Immagini della pagina
PDF
ePub

sensum.

te anoum ferme L. Cæsar Massiliæ quoties non ita, ut oportet, educantur. morbo decessisset.' En, dumtaxat Et alioqui patrem habuerat rustica. intervallum fecit paullo plus anni. Et dum ac militarem, et duritiæ, non de. ipse Suetonius duodeviginti modo men- litiis, assuetum. Muretus. Livios lib, ses interponit, verbis quæ supra.

VII. de Manlio : ' Illum prævalidum Non ergo ambiges, quin scribend. juvenem, et quod haud minus timen. intra biennium : si hunc putamus dum erat, stolide ferocem. Pichena.

Nam in alium me duxit Nullius tamen flagitii] Imitatione P. Johannes Deckerius e Societate Livii, si forte, qui de T. Manlio : Jesu, qui refert ad triennium Tiberia: ‘Filium juvenem, nullius probri com. di reditus, et vult utrumque periisse pertum, extorrem urbe egit.' Lipsius. jotra tres primos annos, ex quo ille Noster Annal. iv. · Adversas unicum Rhodo reversus. Historia approbat. et nullius ante fagitii compertum.' Lipsius.

Pichena. Norercæ Livia] Nata exitio reip. Quo pluribus munimentis] Vere emenhæc mulier, et suæ domus. Sed bene, davi. * Siculus ille momar (exprimit, qnod Tacitus nusquam dissimulat quod verum est, a me indignatio) fraudem ejus et scelus. Plinius can- cum sua conjectura, sed qui pluribus tior, qui suspicionem hanc tangens, morum vitiis insisteret, abeat Morbo. carit sibi obscuritate sernionis : In- niam. Lipsius. cusatæ filiorum mortes, luctusqne non Eadem magistratuum] Callide et sa. tantum orbitate tristes.' Nec enim pienter scriptum. Non erant ii maalio traxeris ea verba, non me qui- gistratus ; neque enim eandem vim dem interprete. Idem.

atque auctoritatem obtinebant: sed Drusoque pridem extincto] * Impo. tamen iisdem nominibus vocabantur, sperat mihi Dion olim, in cujus libro Et hoc ad plebem fallendam plerunque hiatus est, et anui aliquot omissi : satis erat. Muret us. atque ita narratur mors Caii, quasi Vocabula] Sed von vis aut potestas, biennio post illam Drusi. Sed, ut Cæsar in se traxerat. Lipsius. dixi, defectio et hiatus est, atque anni Juniores post Actiacam victoriam et plures medii desunt: quod in Notis jam senes plerique, &c.] Tota civitas ad Velleium observamus. Idem. dividebatur in centurias seniorum et

Insulam Planasiam] Atqui Siciliam centurias juniorum. Juniores vocavocat Scholiastes Juvenalis vetus. bantur usque ad annum 46. postea • Agrippa,' inquit, “in Sicilia prop- seniores. Augustus autem rerum poter inorum feritatem ab Augusto re- titus est 56. quattuor et quadraginta legatus est. Errat : nam de Planasia solus post Actiacam victoriam ; duoadfirmat cum nostro etiam Dio, et ait decim cum Collegis. Juniores igitur vicinam Corsicæ esse, libro extremo post Actiacam victoriam, senies pleriLv. In qua narratiuncula quod legi. que inter bella civium nati erant, netur, και την Ιουλίαν ως μητρυιάν διέβαλ. que fere quisquam superstes erat, qui Aev: et Juliam ut novercam aspernabatur ; Rempubl. vidisset. Hic autem notan2neo judicio την Λιουίαν faciendum est. dum est ad confirmandam novam tyNon enim matrem suam Agrippa rannidem, præter cætera, vitæ diutur. insectabatur (et illa vero jam rele- nitatem, requiri. Quamdiu enim supergata aberat) sed Liviam, ut proba. sunt, qui libertatis dulcedinem experti bile est, Augustæ stirpi numquamu sunt, nunquam desunt, qui alios ad eam æquam. Idem.

recuperandam cohortentur. At qui Stolide ferocem] Quod Plato eve. longinquitate temporis ad servitutem nire ait omnibus generosis ingeniis, occalluerunt, iidem, ut aves diu cavea

6

inclusæ, de libertate ne per somnium At animus neque vegetus in senie quidem cogitant: molliorem paulo et vitæ longum duraturæ, neqne infirelementiorem servitutem omni liber- mior citæ mortis prærogativa est. tate potiorem putant. Muretus. Gronovius.

