Immagini della pagina
PDF
ePub
[ocr errors]

constituit ; ejusque portam, pacatis omnibus circa populis , primus clausit. cum Den Egeria fibi congressus nocturnos ejfe fimulans, feroces populi animos ad religionem perpulit. Tullus Hostilius Albanos bello petiit. Poft haec trigeminorum pugna. Horatius abfolutus. Metti Fuffetii supplicium. 'Alba diruta, Albani in civitatem recepti. Sa

[ocr errors]

binis

didit, aliquid primo, fecundo, vel ulteriori, libro con- datus & latus faepius librarii confuderint, ut infra tineri, (contra quam fem per facere folitus est, a cu- dicetur ad lib. 1. cap. iv. hic tamen nihil videtur jus manu Pompeji Trogi prologus habemus ) fed temere mutandum, praefertim cum Livius non les tantum fine libri mentione aliquid referri, narrari, mel eodem verbo in hac re ufus fuerit , ut lib. 1. cap. contineri. Ita in Epit. libr. vi. Res adversus Ae- X. Jupiter Feretri, haec tibi victor Romulus rex regia quos e Volfcos Praenestinos profpere geftas continet. arma fero. & mox, Sedem opimis spoliis, quae, regibus Epit. lib. xvi. Origo Karthaginienfium o primor- ducibusque hoftium caejis , me auctorem fequentes pofteri

. dia urbis referuntur. Epit. lib. xxi. In Italiam belli ferent. & iterum, Nec irritam conditoris vocem ele, Punici secundi ortus narratur. Alia exempla occur- qua laturos eo spolia posteros nuncupavit. Ipfe harum runt in Epit. lib. XXVIII. XXXI. XXXII. XLVIII. civ. Epitomarum fcriptor , fi duobus MSS. fides habenda cix. CXII. cxxxv. cxxxix. CXL. & pallim. Veroti- est, fimiliter loquitur lib. iv. Occiso Tolumnio rege mile itaque , reliquis vocabulis ejectis, ex vestigiis Vejentium, opima spolia secunda Feretrio tulit. ubi vul-, codicum, & inprimis Leidentis, legendum. Adven- go retulit editur. In enarrandis triumphis Livio fatus Aeneae in Italiam , do ejus res geftae (vel res miljarissima locutio est, aliquid in triumpho ferre, ab eo gestae) referuntur. Ascánii regnum Albae, ego vel latum esse.lib.xxxiii. cap. XXXVII. Multa spolia hom deinceps Silviorum. Numitoris &c.quod recepi. ftium captivis carpentis traducta: multa militaria signa

Sylvii] Silvii & Tiberis scribendum elle ex manu- lata. lib. xxxix. cap. v. Aureae coronae centum duofcriptis exemplaribus Graecisque libris constat, apud decim pondo ante currum latae sunt. cap.vii. In triumquos eft Eldobios & Tißepas. SIGONIU S. pho tulit Cn. Manlius coronas aureas CCXII. pondo.

