Immagini della pagina
PDF
ePub

NOTÆ VARIORUM, quas Delphinius Editor ex hac editione Gronov. decerpsit, textui nostro jam subjunctæ sunt: minime igitur

hic iterandæ videntur.

Asteriscus loco cuilibet præfixus connectit sequentia verba cum præ

cedentibus, a Delpbinio Editore citatis.

Asteriscus loco postpositus connectit præcedentia verba cum sequen

tibus, inter Delph, notas insertis.

NOTÆ VARIORUM

IN

C. C. TACITI OPERA.

EX EDIT. JOH. FRED. GRONOV.

AMSTELODAMI: APUD DANIELEM ELSEVIR. 8vo. 1672.

ANNALIUM LIB. I.

CAP. I. Qui cuncta discordiis civilibus tum incutit, verum etiam qui studium fessa] Et ob id ad domandum facilio. alicujus qualicumque vel religione ra; frænique, ut ita dicam, patien- vel ratione tardat, et alia cogitatis tiora, Muretus.

suadet. Sic Cicero et optimi quique Veteris reip.] Ita Vertranio placi- veterum, hinc adhortari vel cohortari, tum, trajectis notis, quæ vulgo, p.r. inde deterrere et avocare, ponentes. Lipsius. Attribuitur ætas populo Itaque deterrerentur, nihil est aliud, Romano. Tacit. Appal. xv. · Omnis quam, scribendi animum dimitterent, populi Romani ætas, prospere, aut

historiæ condendæ studium abjicein metu sacraverat. Cur igitur non rent atque deponerent, alii ob me. dicetur vetus ? nec nos deterreat fe- tum, partim ob stomachi fastidium. rala Jurisconsultorum, qui subtilius, Cicero ad Atticum XII. 28. ^ De epis. ut inserviant quæstioni, sic de popu

tola ad Cæsarem, jurato mihi crede, lo verba faciunt: 'et populum eun- non possum : nec me turpitudo de. dem hoc tempore patari, qui abhinc terret, etsi maxime debebat: quam centum annis fuisset, cum ex illis enim turpis est assentatio, cum vive. nemo nunc viveret.' Valeant igitur, re ipsum turpe sit nobis ? sed, ut cæqui dictis de verbis concinnarunt ve- pi, non me boc turpe deterret: ac teris reipublicæ : nam casci, id est, ve

vellen quidem: essem enim, qui esse teres, Latini populi dicti sunt. Saliner. debeam : sed in mentem nibil venit.' Medicæus verbo integro, ut nulla Vide reliqua. Gronorius. suspicio sit trajectionis literarum, po

CAP. 2. Nulla jam publicn arma] Dicit puli Rom. Pichena.

Brutum Cassiumque solos eo tempoDeterrerentur] Si rem bene putes, re pro Rep. bellasse, ceteros privaversatur hic Mopuco non levis. Sed

tæ potentiæ : tres ergo facit partes, non deterret tantum, qui gravem me. publicas, Pompeianas, et Julianas.

annonæ

Sic fere Seneca de Catone dicit; consecuta est. Sapienter ut solet, Epist. 104. Cim alii ad Cæsarem Tacitus noster Annal. 1. iv, ab excesinclinarent, alii ad Pompeium, solus su Neronis ait, ' vulgo alimenta in Cato fecit aliquas et Reip. partes.' dies mercari solito unam esse ex reSed de Bruto idem nostri judicium publ. annonæ curam.' Auri, purpuH. 1. 50.- mansaram fuisse sub Pom- ræ, honorum plus apud alios esse peio Brutoque Rempublicam.' Frein- plebs æquo animo fert: quiescere shemius.