CAP. 4. Nulla in præsens formidine] Pauci] liqne aut senes ant rerum Non timent homines, nisi propinqna : imperiti, aut utrumque, qui libertatis ne mortem quidem, nisi cum eam pu- ne umbram quidem ullam superesse tant imminere: cum tamen omnibus non viderent, neque cogitarent eam momentis immineat. Itaque de Princi. pridem ita alte obrutam esse, ut pibus ætate validis, ita fere cogitat resurgendi nulla spes esset. Muretus. plebs, ac si nunquam morituri essent, Imminentis dominos variis rumoribus Nihil igitur in præsens metuebant differebant] Notabis ingenium plebis, Romani, quamdiu Augustum din eti- cui mos humili læsisse veneno Sunam victurum esse sperabant. Mu- ma, nec impositos umquam cervice retus.

volenti Ferre duces.' Lipsius. Varie Ægro et corpore] Velim trajici, et de eis loquebantur, varie augurabanagro corpore. Lips. Lipsius mallet, tur, quid quisque incommodorum ac et ægro corpore: at Tacitus id sæpissi- calamitatum et privatim et publice me de industria. Infra eodem lib. allaturus esset. Muretus.

dabat et famæ.' Lib. 11. 'irrideban- Ignominia accensum] Quod ab avo tur et Græci comites :' inferius, 'da- eodemque patre abdicatus et relegata et a Tiberio occulta mandata.' tus fuisset. Idem. Hist. lib. 11. 'trucidati et comites.' Spectutum bello] Aokiuag évta. Multa Pichena. Sic quoque tamen viris enim bella in Dalmatia, multa in doctis omnia suspecta, et animo vel. Germania gesserat. Idem. lent interponi. Non dubium est, quin Claudia fainiliæ superbia] Quæ usod fatigabatur, quod iidem observant, que ab ultimis temporibus superbis. referatur ad vocem senectus : sed eo sima et plebi inimicissima 'fuerat. sensu, quo apud Juvenalem : si op- Idem. pressa foret secura senectus Princi- Specie secessus exul egerit] Secessepis.' Nimirum postquam ipse prin rat autem ut Caio et Lucio cederet; ceps ætatis provectæ jam et morbis itemque pertæ sus uxoris Juliæ impucæpit attentari. Rationem reddit dicitiam. Idem. Tacitus, quare hominibus de repub- Exulem egerit] Ita ' Principem lica Augusto permissa pridem secil- agere,' et 'Agere se panllo minus ris solicitudinem attulerit exspectatio quam privatum,' in Suetonio aliisque successoris : nempe, qnod videbant lego. Et in

Histor, 11. illum accessisse ad tinem mortalitatis, • Quanto ferocius paullo ante se ege. utpote valde senem, nec jam crudo rint, tanto cupidius voluptates hanviridique, sed causario et labanti cor- sisse. M. Antonio tamen Mureto, pore : ut ille apud Phædrum leo de- cujus scripta Venus inhabitat pariter scribitur, Defectus annis et deser- cum Musis, leg. videtur, exul egerit. tus viribus. Hic nihil prorsus neces- Lipsius. se fuit animi mentionem facere. Non Premunt, quandoque distruhunt) Dixi enim auctori cura, pingere Angustum corruptum olim locum mutilumque. omnibus partibus, qualis fuerit tali Redeo in viam admonitu amici qui tempore, sert Hubmonere de duobus explicat : Drusns et Germanicus nunc illis publice notis et in ontos ineur- quidem conjuncti prement rempub. rentibus, qnæ adverterunt homines, at olim orto, fors fuat, dissidio, eamtanquam agia instantis mortis. dem distrahent per bellupı civile dis

6

nostro

6

[ocr errors]

sipabuntque. Consule Muretum lib. ante preces, caussamque ego, Maxi. II. c. 1. Idem.