Numitoris filia a Marte compresa; nati Romulus con In centurias populus divijus ] Lego in curias. Nam Remus ] Legitur in MS. quem Lud. Carrio J. C. vir Livius ita loquitur [lib. 1. cap. xn. ) Cum popuse de literis praeclare meritus, cum impreslis contule- lum in curias XXX divideret, nomina Sabinarum cum rat, nati ex ea Romulus Remus. DELRIUS. riis imposuit. SIGONIUS. Non tantum Livius compressa ; cujus nari Vofl2. & 3. An legendum? tradit, populum a Romulo in curias divisum fuiile, E Numitoris filia, a Marte compreffa , nati Romulus ut Sigonius monuit ; verum etiam ipse auctor Epic Remus. vel potius, mutata tantum interpunctio- tomarum inferius descriptionem populi in clafies 8 ne, Numitoris filia, a Marte compresa , nati Romun, centurias Servio Tullio tribuit, certe in vulgatis edilus dg Remus. Livius , cujus dictionem fcriptor tionibus: codices enim fcripti, ut videbimus, aliter epitomarum faepe expressit , ita non raro locutus exhibent. Facio itaque cum viris doctis , qui vel est. lib. 1. cap. III. Creifa matre, Ilio incolumi, na- contra MSStorum auctoritatem in curias reftituentus. & mox, Quacumque matre genitus, certe na- dum effe cenfuerunt. Forsitan error ortus eft cx tum Aenea conftat. cap. vi. Fove nate, Hercules, compendio fcribendi in C'ias , quod non ad secutus salve. cap. xxxix. illi honos habitus credere prohi- librarius in centurias reddidit. Contrario modo olim bet , serva natum eum , parvumque ipsum servise. cap. peccabatur apud Florum lib. 1. cap. vi. $. 3. Populiss XL. Id feruus , ferva natus, polideat. cap. XLVII. Romanus relatus in cenfum, digestus in classes, curiis Servum, feruaque natum, regnum occupaffe. lib. 11. atque collegiis distribuius. ubi viri docti centuriis cap. xliv. Manuım injecit ; ferva fua naiam (feruam , atque collegiis legendum esse docuerunt. Et hic etiam que adpellans) effe ; seguique se jubebat. lib. 1v. cap. nota Tumur pów indoctos scribas in errorem in-. ill. Captiva Corniculana natum. lib. vii. cap. iv. duxisse videtur. Forte enim olim vox centuriis ita Disceret, vere imperioso patre fe natum esse. cap. XL., fuerat exarata C":97%, unde male curiis factum. Iis eram natus , id specimen mei dederam.lib.ix. cap.1. Conje&uram, quam Sigonius hoc loco proposuit, Parre longe prudentisfimo natum. lib. xliv.cap.XXX.Fra- probavit etiam Clariff

. Dukerus ad d. 1. Flori. tres duos Platorem, utroque parente, Caravantium, mu- Jano templum &c. ad religionem perpulit ] Multa tre eadem natum habuit, Pari modo se ortus, pro ex ex tot numero vocabulis non agnofcunt codd. Vofl. fc, poni Gronov. infra monuit ad lib. 11. cap. vi.

1.2.3.4. Leid. Berg. & Boend. Reliquis enim omilAmulius obtruncatus ] ohtruncatur Cod. Boenderm. fis exhibent tantum porta fani clausa. Cum Sabinis bellatum ] cum Sabinis bellum Vofl.

Albanos bello petiit ] Albanos diripuit Voff. 1. 2. 3. 's. & Leid.

4. Leid. & Berg. Albanos dirupit Boenderm. Opima spolia Jovi Feretrio lata ) Alio verborum

Poft haec tergeminorum pugna] Voces poft haec exsuordine fpolia opima Feretrio Jovi lasa Vofl. 1. 2. 3. lant á feptem noftris codd. ex quibus etiam Vofl. 2. 4. Leid. & Berg. Opima spolia Feretrio Jovi lata

3. 4. Berg. & Boendermak. trigeminorum ; quod Boenderm. Pro lata Clarint. Coetierius ad marginem vulgatae lectioni praeferendum efle, reéte censet ClaLivii, cui pauciffimas conjecturas adscripserat, le sift. Dukerus ad Flori lib. 1. cap. 111. 3. tum quia gendum opinatus eft dara. Quamvis autem voces etiam Livius in hac historia eamdem vocem adhibet,

A 2

tum

[ocr errors]

binis bellum indictum. Ad poftremum fulmine Tullus absumtus. Ancus Marcius cere: monias , a Numa institutas, renovavit. Latinis victis c ad civitatem adscit is mon. tem Aventinum adsignavit. Politorium, urbem Latinorum, bello reperit am, quam prisci Latini occupaverant, diruit. pontem {ublicium in Tiberim fecit. Janiculum cola ' lem urbi addidit. fines imperu protulit. Oftiam condidit. Regnavit annos viginti qua. tuor.