esuriens non potest. Cum igitur SiUbi militem donis] Respexit huc culo adversus Sex. Pompeium bello Victor, cum de eodem Augusto scrip- caritas effecta esset, vilitatem resit: : Illectis per dona militibus, duxit Augustus. Ita papulum pelatque

curandæ specie lexit annona. Muretus. Immo multo vulgo, ceteros hand difficulter sube- magis frumento gratuito; hæc enim git.' Lipsius. Militares animi toti ad illa lenta et perpetua plebis Romanæ lucrum intenti sunt: neque ulla re vincula escaria. Sueton. Octavio, 40. magis quam donis permoventur. Est 41. Gronovius. quidem verum illud Homericum: Munia Senatus, magistratuum, legum Δώρα θεούς πείθει, δωρ' αιδοίους βασιλήας. in se trahere] Quasi ceteros labore exSed multo verius in iis, qui exigua solveret: ipse omnem molestiam reipecuniola adducti, vitam suam quo- publ. causa in se transferre ac suscitidie in omne discrimen exponunt. pere vellet. Legationes antea in Quando enim pecuniam negligent, Senatu audiri solebant. Hac molesqui vitam ipsam præ pecunia negli- tia Senatum liberavit Angustus. Augunt? Itaque quantum apud milites diri quidem eas voluit et in Senatu dona possint, magis etiam posteriori- nonnunquam, ut Senatus aliquid tabus sæculis intellectum est, cum, ut men agere videretur: sed plerasquisque amplissimum donativum ob- que domi, paucis adhibitis, ipsi tulerat, ita ad euin imperium defere- cum videbatur, audiebat. Senatus bant, non diutius imperare passuri, de pace, de bello, de provinciis deliquam dum reperiretur, qui amplius berabat. Quid opus erat tam multos polliceretur. Et erant, qui, tanquam senes tantum laborem capere, tam in anctione, licitarentur, non quanti mane convenire in Curiam, tam mulimperarent, sed quanti paulo post ta ibi audire, tam multa dicere, tam morerentur imperatores. Muretus. vesperi domum fessos et viribus ex.

Populum annona] Nihil est enim haustos redire? Valetudini eorum ac quod populum magis torqueat, aut fa- quieti prospexit Angustus. Domi cilius ad seditionem populares animos hæc cum paucis tractare cæpit. Maconcitet, quam annonæ difficultas. gistratuum varia ac multiplex procuUrget enim fames : qua, ut ait Ho- ratio erat. Augustus consulatum quimericus Ulysses, mori molestissimum dem, qui præcipuus erat magistratus, est: neque sui oblivisci patitur: ven- sumpsit sibi, cum voluit, quamdiu voterque, ut proverbio dicunt, aures non luit et quoties voluit. Nani ut nos habet. Neque vulgo odiosiores ulli vestem, sic ille consulatum, cum vo. sunt, quam qui annonam incendunt, luerat, capiebat, deponebat, resumeet excandefaciunt: neque ulli magis bat; neu populus de dando ei collega quam qui eam sublevant, populum sollicitus foret, ipse sibi collegam, demerentur. Reditum Ciceronis ab quem libuerat, non qui una imperaret, exilio jucundiorem populo fuisse ai. sed qui imperata faceret, cooptabat. unt, quod summam, quæ antea fue- Magnum in Republ. onus tribuni plerat, annonæ caritatem summa vilitas bis sustinebant. tribunaturn quidem non cepit ; sed, ut eos onere liam, nibil liberorum haberet, ex levaret, potestatem tribunieiam ac. cetera propinquitate sua providencepit. Censorium manus quam mo- dos sibi, quoad longissime posset, lestuin, qnam grave? locare publica, successores, judicavit. Quinam ii senatum legere, populum censere, fuerint, exponit hoc loco Tacitus : ety anquirere in omnium mores, alios Se- ut tandem, ceteris sublatis, imperium natu movere, aliis equum publicum ad Tiberium pervenerit. Idem. adimere, alios in Cæritum tabulas Claudium Marcellum] Magnam illam referre, multos potare, in multorum Romæ et libertatis spem. Lipsius. odia incurrere. Odiosa res et nego- Ignobilem loco] Adeo ut ipsom gene. tiis plena. Igitur censuram quidem ris sui nomivisque pæniteret. Narrat non sumpsit Augustus : sed alio vo- comiter Seneca pater Controvers. I: cabulo morum regimen sumpsit. O 11. Tanta autem Mæcenas sub divo hominem laboriosissimam et alienæ Augusto libertate fuit (corrigo, Tanta quietis studiosissimuin! Magno tu- autem sub dico Augusto libertas fuit; multa, magno molimine, magno con- nihil hic de Mæcenate, et exculcanda cursu civitatis leges antea rogaban- vox male inculcata ut præpotenti tur. Tollatur quoque illa tumultuan- tunc M. Agrippæ non defuerint qui di materia. Quod Augusto placue. ignobilitatem objicerent. Vipsanius rit, pro lege habetor. Muretus. Agrippa fuerat. Vipsanii nomen qua

