Immagini della pagina
PDF
ePub

ventu ejus partes convaluerant, et sinistrum lenti itineris ? rumorem prospero prælio? verterat : omnisque inferioris Germaniæ miles Valentem adsectabatur; unde primum creditur Cæcinæ fides fluitasse.

94. Ceterum non ita ducibus indulsit Vitellius, ut non plus militi liceret: sibi quisque militiam sumsere; quamvis indignus, si ita maluerat, urbanæ militiæ adscribebatur: rursus bonis, remanere inter legionarios aut alares volentibus, permissum : nec deerant, qui vellent, fessi morbis et intemperiem coeli incusantes. Robora tamen legionibus alisque subtracta: convulsum castrorum decus, viginti millibus e toto exercitu permixtis magis quam electis. Concionante Vitellio,' postulantur .ad supplicium Asiaticus et Flavius et Rufinus, duces Galliarum, quod pro Vindice bellassent.'' Nec coercebat ejusmodi voces Vitellius; super insitam animo ignaviam, conscius, sibi instare donativum et deesse pecuniam, omnia alia militi largiebatur. Liberti Principum,' 'conferre pro numero mancipiorum, ut tributum, jussi. Ipse, sola perdendi cura, stabula aurigis exstruere: circum" gladiatorum ferarumque spectaculis opplere: tamquam in summa abundantia, pecuniæ inludere. 95. Quin et natalem Vitellii diem Cæcina ac Valens,

1 editis tota Urbe vicatim. gladiatoribus, celebravere ; ingenti paratu et ante illum diem insolito. Lætum foedissimo cuique, apud bonos invidiæ fuit, quod, exstructis in campo Martio aris, inferias Neroni fecisset:4 cæsæ publice victimæ crematæque: facem Augustalessubdidere; quod sa- i

[ocr errors][merged small]

p Lenti itineris] See H. ii, 30. * Vicatim) According to Victor, de 1 Prospero prælio) H. ii, 31. &c. Regionibus Urbis, the vici at Rome

"Concionante Vitellio] Haranguing were 424. the soldiers.

y Neroni fecisset] Suet. Vitell, 11. Pro Vindice bell.) For abandon- •Ne cui dubium foret, quod exemplar ing Nero and siding with Vindex. regendæ reipublicæ eligeret, medio

Principum) Claudius, Nero, Gal- Martio campo, adhibita publicorum ba, Otho, Vitellius.

sacerdotum frequentia, inferias Neroni Circum) The Circus Maximus. dedit; ac solemni convivio citharce" Nat. Vitellii diem) Vitellius's dum placentem palam admonuit, ut et birth-day is uncertain : for according aliquid de Domitio diceret : inchoan. to Suet. Vitell. 3. 'natus est octavo tique Neroniana cantica, primus ex• Kalendas Octobris ; vel, ut quidam, sultans etiam plausit.' Suidas, in Biseptimo Idus Septembris, Druso Cæ- réinios, states the same. sare, Norbano Flacco consulibus,' 2 Augustales] Each of these placed A.U.c. 768. This festivity lasted two a torch by his altar. For the Augusdays, during which many wild beasts tales and their priesthood, see A. i, 54. and human beings were slain : Dio, ii, 83. lxv, p. 735.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

cerdotium, ut Romulus Tatio regi,“ ita Cæsar Tiberius Juliæ genti sacravit. Nondum quartus a victoria mensis, et libertus Vitellii Asiaticus, Polycletos, Patrobios, et vetera odiorum nomina æquabat. Nemo in illa aula probitate aut industria certavit: unum ad potentiam iter, prodigis epulis et sumtu ganeaque satiare inexplebiles Vitellii libidines. Ipse abunde ratus, si præsentibus frueretur, nec in longius consultans, novies millies sestertium paucissimis mensibus intervertisse creditur. Magna et misera civitas, eodem anno Othonem Vitelliumque passa, inter Vinios, Fabios, Icelos, Asiaticos, varia et pudenda sorte agebat; donec successere Mucianus et Marcellus, f et magis alii homines quam alii mores.