Eo regnante Lucumo, Damarati Corinthii filius, a i arquiniis, Etruriae civitate, Romam venit; és, in amicitiam Anci recepius, Tarquinii nomen ferre ccepit; & poft mortem Anci regnum excepit. Centum additis, Patrum numerum auxit. "Latum quia aliud est trigeminus , aliud tergeminus ; vit. Circum fecit. Finitimos devicit. Muros cloacas priori enim voce indicari tres uno partu editos, fecit. (quatuor ultima verba non agnoscit Vofl. 1.) pofteriorem autem ufurpari vel pro triformi, tripli- Servio Tullio (Tullo Berg:) caput ar,it. Servius Tulci; vel pro amplissimo maximoque. Colum. lib.vii. lius ( Tullus Voff. 1. Leid. & Berg.) Vejentes devi. cap.vi. Parit autem, fi est generosa proles, frequenter cit, e populum in classes ( classem Boenu.) dividit. duos , nonnumquam trigeminos. Quamvis tamen Schot (derisit Vofl.4.) Aedem ( Sedem Berg.) Dianae detus ad Aurel. Vict. de vir. illuftr. cap. iv. nihil inter- dicavit. Tarquinius Sooperbus occiso Tullio regnum inelle existimaverit. Harduinum , qui ad Plin. lib. vasit. Tulliae scelus in patrem. Turnus (Tullus Berg.) vii. Hist. Nat. cap. 111. vocem Trigeminus de tribus Herdonius per Tarquinium occisus. Bellum cum Volscis. uno partu editis dici posle dubitabat , a sententia di- (Vulcis Voil. 2. 3. 4.) Fraude Sexti Tarquinii Gabii movillent loca scriptorum , a Clariff. Dukero adlata, direpti

. (detenti Berg) Capitolium inchoatum. (infi, cum fána ratione in gratiam rediens, eorum mo- cohatum Voff. 1. & Boend.) Termini en Juventas numenta genuina judicare voluiflet. Id tamen jam arae (Cremone og Juventure arae Vofl. 2. Chremodudum ipii persuadere debuissent nummorum fami- nae ego Juvente arae Vofl. 3. Cremone do Juvenliae Curiatiae infcriptiones TRIG. vel TRIGE.. tae arae Vofl. 4. Cerimoniae adinventae. arae Boend. Unde tamen evenille dicemus? eumdem Harduinum Termini de inventae are Berg. ) moveri (removeri portae urbis Trigeminae, cujus praeter Liv. lib. 1v. Vofl. 2.

2.3.4.) non potuerunt. Lucretia (Violata Lscap. xiv. etiam meminit Plin. lib. xviii. Hist. Nat. cretia Berg. ) le occidit. Superbi expulfi. (expulsio cap. III. quaestionem non movifle, neque Tergeminam Voff. 2. 3. 4.) Regnatum eft annis ccLv. (CCXL. adpellandam esse contendisse , sed potius confiteri, tribus Leid. & Berg. CCLXV. Vofl

. 1.) Non longe huic portae inde nomen effe, quod ea tergimini fra- ante finem Voff. 1. & Berg. a prioribus in nonnullis tres Horatii exierint. Ejusdem portae Trigeminae fae- differunt , & auctiores funt. Ita enim exhibent. pislime Livius meminit. vide ad Liv.lib.xl. cap. LI. Capitolium incohatum. Caput humanum inventum.

Horarius absolut us ] Haec omittuntur in Vofl. 1. Cloaca maxima (cloacha maxus Berg. omissa voce 2. 3. Leid. Berg. & Boenderm.

fequenti ) facta. Portentum serpentis visum. Delphos Merii Suffetii] Fufetii , ut poft dicam. SIGO- misum. Violata Lucretia se &c. Praeter haec in oNIUS. Ei T. Sufferii Leid. & Voff. 1. Et Titi Fufea mnibus MSStis, folo Leidensi excepto, adjicitur alia Voff. 2. Et Titi Fufetii Voff. 3. Et Tiri Suffeti. Voff. Epitome, a priori novo titulo distincta , praeterquam 4: Et Titi Suffecti Berg. Et M. Suffetii Boenderm. in Boenderm. in quo reliquis verbis, non addito alio Non tantum librarios in pofteriori voce Suffetii, ut titulo, subtexitur. Ita vero incipit : Latinis victis Sigonius vidit , fed etiam in priori Metii peccaffe, montem Adventinum (alii Aventinum) asignavit, intra dicetur ad Liv. lib. 1. cap. xxu.

vel affignat. Eft vero eadem ac vulgata , paucis tantum Alba diruta &c. ad posiremum ] Nihil omnium exceptis, quae pro variis lectionibus haberi possunt; horum exstat in septem , quibus usus fum, codicibus. nifi quod in plerisque ordo rerum confundatur, &