Invalido legum auxilio] Quare Au- si argumentum paternæ humilitatis gnsto ad se unum omnia trahenti sustulerat, et M. Agrippa dicebatur. facile acquieverunt. Quod documen- Cum defenderet reum, fuit accusator, to Principibus esse debet, ne avaris qui diceret Agrippam et quod in mehominibus provincias gubernandas dium est [iterum rescribo, Agrippa mandent. Diu enim compressa po. M. et quod in medio est: ea enim verpulorum odia aliquando tamen erum- ba joci, et gentis nomen medium inpunt: ut aut rebellionem faciant ipsi, ter cognomen prænomenque] volebat aut aliis novas res molientibus adjon. Vipsanium intellegi. Fuit qui dicegant se potius ad illos, quam eorum ret, Concurrite, Agrippa malum ha. conatibus obstare nitantur. Muretus. bebis, responde diis. Ea in arte (po

CAP.3. Subsidia dominationi] Cogita- tius parte) utique mihi videtur admivit periculosum esse Principibus, iis ratione dignus Augustus: sed horum præsertim, qui in civitate nondum non possum non misereri, qui tanti servituti assueta recens imperium putant caput potius quam digitum occuparunt, si ex se sibi paratos suc. perdere.' Scribendum, dictum. Lip. cessores non habeant. Facilius enim sius. et confidentias insurgit populus ad. Geminatis consulatibus] Ideone gemiversus eum Priacipem, cujus morte natis, quia bis consul? Cave cepscas : fore se liberum putat; et quem si oc

tertium enim fuisse Dio docet et Fas. ciderit, nullum paratum videt ulto- ti; itemque Velleius : ' Agrippa,' inrem. At si videat eo sublato succes- quiens, quem usque in tertium consoram quempiam ex cadem stirpe, sulatum, et mox collegium Tribuni. malo cavet, et futuri metu, præsen- ciæ potestatis, amicitia Principis tibns acquiescit. Atque hoc est, evexerat.' Sed ideo id dixit : quia quod apud Iosephum 1. xviii. Tibe- postremi duo consulatus Agrippæ rius morti proximus Caligulam sa- conjuncti continentesque. Qui sane pienter monet, tds Movácers Tois ép honos erat : et raro cuiquam ea ætate, xovow &TIKIVSÚvous elva.. Augustus tributus, præter principes re, aut igitur, qui præter unicam filiam Ju- destinatione. Idem.

Imperatoriis nominibus auxit] Non eo que, cum clypeis et hastis, quæ tiromore, quo rei Romanæ domini, Impe- cinii die equites dederant, honoris ratores dicti : sed quo olim, qui rem- Augusti caussa. Dio: Και αι πέλται pub. militiæ feliciter gessissent. Vul. Tá te obpara, à mapd rîs TTEWV eis gatus olim honos : non item sub Impp. τους εφήβους έσιόντες χρυσά ειλήφισαν, qui rei prospere gestæ lauream et εις το βουλευτήριον ανετήθη. Observa laudem sibi adscribi volebant anspi. Dionem aureas hastas dicere, quas ciisqne suis. Turbat in sententia lapis Ancyranus (magnæ apud me hnjus loci vir doctus, et miror. Tu fidei, ut quem vivus conceperit Auyide Dionem Cassium lib. Liv. et lv. gaistus ipse) argenteas. Verba sunt, et Velleium, itemque ea, quæ scriba nti ad me missa beneficio viri illustris ad extremum librum quartum. Idem. Augerii Brisbequii : EQUITES. AUTEM.