me, mortis, Nec fueram tanti, me reor CAP.5. Scelus uxoris] Hæc est tertia esse tuæ.' Est enim hic Maximus, venenariæ hujus palma, et jure lemnis. quem Naso coluit, et ad quem Elegia cata. Tangit vero suspicionem illam de non una. Sed et uxor Nasonis, proficubus, quæ nota ex Dione. Lipsius. pinqua Maximi seu conjugis ejus Dio hac de re apertius. Ficunm esu Marciæ, ex his versibus : * IHe ego, oblectabatur Augustus, easque sæpe de vestra cui data nupta domo est. Livia decerptas manu sua ex arbore Hanc probat, et primis dilectam semipsi porrigere solebat; ipseque eas per ab annis Est inter comites Marcia ita libentius esitabat. Partem igitur censa suas.' Est censa, pro censuit; adhuc pendentium oblevit Livia ve- satis pove, imo antiqne. Sic ' Adfec. neno, non quidem præsentaneo, sed tatus est regnum, pro Adfectavit : quod paucis diebus consumeret. Jam Spectatus est sniem,' in Varrone letum enim ars illa reperta erat : ne go, retineoque: ‘Communicati sunt,' Dostrorum temporum inventum pute- pro Communicaverunt, in Livio;'Pertis. Venenatas igitur marito dedit: agratus est regionem,' in Velleio, et ipsa sibi eas, quæ tato edi poterant. * plura. Tangit hanc de Fabio traIta effecit ut vir suus in cælum, filius gædiam etiam Plinius : “Juxta hæc ad imperium maturius perveniret. abdicatio Postumi Agrippæ post adSed prudenter Tacitus, qui neque optionem ; desiderium post relegaid, quod satis exploratum non erat, tionem : inde suspicio in Fabium, arapertius exponendum, et tamen, prop- canorumque proditiones.' Lipsius. In ter suspicionem, quasi prætereundo, illo, censa est, explicando falli summum attingendum putavit. Muretus. virum monuimus lib. iv, Observati.

Ad eisendum Agrippam, &c.] Ne tam onum in omissis pag. 427. Gronorius. atrocem suspicionem in Liviam sine C. Narum id] Prideni emendavi causa concitasse videatur, ostendit, firmavique, Gnurum id Casari. Gaii quid maxime eam ad inortem celeran- Navi nulla persona est in hoc actu. dam viro impulisse diceretur. Hoc Sic lib. v.‘Gnarnm id Cæsari; eoque autem ipsum narrat et Dio : et tangit dubitavit de tradenda repub.' Alibi : Plinius. Narrat et Plutarchus év "Gnarum id duci : incessitque itineri tớ tepl å8oAeoxías : quem locis aliquot et prælio. Sed ecce banc mihi quasi corruptum esse, et quibusdam in re- desponsam conjectoram, est qui sine bus a Tacito dissentire, ostendi ca- ullo divortio velit abducere. Ego pite secundo libriundecimi variarum vero non dimitto : nec euim soli Atri. lectionum. Idem.

dæ uxores suas amant, ait ille. LipMerimum uxori Marciæ] Habes ele- sius. Adde Muretum lib. XI. Var. ganter historiam totam in Plutarch. Lect. cap. 11. περί αδολεσχίας: * nec alibi tam liquide Quæsita morte] Illata, et violenta, nasrata res. Hoc tantum male, quod machinatione Augusti, Idem. Immo, poúrstov ubique vocat, qui Fabjus est. Sponte sumpta, voluntaria. Sic apud Fabius ille Maximus, qui consul fuit Plutarchum Lipsio citatun: ideo anno urbis 762. Item quod Marciain mori mibi decretum est.' Simile feinterfectam vult ante maritum : cum re de M. Lollio Velleins 11. 102. ' cunoster clare vixisse eam dicat, et au- jus mors intra paucos dies, fortuita, ditos gemitus ejus in fuuere mariti. an voluntaria fuerit, ignoro.' Freinsh. Atque hæc bomini vera caussa mortis : Neque satis compertum est] Alii tane innocuum Poëtam operemus, aut men, ut Suetonius et Dio pro certo potius ipse se, de Ponto : * Occidis tradunt, vivo adhuc Augusto venisse

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Tiberiam longoque sermone commen- scilicet ne Imperator auctoritatem datam ei esse Remp. ipsum denique posset defagere. Pulchre HerodiaAngustum in Tiberii complexibus nus I. III. de Saturnino et Plautiano : exspirasse. Addit alia Velleius : qui ‘O dè Larovpvivos ypaupatelov MTNDE TOU mihi videtur in hoc historiam scrip- φόνου φέρον τας εντολάς: έθος γάρ τούτο sisse, ut per occasionem Tiberio adu- τυραννικόν, εί τινα εκπέμπoιεν επί φόνον laretur. Muretus.