Fulmine Tullus absumtus eff] Vocem Tullos, quae quibusdam regibus adscribantur, quae ab aliis gefta pon comparet in elitionibus Gryphiana antiquiori- elle ex Livio & aliunde constat; illa etiam omifla lint, bus, excludit etiam cod. Norvic. quo Hearne Oxo- quae jam breviori epitome narrata erant. Ex quibus nii ufus eft; sed, eam ubique cum primis exculis omnibus firmatur, quod ante dictum est , praeserconsentire, ex sequentibus elucescet. at ultimam vo- tim in hac Epitome interpolatores maxima licentia cem omittunt omnes septem noftri. Praeterea Tullus usos fuisle, ac nihil non libi permiffum credidiffe. fulmine absumtus Boend. Tullus fulmine consumtus. In reliqua parte hujus Epitomes pauciores lectionum Berg. fulmine Tullus consumtus Leid. & Vofl. 4. fub diverfitates memorabimus. omnia enim adtuliflo mine Tullus cum sumtus Voff. 2. & 3.

operae non videtur. Ancus Martius cerimonias a Numa &c. ) Marcius, Et ad civitatem adscitis ) Excludunt haec verba ut post dicam. SIGONIUS. Vide ad libr. 1. cap. cxcerpta Pithoei. XXXII. Ceterum omnia, quae sequuntur ad finem Pondem fublicium in Tiberim fecit ) Ita primus cdiEpitomes, breviori verborum ambitu ita vulgo in dit Gryphius. Vide Sigon. ad Livii lib. 1. cap. XXXIII. feptem laudatis codd. concipiuntur. Ancus Marcius Antca legebatur in Tiberi , quomodo Norvic. cod. (Marcus Berg.) Latinos dericit. Hostiam condidit. aliofque praeferre Hearne teftatur. Periodus haec, a ( addidit Voff, 1.) Tarquinins Prifcus Latinos fupera- roce Politorium usque ad urbi addidit , etiam in

am,

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

tinos fubegit, circum defignavit, ludos edidit. Sabinorum bello petitus equitum cin-
turias ampliavit. Tent anuae fcientize cauffa Atti Navii auguris, consuluije fertur ,
an id, de quo cogitaret, effici po, et : quod quum ille fieri pofje refpondijët, juffije,
cum novacula colem praecidere; idque protinus ab Atio factum. Sabinos praeterea
acie vicit, urbem muro circumdedit , cloacas fecit. Occisus eft ab Anci filiis , quum
regnajet annos triginta octo. Successit ei Ser. Tullius, natus ex captiva nobili Corni-
culana; cui puero, adhuc in cunis pofito, caput arsi,je traditum eft. Vejentes atque
Etruscos proelio fudit. Censum primus egit. Luftrum condidit , quo civium capita ten-
.

sa

empliori quorumdam codicum epitome deerat. tum dixiffet Berg. & Boend. pro respondiffet.

Oftium condidir. Tarquinius ] Manufcripti libri Idque protinus faétum ] Veteres libri, idque proti-

pleniores funt, ita: Ostiam condidit. Regnavit annos nus ab Attio factum. SIGONIUS. Idque ab Aito

XXXIII. Eo regnante Lucumo, Damarati Corinthii (vel Actio, vel Ato) protinus fa&tum Voff. 1. 2. 3. 4.

filius, a Tarquiniis Etruriae civitate Romam venit ,, & Berg. idque ab eo protinus fa&tum Boenderm. id.

in amicitiam Anci receptus , Tarquinii nomen ferre que protinus factum Norvic.

coepit , eum post mortem Anci regnum excepit. Centum Sabinos praeterea acie vicit ] Defunt haec in Voff.

addiris.com. quam lectionem probo. SIGONIU S. 1. 2. 3. 4. Berg. & Boenderm.

Quae Sigonius ex Mitis protulit, fupersunt etiam in Cloacas fecit. Servius Tullius ] Veteres libri ube.

amp.iori epitome sex codicum , Voff. 1.2.3.4. Berg. riores, ita : Cloacas fecit : occius eft ab Anci filiis,

& Boend. quamvis ordine plurimum inmutato. cum regnasset annos XXXVIII. successit ei Ser. Tula

Ofiam coloniam deduxit , pro Oftiam condidit, habet lius, natus ex captiva nobili Corniculana ; cui pue-

Berg. Praeterea modo memoráti sex codices aucto- ro, adhuc in cunis pofito, caput arise traditum eft.

res funt, pro regnavit annos XXXIII, quemadmo- Is Vejentes. &c. SIGONIU S. Quae Sigonius ex

dum Sigonius laudat , reponendum esle annos XXIIII. fuis profert, exstant etiam in Voff. 1. 2. 3. 4.

quod ipfe etiam Livius refert lib. 1. cap. xxxv. & Berg. & Boenderm, nifi quod Voff. 1. & Boend.