In familiam Cæsarum induxerat] ROMANI. UNIVERSI. PRINCIPEM........ * Ritum hunc (ut omittam notata aliis) Hastis. ARGENTEIS. DONATUM. APnotat explicatque eleganter Clemens PELLAVERUNT. quam lacunam rite ex. Alexandrinus Strom. quinto: Kal od pleveris : Principem juvent. Caium. παρά Ρωμαίοις επί των διαθηκών γινόμενα Ιdem. τάξιν είληχε δια δικαιοσύνην, εκείνα Destinare consules] Et vero perfeceζυγά και ασσάρια, καρπισμοί τε και αι rat. Romæ marmor de Caio : QUEM. των ώτων επιψαύσεις. Τα μεν γαρ ένα POPULUS. COS. CREAVIT. ANNOS. NAδικαίως γένηται, τα δε εις τον της τιμής TOM. XIV. Ait annos natum quattaμερισμόν, τα δ' όπως και παρατυχών, ώς ordecim : et addicit Dionis ratio, qui βάρους τινός αυτό επιτιθεμένου, εστώς consulem facit designatum anno urbis ακούση, και τάξιν μεσίτου λάβη. Τriplex DCCXLVIII. Tamen Augustus in jam antiquitatis ritus, interpreti non in- dicto lapide xv. illi andum circumdat, tellectus. Æs et libra in testamentis, sed nempe quem ingressus erat, et Vindiciæ, et Antestatio. Nam kap- jam agebat. Verba sunt : “ Honoris Tlouous ad vindicias adsertionemque mei caussa Senatus populusque Rorefero: τας των ώτων επιψαύσεις, auri- pianus annum qaintum et decimum um tactiones, ad Antestationem. Om- agentis Consulis designavit, ut eum nia enim hæc ad familiæ mutationem magistratum inirent post quinquenpertinent, quæ per testamentum, nium ex eo die, quo deducti in forum.' de qua Quinctilian. Declam. 308. Idem. "Non dixeriin testamentum, cui li- Destinare consules] Designari legenbripens deest et familiæ emtor, et dum puto, ut et ante appellari. A cetera juri necessaria.' Agellius 1. 1v. populo enim eos designari, non dec. 27. et Jurisconsulti. Lipsius. signare ipse cupiverat. Muretus. De

Principes juventutis appellari] Quod forma verbi, subscribo ; nempe desti. sane ridiculum, ut principes juventu- nari scri sse anctorem, hoc est, detis sint, qui etiamnum in pueris. signari Suetonius in primo Julio : Natus autem Caius anno urbis 734. flamen Dialis destinatus. Vide in. ObSex. Appuleio, P. Silio Coss. At La

Gronovius. cias biennio toto minor, ex Dione 55. Cuium remeantem Armenia) * Addi in actis ejus anni. Princeps juven- velim Suetonii locum, Tiber. cap. tutis (πρόκριτον της νεότητος Zonaras 15. • Caio et Lucio intra triennium bic reddidit) ab lngusto invaluit, ad defunctis, adoptatur ab Augusto :' futurum imperium titulus et omen. nec addi solum, sed et corrigi. Nam Sunt nummi cum inscriptione: C. L. hoc de triennio, nonne nimis laxum ? CÆSARES. AUGUSTI.F. COS. DES, PRINC. apparet e Velleio : Caius, inquit, JUVENT. adpositæ effigies Caii Lucii- 'in urbe Lyciæ morbo obiit, cum an

serv. 8.

« IndietroContinua »