96. Prima Vitellio tertiæ legionis defectio' nuntiatur, missis ab Aponio Saturnino * epistolis, antequam is quoque Vespasiani partibus adgregaretur: sed neque Aponius cuncta, ut trepidans re subita, perscripserat, et amici adulantes mollius interpretabantur: unius legionis eam seditionem : ceteris exercitibus constare fidem. In hunc modum etiam Vitellius apud milites disseruit, prætorianos nuper exauctoratos insectatus, ' a quibus falsos rumores dispergi, nec ullum civilis belli metum,' adseverabat, suppresso Vespasiani nomine, et vagis per Urbem militibus, qui sermones populi coercerent: id præcipuum alimentum famæ erat.

97. Auxilia tamen e Germania Britanniaque et Hispaniis excivit; segniter, et necessitatem dissimulans : perinde legati provinciæque cunctabantur ; Hordeonius Flaccus, suspectis jam Batavis, anxius proprio bello ;+ Vettius Bolanus,' numquam satis quieta Britannia: et uterque ambigui. Neque ex Hispaniis properabatur, nullo tum ibi

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

6

Tatio regi] See A. i, 54.

s Marcellus] Marcellus Eprius, a Asiaticus] ch. 57. The Polycle- man bent on mischief. See A. xvi, ti, the Patrobii, the Neroniani, are 26. He often appears in the sequel. often spoken of as wealthy freedmen. & Tertiæ legionis] ch. 85.

Prodigis epulis) See ch. 62. * Aponio Saturnino] Governor of « Novies millies sestertium] Angl. Mæsia : ibid. £7,500,000.

i Hord. Flaccus) Governor of Upper
· Vinios, Fabios] Vinius the con- Germany, and invested with the care
sul, and Icelus the freedman were of the bank of the Rhine. H. i, 9.
persons of great influence under Galba: ii, 57.
Fabius Valens the general and con- * Proprio bello] H. iv, 18.
sul, and Asiaticus the freedman, were i Vettius Boianus] He was governor
so under Vitellius.

of Britain. H, ü, 65.
Tac.
II.

2 F

[merged small][ocr errors]

consulari :m trium legionum" legati, pares jure, et, prosperis Vitellii rebus, certaturi ad obsequium, adversam ejus fortunam ex æquo detrectabant. In Africa legio cobortesque, delectæ a Clodio. Macro, mox a Galba dimissæ, rursus jussu Vitellii militiam cepere: simul cetera juventus dabat impigre nomina: quippe integrum illic ac favorabilem proconsulatum Vitellius, famosum invisumque. Vespasianus egerat: perinde socii de imperio utriusque conjectabant; sed experimentum contra fuit.

98. Ac primo Valerius Festus, legatus," studia provincialium cum fide juvit: mox nutabat, palam epistolis edictisque Vitellium, occultis nuntiis Vespasianum fovens, et hæc illave defensurus, prout invaluissent. Deprehensi cum literis edictisque Vespasiani, per Rbætiam et Gallias, militum et centurionum quidam, ad Vitellium missi, necantur: plures fefellere, fide amicorum, aut suomet astu occultati. I'ta Vitellii paratus noscebantur: Vespasiani consiliorum pleraque ignota, primum socordia Vitelli; deinde Pannonicæ Alpes,' præsidiis insessæ, nuntios retinebant: mare quoque Etesiarum flatuin Orientem navigantibus secundum, inde adversum erat.

99. Tandem, inruptione hostium, atrocibus undique nạntiis exterritus, Cæcinam et Valentem expediri ad bellum jubet : præmissus Cæcina: Valentem, e gravi corporis morbo tum primum adsurgentem, infirmitas tardabat. Longe alia proficiscentis ex Urbe Germanici exercitus species: non vigor corporibus, non ardor animis: lentum et rarum agmen, fluxa arma, segnes equi: impatiens solis, pulveris,

m Consulari] Cluvius Rufus was nisi quod Adrumeti, seditione quadam, absent; during which time he retained rapa in eum jacta sunt. Rediit certe his government of Spain : ch. 65. nihilo opulentior, ut qui prope labe

n Trium legionum] By which the factata jam fide, omnia prædia fratriobprovinces of Spain were held in sub- ligarit; necessariuque ad mangonicos jection. These three legions were at quæstus sustinendæ dignitatis causa this time the sixth, the tenth, and the descenderit.' To reconcile Tacitus first additional legion, as appears from and Suetonius, Huet remarks that the Hist. ii, 58. 67. ji, 44.

proconsulate of Vespasian was disliked Clodio Macro] H. i, 7. 11. on account of his avarice, but was in

P Procons.] Suet. Vitell. 5. " In other respects praiseworthy. provincia singularem innocentiam præ- ". Legatus] Of the legion in Africa. stitit biennio continuato, cum succe- * Rhætiam] Now the country of the denti fratri legatus substitisset.' Grisons, &c.