Hearne antea ex Oxoniensi cod. N, monuit. Equi- XXXVIIII. habeant , pro XXXVIII. Antea edebatur

dem credidissem, errore operarum in nota Sigonii Cloacas fecit. Servius Tullius natus ex captiva Cor-

XXXIII, pro XXIII, vel XXIIII , datum fuifle , nifi niculana, cui puero in cunis pofito caput arise tradi-

etiam Hearn. ex Codd. quorum varias lectiones Pi- tum eft. Vejentes. quemadmodum in Norvic. elle

thoeus ad oram Livii súi notavit , fimiliter fere Hearne teftatur. Sequentia , Vejentes atque Etruscos

XXXIV. protulisset. Ante Sigon.edebatur paflim, 0- proelio fudit , non comparent in Vofl. 1. 2. 3. 4.

Stiana condidir

. Tarquinius Prifcus in Anci amicitiam re- Berg. Boend. & exc. Pithoei.

ceptus. Centum additis: quod fuperest in Cod. Norvic. Censum primus omnium egit] Vocem omnium

Centum additis Patrum numerum auxit] Centum non agnoscunt Voff. 1. 2. 3. 4. Berg. & Boend.

in Patres allegit Excerpta Pithoei, Voff. 1. & Boend. quare eam etiam expunxi. Vide Jac. Gronov. infra

Centum hic patres legie Vofl. 2. 3. 4. centum in pa- ad Epitom. lib. xlviii. Infuper censum primum egit

tres elegit Berg

Vofl. 2. 3. 4. Male. Potius enim auctor fecutus

Circum defignavit , ludos edidit ] Ludos circos videtur morem historicorum aliorumque, qui quid

ediár Vofl

. 1. ludos in circo edidit Voff. 2. 3. 4. quisque primus fecerit, vel cui quidque primo eve-

Boenderm. & Berg. a manu sec. qui dedit praefert a nerit , diligenter adnotare foliti sunt, ut exemplis

probat Clarisl. Perizon. in Animadv. Histor. cap.
Savinorum bello petitus ] Haec verba desunt in VuI. pag. 345. Ita supra hac Epit. Jano templum
Voff. 1. 2. 3. 4. Berg. Boenderm. & exc. Pithoei. conftituit; ejusque poriam , pacaris omnibus circa po-

Tentandae scientiae caussa Attii Navii ] Veteres li- pulis , primus claufit. Vide etiam infia hac Epit.
bri, Hic tentandae fciensiae cauffa. SIGONIUS. pag. seq.
Omnes etiam quatuor codd. Vofl

. in quibus amplior Luftrum condidit. Classes ) Plenior antiqua est le-
Epitome exstat, pronomen retinent ; fed praeterea &io, fic: Luftrum condidit , quo censa Lxxx. M.
ordine verborum mutato exhibent , Hic tentandae effe dicuntur. Classes. Et hic numerus etiam apud
fcientiae Atri (vel Actü, vel Acti, vel Ati) Navii Livium [lib. 1. cap. xliv.] & is, qui Epitomas
caufa. quam verborum conlocationem probat etiam fcripfit, ejusmodi fummas diligentilime ponere fo-
codex Boenderm. Huic temprande scientie Actii Nai-

litus est. 'SIGONIUS. Lectionem editionum
rii auguris cauffa Berg. Verum de Navii pracno- ante Sigonium fervat codex Norvic. ut plerumque
mine infra vide ad lib. 1. cap. xxxvi. Gruterus in

alibi folet. Cum codicibus Sigonii faciunt Volliani
potrema edit. vulgavit, Is tentandae. Commodisli- & Berg. Verum plenius Boend. hoc modo, Et lu-
me pronomen abelle poteft; immo debet. ftrum condidit, quo civium capita censa LXXX. M.
it quatuor Voff. Berg. & Boend.
Confuluife fertur, an id] fertur confuluiffe cum, an effe dicuntur. & haec verior lectio est. Perpetuo enim

auctor his epitomis in referendo numero corum , qui
Puod cum ille fieri pole refpondiffet ) illi Voff. pr. quolibet luftro cenfi funt, civium capita memorat,

