplici quidem genere

mortis contenti inimici fuissent, interficitur,

XXV. Dum hæc in Macedonia geruntur, L. Æmilius Paullus, prorogato ex consulatu imperio, principio veris in Ligures Ingaunos exercitum introduxit. Ubi primùm in hoftium finibus caftra pofuit, legati ad eum, per fpeciem pacis petendæ, fpeculatum venerunt. negante Paullo, nisi cum deditis pacisci fe pacem, non tam id recufabant, quàm tempore opus efe ajebant, ut generi agresti hominum persuaderetur, ad hoc decem dierum induciæ quum darentur, petierunt deinde, ne trans montes proximos caftris pabulatum lignarumque milites irent. culta ca loca fuorum finium effe. Id ubi impetravere, poft eos ipfos montes, unde averterant hostem, exercitu omni coacto, repente multitudine ingenti castra Romanorum oppugnare fimul omnibus portis aggrelli funt. Summa vi totum unum diem oppugnârunt : ita ut ne effe

rendi

[ocr errors]
[ocr errors]

rendi quidem figna Romanis fpatium, nec ad explicandam aciem locus effet. Conferti in portis, obftando magis, quàm pugnando, caftra tutabantur. Sub occasum folis quum recessissent hoftes, duos equites ad Cn. Bæbium proconfulem cum literis Pisas mittit, ut obfeffo sibi per inducias quamprimum subsidio veniret. Bæbius exercitum M, Pinario prætori, eunti in Sardiniam, tradiderat. ceterùm & fenatum literis certiorem fecit, obfideri à Liguribus L. Æmilium ; & Marco Claudio Marcello, cujus proxima inde provincia erat, fcripfit, ut, fi videretur ei, exercitum ex Gallia traduceret in Ligures, & L. Æmilium liberaret obsidione. Hæc fera futura auxilia erant. Ligures poftero die ad caftra redeunt. Æmilius, quum & venturos sciffet, & educere in aciem potuisset, intra vallum suos tenuit, ut extraheret rem in id tempus, quo Bæbius cum exercitu venire à Pilis poffit.

XXVI. Romæ magnam trepidationem literæ Bxbii fecerunt. co majorem, quòd paucos poft dies Marcellus, tradito exercitu Fabio, Romam quum venisset, spem ademit, eum, qui in Gallia effet, exercitum in Ligures traduci poffe, quia bellum cum Iftris esset, prohibentibus coloniam Aquilejam deduci : eò profectum Fabium, neque inde regredi bello inchoato posse. Una, & ea ipfa tardior quàm tempus poftulabat, subsidii fpes erat, fi confules maturåsfent in provinciam ire. id ut facerent, pro fe quisque Patrum vociferari, Consules, nifi confecto delectu, negare se ituros ; nec fuam legnitiem, fed vim morbi in causa esse, quo feriùs proficiscerentur. non tamen potuerunt fuftinere

consens

[ocr errors][ocr errors]

consensum senatus, quin paludati exirent ; & militibus, quos conscriptos haberent, diem edicerent, quo Pisas convenirent. permiffum, ut quà irent, protinus subitarios milites fcriberent, ducerentque secum. Et prætoribus Q. Petilio & Q. Fabio imperatum est, ut Petillius duas legiones civium Romanorum tumultuarias fcriberet, & omnes mis nores quinquaginta annis facramento rogaret : Fabio, ut fociis Latini nominis quindecim millia peditum, octingentos equites imperaret. Duumviri navales creati, C. Matienus & C. Lucretius : navesque iis ornatæ funt. Matienoque, cujus ad Gallicum finum provincia erat, imperatum, ut claffem primo quoque tempore duceret in Ligurum oram, quo

ului effe L. Æmilio atque ejus exercitui poffet.

XXVII. Æmilius, pofteaquam nihil usquam auxilii oftendebatur, interceptos credens equites, non ultra differendum ratus, quin per se fortunam tentaret, priusquam hoftes venirent, qui jam segniùs focordiùsque oppugnabant, ad quatuor

, portas exercitum inftruxit, ut signo dato fimulex omnibus partibus eruptionem facerent. Quatuor extraordinariis cohortibus duas adjunxit, præposito M. Valerio legato : erumpere extraordinaria porta jussit. ad dexteram principalem hastatos legionis priniæ inftruxit : principes ex eadem legione in subsidiis posuit. M. Servilius & L. Sulpicius tribuni militum his præpofiti, tertia legio adverfus principalem sinistram portam instructa est. id tantùm mutatum : principes primi & haftati in subsidiis locati : Sex. Julius Cæfar & L. Aurelius Cotta, tribuni militum, huic legioni præpofiti sunt.