άκριτον, εντέλλεσθαι τούτο διά γραμμάLatique interdum ηuntii vulgabantur] των, ίνα μή γιγνόμενον ή ακατασήμαντον. Iisdem artibus usa est Agrippina in Ad quem usum Duplices adhibitos, morte Claudii Cæsaris. Tacitus lib. alibi lectum. Idem. XI1.' cunctos aditus custodiis clanse- Ne reus subderetur] Supponeretur. rat, crebroque vulgabat, ire in meli- Metaphora ducta a suppositis liberis, ns valetudinem Principis, quo miles qui et subditi vocantur. Terentias : bona in spe ageret.' Idem.

Non vides quantum mali ex ea re CAP.6. Sallustius Crispus] Est ille,cu. excites ? subditum se suspicatur.' jus vitam mortemque infra memorat Sic infra hoc ipso libro: ‘Utque mos lib, ini. Sallustii historiarum regis ex vulgi, quamvis falsis reum subdere.' sorore nepos. Nominat eum Seneca . Et lib. xv. ' Ergo abolendo rumori inter intimos Augusti, lib. 1. de Cle Nero subdidit reos. Muretus. mentia. * Sed cedo, quis in Seneca Juxta periculoso] Cum ex æquo peDuillius ? Falsus, scribendumqne, riculosuin esset ; cum futurum videDeillios, sive Dellios. Deillius a Se- ret, ut æque in discrimen veniret : neca patre dicitur, in Suasoria : 'Bel. Tons & TUIVDÚvov VVTOS. Sallustianum. lissimam tamen rem Deillius dixit, Muretus. quem Messalla Corvinus desultorem Ficta seu vera] Ficta, si a Tiberio bellorum civilium vocat: quia a Do. crimen amoliretur ; ne ipse ejus damlabella ad Cassium, a Cassio deinde naretur a Senatu. Vera, si Tiberium transivit ad Antonium, novissime ab auctorem ederet, ab eo puniendus Antonio transfugit ad Cæsarem. Hic aut tollendus. Lipsius. est Deillius cujus epistolæ lascivæ Ficta seu vera promeret] Notandum ad Cleopatram feruntur.' Græcis loquendi genus. Usitatius enim erat, tamen est Dellius, Plutarcho Dioni. seu ficta, scu vera. Neque desunt veque. Item Horatio, inscriptione 0. terum exempla. Catullus : læva des tertiæ lib. II. ubi temere inter- sive dextera Vocaret aura.' Hora. pretes Gellium sufficiunt. Plutarchus tius: 'Cantamus vacui, sive quid eum historias quoque scripsisse os- urimur.' Idem : ' Quo non arbiter tendit : Πολλούς, inquit, και των άλλων Hadriæ Major, tollere, seu ponere φίλων οι Κλεοπάτρας κόλακες εξέβαλον, νult freta.' Item: et Sthenelus Tàs mapouvias kai Bwuoloxlas oŮx ÚTouéve sciens Pugnæ, sive opus est imperi. οντας, ών Μάρκος ην Σίλανος, και Δέλλιος tare equis, Non auriga piger. MudioTopikós : Multos et alios Antonii retus. amicos, Cleopatra asseclæ et adulatores Ne arcana domus] Prudentissimum exegerunt, quod petulantia ista et scur- præceptum. Nihil est enim, quod rilia non ferrent ; inter quos fuit M. Si- Principum auctoritatem magis immilanus, et Dellius historicus. Eadem nuat, quam si domestica ipsorum ar. Dio, quinquagesimo libro: et Plin. cana vulgentur. Multa privatim fa. 1. XXXIV. Lipsius.