& Berg. Sed an yox deck in vol. Gribus reliquis

. & non aliter locutus reperitur. Ex cujus confuetu-

dinis

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Ι Τ Ο

I МЕ
sa octogint a millia esse dicuntur. Classes centuriasque descripsit

. Pomoerium protulit.
Colles serbi, Quirinalem, Viminalem, Esquilinumque adjecit. Templum Dianae cum
Latinis in Aventino fecit. Interfectus est a L. Tarquinio, Prisci filio, confilio filiae
Juae Tulliae , quum regnasset annos quadraginta quatuor. Poft hunc L. Tarquinius Su-
perbus, nequé Patrum, neque populi jusjú, regnum invafit: quo die fcelerata Tullia
per patris jacentis corpus carpentum egit. Armatos circa se ad cuftodiam corporis sui
habuit. Turnum Herdonium fraude interemit. Bellum cum Volscis gesit ; & ex eo-
rum praeda templum Jovi in Capitolio

fecit. Terminus & Juvent as non addixere:
quorum arae moveri non potuerunt. Filii Sex. Tarquinii dolo Gabios in potestatem
Juam redigit. Hujus filiis Delphos profectis, & consulentibus, quis eorum regnaturus
ellet Romae, dictum est , eum regnaturum , qui primus matrem osculatus effet. Quod
responfum quum ipfi aliter interpretarentur, Junius Brutus, qui cum iis profectus erat,
prolapsum fe fimulavit , & terram osculatus eft. idque factum ejus eventus rei com-

prou
dinis observatione cas voces hic inserendas effe Claris. Tarquinii dolo. Loquitur autem de rebus gestis Tar-
Dukerus fola conjectura ductus recte vidit. Eam- quinii Superbi regis. Itaque praeter alia Sexti etiam
dem itaque lectionem, quamvis unius tantum codi- Tarquinii filii dolo, inquit, Gabios in fuam pote-
cis auctoritate firmatam, tamen recipiendam puta- statem redegit. SIGONIUS. Verba Filius Sext,
vi. Praeterea fequentia , classes centuriasque descripsit, Tarquinius plane exsulant a Voff. 1. 2. 3. 4. Berg.
desunt in omnibus nostris & excerptis Pithoei. Boend. & excerptis Pith. ejus filii Sex. Tarquinii dolo

In Aventino fecit. L. Tarquinius | Plenior est ve- Norvic. & antiquiflimae editiones. ejus jam omiferunt

tusta manuscriptorum librorum lectio , hoc modo: Venetae. Postea operarum errore Ascenf. dedit Filius

In Aventino fecit. Interfectus est a Tarquinio Prisci Sext. Tarquinii dolo. hinc in Mogunt. factum Filius

filio, consilio filiae fitae Tulliae, cum regnasset annos Sex. Tarquinius dolo. Videat itaque Doujatius, unde

XXXIV. Pot hunc L. Tarquinius Superbus , neque Pa- probet, in plerisque codicibus elle Sextus Tarquinius.

trum, neque populi juffu , regnum invafit. Quodie &c. Tantum enim ita editum exftat in editionibus Mo,

SIGONIU S. Supplementum, quod Sigonius ex guntinam fecutis ufque ad Sigonianas. Ex codd. au.

codicibus suis addidit, superest etiam in Voff. 1. 2. tem MSS. nullus eam lectionem praefert.

3.4. Berg. & Boend. nifi quod , uno excepto, in Hujus filiis Delphos ] Prima vox non est in exc.

numero annorum , quos. Servius regno praefuit , dif- Pithoei.

fentiant. Nam, pro annos XXXIV. est annis LXIIII. Primum matrem osculatus effet ] Primus codi

in Vofl. 3. & 4. annis XLXIIII. in Voff. 2. ligno Boend. Ipfe ita Liv. lib. 1. cap. LVI. Imperium fum-

tamen priori numero denario subscripto, quo eum de- mum Romae habebit , qui vestrum primus, o juve-

lendum efle librarius indicabat. annis XLIIII. Voff. 1. nes, ofculum matri tulerit. Ita mox unus & alter co-

annos XLIIII. Boend. folus Berg. habet annis dex hac Epit. in fine praeferunt, Tunc consules primi

XXXIIII. etiam Hearne annos quadraginta quatuor creati sunt L. Junius Brutus L. Tarquinius Collari-

in cod. N. & excerptis Pith. invenerat, eumque nu- nus. pro primum. Supra h. Ep. Censum primus egit.

merum iplius Livii auctoritate lib. 1. cap. xlviii. Factum ejus eventus rei comprobavit] Ita in Al-

firmari monuerat. hinc etiam recipere non dubitavi, dina demum inveni: priores eventum rei , adftipu-

Ante Sigonium vulgo edebatur , in Aventino fecit. lante cod. Norvic. eventus comprobavit Voff. 1. 2.