Q5

1

Q. Ful

[ocr errors][ocr errors][merged small]

370

T. LIVII Q. Fulvius Flaccus legatus cum dextra ala ad quxftoriam portam pofitus : duæ cohortes & triarii duarum legionum in præfidio caftrorum manere jufli. Omnes portas concionabundus ipfe imperator circumit; &, quibuscumque irritamentis poterat, iras militum acuebat : nunc fraudem hoftium incufans, qui, pace petita, induciis datis, per ipfum induciarum tempus contra jus gentium ad caftra oppugnanda veniffent ; nunc quantus pudor eflet edocens, ab Liguribus, latronibus veriùs quàm hostibus juftis, Romanum exercitum obsideri. Quo ore quisquam veftrüm, fi hinc alieno præfidio, non veftra virtute, evaferitis, occurret, non dico eis militibus, qui Annibalem, qui Philippum, qui Antiochum, maximos noftræ ætatis reges ducefque, vicerunt, fed iis, qui hos ipfos Ligures, aliquoties pecorum modo fugientes, per faltus invios confeEtati ceciderunt? Quod Hifpani, quod Galli, quod Macedones Paenive non audeant, Liguftinus hoftis vallum Romanum fubit, obfidet ultro doo oppugnat; quem, fcrutantes antes devios faltus, abditum con latentem vix inveniebamus ? Ad hæc consentiens reddebatur clamor, nullam militum culpam effe, quibus nemo ad erumpendum fignum dediset. Daret fignum : intellecturum eofdem, qui antea fuerint, Romanos en Ligures effe.

XXVIII. Bina cis montes caftra Ligurum e. rant, ex iis, primis diebus fole orto, pariter omnes compositi & instructi procedebant : tum nisi exsatiati cibo vinoque arma non capiebant. dispersi

, inordinati exibant : ut quibus pro fpe certum efset, hoftes extra vallum figna non elaturos, Ad. verfus ita incompositos eos venientes, clamore pa

riter

riter omnium, qui in castris erant, calonum quoque & lixarum fublato, fimul omnibus portis Romani eruperunt. Liguribus adeo improvisa res fuit, ut perinde, ac fi infidiis circumventi forent, trepidarent. Exiguum temporis aliqua forma pugnæ fuit. fuga deinde effufa, & fugientium pafsim cædes erat. Equitibus dato signo, ut confcenderent equos, nec effugere quemquam sincrent ; in caftra omnes trepida fuga compulli funt deinde ipfis exuti caftris. Supra quindecim millia Ligurum eo die occisa, capta duo millia & quingenti. Triduo poft Ligurum Ingaunorum omne nomen obsidibus datis in deditionem venit. gubernatores nautæque conquisiti, qui prædatores fuissent navibus, atque omnes in custodiam conjecti. Et à C. Matieno duumviro naves ejus generis in Liguftina ora duæ ac triginta captæ funt. Hæc qui nunciarent, literafque ad fenatum ferrent, L. Aurelius Cotta, C. Sulpicius Gallus, Romam milli : fimulque peterent, ut L. Æmilio confecta provin. cia decedere & deducere fecum milites liceret atque dimittere. Utrumque permissum ab fenatu, & fupplicatio ad omnia pulvinaria per triduum decreta : juffique prætores, Petillius urbanas dimittere legiones, Fabius fociis atque nomini Latino remittere delectum. & uti

prætor

urbanus confulibus fcriberet, fenatum æquum censere, fubitarios milites, tumultus cauffa conscriptos, primo quoque tempore dimitti.

XXIX. Colonia Gravifcæ eo anno deducta est in agrum Etrufcum, de Tarquiniensibus quondam captum. Quina jugera agri data. tresviri deduxefunt, C. Calpurnius Pifo, P, Claudius Pulcher, C.

Terentius

« IndietroContinua »