ciunt, quæ publice nesciri interest. Miserat codicillos] Ita enim recep- Non semper eadem est interius et tum, qno magis cautum militibus es- exterius illorum facies. Non toti inset, cædem mandari per libellum. tus æque ac foris nitent. Itaque

plerosque eorum nemo minoris pen- nihil olent.' Philo de legatione ad dit, quam qui ad secretissima maxime Cajum: ανυπεύθυνον άρχήν είναι τον admittitur. Pauci admodum sunt, αυτοκράτορα μηδενός επί τοϊς οπωσούν qui nihil habeant, quod tegi satins πεπραγμένοις λόγον απαιτείν τολμώντος sit. Ignotis major veneratio est,con. A duvauévov. Josephus antiq. 1. xv. trectata sordescunt. Vix effugere ου γαρ έφη καλώς έχειν 'Αντώνιος βασιpossunt, quibus quicquid libet, licet, Aéa tepl Tŵv kard the apxhu yeyernué. quin libeat interdum aliquid, quod νων ευθύνας απαιτείν. Memineram non licet. Eo pluribus venerabilis præterea ex Tacito Hist. iv. ' victo. est Princeps, quo paucioribus fami- riæ rationem non reddi. Denique liaris. Muretus.

occurrebat animo Pallas, qui 'pepi. Ne consilia amicorum] Multa enim gerat, ne cujus facti in præteritum consilia clam dantur, quæ in propa- interrogaretur, paresque rationes cum tulo non darentur. Quæ publice republica haberet :' ut loquitur nos. dantur, ad honestatem omnia ; qnæ

ter 1. xu. Verum jam tolero vulgasecreto, ad utilitatem pleraque diri- tum. Gruterus. guntur. At si exigantur bæc; nt CAP.7. Quanto quis inlustrior] Illuspar est, ad regulas philosophorum, triorum enim facta magis notantur: pihil utile nisi quod honestum. Mu- obscuros suæ tenebræ tegunt. Muret. retus.

Falsi ac festinantes] Falsi interdum, Ministeria militum] Multa enim quos fefellit alius. Terentius : Ut Principes, ubi mann et ferro opus falsus est. At hic qui fallere ca. est, per milites exsequuntur, ad quæ piunt. Festinantes, dum metuit quisnon tam promptos ac paratos eos in- que, ne sibi alius anteverteret. Idem. venirent, si reddenda singulorum ra- Lacrimas, gaudium] Acute Mure. tio esset. Qui principi paruit, non tns : * lacrimas gaudio, questus ada. sententia, sed silentio absolvendus latione miscebant.' Placet rei homiest. Muretus.

nisque canssa. Lipsius, Ut non aliter ratio constet] Scitum Gaudium, questus, adulationes]* Ego dictum, nec quidquam mutemus. A manuscripti lectionem retuli: lacrimensulariis dictum est, quibus con- mas, gaudium, questus, adulatione : senstant rationes cum pares sunt. Plin. su non improbando. Ostendit enim Panegyr. ' Augeo principis munus, senatores omnia adulatione miscuisse; cum ostendo liberalitati ejus inesse idque Salinerio probatur. Pichena. rationem. Ambitio enim, et jactan- In verba Tiberii Cæsaris juravere] tia, et effusio, et quidvis potius quam Rem, quæ per se satis habet indigni. liberalitas est, cui ratio non constat.' tatis, magis turpificat Muretus, dum Usi et auctores prisci juris l. 1. De censet hoc loquendi genus proprium obseq. parent. I. penult. De re mili- gladiatorum, qui se addicebant lanis. tari. Adde Valentis dictum apud tis ; quasi ad facienda perpetiendaTrebellium Pollionem: “Non sibi que omnia, quæ is, cujus in verba ju• apud Deos inferos constare ratio- ratur, jusserit, obstringi sit. Immo nem; quod quamvis hostem suum, militum est proprium, qui se devovePisonem tamen jussisset occidi, vi- bant imperatori. Livius 1. ni.. quo rum cujus similem Rom. resp. non tempore P. Valerius ad recipiendum haberet. Lipsius.

Capitolium arma plebi dedit, omnes Quam si uni reddatur] Suspicabar in verba jurastis.' Et mox: 'omnes, ante complures annos legendum : qui in verba jurastis, crastina die arquan si nulli reddatur. Ea forma, qua mati ad lacum Regillum adsitis.' Lib. volumus · mulieres optime olere, quæ XXII, 'Magna vis hominum conscripDelpk. et Var. Clas. Tacit.

11 G

« IndietroContinua »