Lucius Tarquinius Superbus , occis Servio socero fuo, 3.4. & exc. Pith. factum eventus ejus rei comproba.

inva ît regnum. Quo die. cui lectioni adftipulatur vit Boend. factum ejus comprobavit Berg.

cod. Norvic. nifi quod habeat ejus focero , pro focero In odium sui adduxiffet) odium suum Voff. 1. 2:

fuo: quod & multae editiones antiquiores praeferunt. Norv. & exc. Pith. odium susum Boend. tum edixif-

Denique verba, quo die fcelerata Tullia per patris ja- fet Voff. 1. adjunxisset Boend.

centis corpus carpentum egit , exfulant ab omnibus Bruri opera maxime expulsus eft ] Bruti opere Voff.

codd. noltris.

1. 2. 3. & 4. Bruti ope Boend. Non intercedo, quo

Ad custodiam corporis sui habuit ] in custodiam fui minus quisque eligat , quod placeat ; omnes enim

habuit Voff

. 1. 2. 3. 4. & Berg. in custodia fui ba- hae lectiones aliquo modo ferri poflunt. Ego tamen

buit cod. Boend. in custodiam etiam Hearne in exc. vulgatum praefero, quod fervat Berg.

Pithoei invenit. Mox iidem omnes omittunt verba, Annos viginti quinque. Tunc consules ] Annos

Turnum Herdonium fraude interemit. ut & poftea nostri, XXXV. Tum consules Berg. Annos viginti quinque.

Terminus og Juventas non addixere , quorum arae Ragnatum eft annis CCLV. Tunc confules exc. Pi-

moveri non potuerunt.

thoci: quae eadem ve, ba breviorem sex codd. Epito-

Et ex eorum praeda] Et ex spoliis eorum omnes men exhibuifle fupra dictum est. Annos ducentos

noftri & exc. Pithoci.

quadraginta quinque Romae regnatum esse Liv, tra-

Filius Sext. Tarquinius dolo ] Vet. libri Filii Sext, dit lib. 1. cap. ult.

Tuot

[ocr errors]

2

M

probavit. Nam quum , inpotenter se gerendo, Tarquinius Superbus omnes in odium sui
adduxisset; ad ultimum, propter expugnat am nocturna vi á Sexto filio ejus Lucretiae
pudicitiam (quae , vocato patre ad se Tricipitino e viro Collatino, obtestata , ne
inulta mors ejus esset , cultro se interemit) Bruti opera maxime expulfus eft, quum
regnasset annos viginti quinque. Tunc confules primum creati funt L. Junius Bru,
tus c L. Tarquinius Collatinús.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]
[merged small][ocr errors][merged small]

Acturusne
F

operae pretium sim, si a primordio Urbis res populi Romani per-
scripferiın , nec satis scio; nec, fi fciam, dicere aufim: quippe qui, quum

ve-
Tunc consules primum creati funt ] primi Voff. 3. iv. pàg. 853. ed. Burm. haec sunt. T. Livius hexa-
& Berg. Vide fupra pag. praec.

metri exordio coepit , Facturufr.e operae pretium fim.
Et L. Tarquinius Collatinus ] Copula deest in Vos. Nam ita edidit, eftque melius, quam quomodo emen-
2. 3. & 4. vide infra ad lib. 11. cap. xvii.