9 Famosum invisumque] Suetonius i Pann. Alpes) Called also. Julie.' gives a different account, Vespas. 4. Now Alpi Giuli, between Carinthia • Sortitus Africam, integerrime, nec and Carniola. sine magna dignatione administravit; * Etesiaruin flatu] A. vi, 33.

$

tempestatum ; quantumque hebes ad sustinendum laborem miles, tanto ad discordias promtior. Accedebat buc Cæcinæ ambitio vetus, torpor recens, nimia fortunæ indulgentia soluti in luxum : seu perfidiam meditato infringere exercitus virtutem inter artes erat. Credidere plerique, Flavii Sabinio consiliis concussam Cæcinæ mentem, minise tro sermonum Rubrio Gallo," rata apud Vespasianum fore pacta transitionis. Simul odiorum invidiæque erga Fabium Valentem admonebatur, ut impar apud Vitellium, gratiam viresque apud novum Principem pararet.'

100. Cæcina complexu Vitellii multo cum honore digressus, partem equitum ad occupandam Cremonam præmisit: mox vexillarii quartædecimæ * et sextædecimæ legionum; dein quinta et duoetvicesima secutæ : postremo agmine unaetvicesima Rapax et prima Italica incessere, cum vexillariis trium Britannicarum legionum a et electis auxiliis. Profecto Cæcina, scripsit Fabius Valens exercitni, quem ipse ductaverat, ut in itinere opperiretur ; sic sibi cum Cæcina convenisse ;' qui præsens, eoque validior, • immutatum id consilium’ finxit, ut ingruenti bello tota mole occurreretur.' Ita ' adcelerare' legiones · Cremonam,' pars · Hostiliamo petere' jussæ : ipse Ravennam devertit, prætexto classem adloquendi: mox Patavii secretum componendæ proditionis quæsitum : namque Lucilius Bassus, post præfecturam alæ, Ravennati simul ac Misenensie classibus a Vitellio præpositus, quod non statim præfecturam prætorii adeptus foret, iniquam iracundiam flagitiosa perfidia ulciscebatur: nec sciri potest, traxeritne Cæcinam, an (quod evenit inter malos, ut et similes sint) eadem illos pravitas impulerit.

101. Scriptores temporum, qui potiente rerum Flavia domo, monumenta hujusce belli composuerunt, curam pacis et amorem reipublicæ,' corruptas in adulationem,

kept in Britain.

Flavii Sabini) Vespasian's bro- gion, as being adverse to Vitellius, was ther. * Rubrio Gallo] H. ii, 51.

Hostiliam] Now Ostiglia, 'in the y Admoneb.] For this jealousy, see duchy of Mantua. ch. 30.

c Patavii] Now Padua. 2 Vexillarii quartædecimæ] Quar- d Lucilius Bassus] See Gruter, p. tædecimæ is wrong. More correctly 573, n. 1. quarte.

Ravennati- Misenensi] See A. a Legionum] Mentioned by name iv, 5. in H. iii, 22. •Cum vexillis nonæ, Flavia domo] Vespasian, Titus, secundæque, et vicesimæ, Britanni- and Domitian. carum legionum.' The fourteenth le

causas,' tradidere. Nobis, super insitam levitatem, et, prodito Galba, vilem mox fidem, æmulatione etiam invidiaque, ne ab aliis apud Vitellium anteiretur, pervertisse ipsum Vitellium videtur. Cæcina, legiones adsecutus, centurionum militumque animos, obstinatos pro Vitellio, variis artibus subruebat: Basso eadem molienti minor difficultas erat, lubrica ad mutandam fidem classe, ob memoriam recentis pro Othone militiæ.

[merged small][merged small][ocr errors][merged small]
« IndietroContinua »