datur. Hoc tamen Quinctiliani judicio negleéto,
§. 1. Facturufne fim operae precium ] Sic vulgo o- emendatio, quam damnavit, in plerisque & tantum
mnes Liviani codices habent. Verum Fabius Quin- non omnibus Livii Mstis supereit. Certe, Factu-
tilianus docet, non ita Livium exorfum: fed, Fa- rufue fim operae pretium servant Voff. uterque, Leid.
éturufne operae precium fim : atque eo auctore ita uterque , Harlej. uterque, Portug. Haverk. & Neapoli-
reponendum curavi. SABELLICUS. Quidam tanus Latinii; etiam quidam vetusti.codices biblio-
immodico studio ac affectata diligentia (ut fit) huic thecae Colbertinae, ut Doujatius monuit. Quo con-
praefationi plus obscuritatis , quam lucis , attulisse sensu permotus Caspar Bonifacius in literis ad Eliam
mihi videntur. Nam cum Quintilianus, haud con- Putschium, xı11. Januarii anno 1602. fcriptis, qua-
temnendus auctor, lib. ix. fatis clare indicet , ab hexa- fum excerptum vir doctifl. Paull. Dan. Longolius
metri exordio Livium historiam coepisse ; Factu- mecum communicavit ex bibliotheca Nobilifl. Wilc-
Tufne operae pretium sim : hi tamen , inversis ver- kens patricii Hamburgenfis , hoc igitur MStorum

bis, -Facturusne fim operae pretium, legerunt, atque conseniu permotus Bonifacius fe Quinctilianum, he-
adeo ita libris excudi curarunt. Idem dico de his -xametri exordio Livium coepille fcribentem, & co-
-verbis, non ita multo poft fequentibus: Et fi in tan- dices Livii manu exaratos in concordiam redactu-
ta fcriptorum turba mea fama in obscuro eft, ubi illi rum existimabat, fi per fyncopen legeret Facturusre
fit fubftituerunt. Item in his : Etfi non flettere a fim oprae pretium, addens, similiter Ennium fcri-

vero, solicitum tamen efficere poteft ; illi poffit repofue- plisse in epitaphio Scipionis, quod exftat in Catale-
runt; quafi etfi magis fubjunctivum delideret, quam ctis Virgilii,
indicativum. Rursus in his verbis, Tam hoc gentes Quibit pro factis reddere oprae pretium.
humanae patiantur aequo animo, illi, polita conjun- At Livium ita fcripfiffe haud facile cuiquam, certe
&tione .eg. inter tam & hoc, legunt Tam o hoc gen- non mihi, per suadebit. Cur enim potius praeferen-
tes humanae ; inepti meo quidem judicio. Paulle dus foret ordo verborum vulgo in codicibus Livia-
post, existimata , pro aeftimata , contra fidem exem- nis obvius , in quibus tamen jam suo tempore ali-
(plariorum: &, haud in magno equidem ponam difcri- quid. emendatum fuiffe Quinctilianus observat , quam

haud equidem in magno ponam discrimine; in quem consentiunt membranae Quinctilianeae , de
quae compositio haud paullo concinnior auribus tin- quibus idem adfirmari nequit? Taceo, non continuo
.nit. Rurfus diffidentes , pro defidentes: &, inde tibi Livio convenire, quod Ennium decet; praeterea ea
tuaeque Reipublicae, pro unde tibi: Ita inde foedum, lectione recepta fimul censendum effe, Livium ab
pro unde foedum. Et , serae avaritia luxuriaque, hexametri exordio dedita opera coepisie, quum ve-
pro fero avaritia luxuriaque; quo in loco alii civi- rosimilius videatur , ipsum per inprudentiam in
tatem adjecere. Non erat difficile ad hunc modum hos numeros incidiffe , praefertim quum & plures
pleraque alia commutare : fed haud fcio , liccatne alios versus inprudens historiae inferuerit, ut mox
hoc in tam eximio auctore absque scelere. Certe videbimus. Ceterum Cic. quidem fcripfit in Orat.
mihi licere neutiquam existimavi ; etiamfi non o- .cap. Lvi. Incidere vero omnes numeros in oratio-
mnia haec rejicimus. Quapropter paullo religiolius nem, etiam ex hoc intelligi poteft, quod verfus fae-
negotium tractabimus : nec nisi annotatione digna pe in oratione per inprudentiam dicimus: quod vehe-
(quando id majorc lectoris commodo fieri certum menter eft vitiofum : fed non adtendimus, neque exau-
elt) perfequemur. GLAREANUS. Verba Quin- dimus nofmet ipsos. Senarios vero e Hippon acteos
&il. loco à viris doctis laudato, lib. ix. Instit. cap. effugere vix possumus, Magn enim parteni ex fam-

-mine, pro

[ocr errors]
[ocr errors]
« IndietroContinua »