Immagini della pagina
PDF
ePub

B) Die Seeschlachten bei Corycus und Myonnesus (Liv. XXXVI, 41—45; XXXVII, 26-31).

XLI. Dum haec in Italia geruntur, Antiochus Ephesi securus admodum de bello Romano erat tamquam non transituris in Asiam Romanis. quam securitatem ei magna pars 5 2 amicorum aut per errorem aut adsentando faciebat. Hannibal unus, cuius eo tempore vel maxima apud regem auctoritas erat, magis mirari se aiebat, quod non iam in Asia essent 3 Romani, quam venturos dubitare. propius esse ex Graecia in Asiam quam ex Italia in Graeciam traicere, et multo maiorem 10 causam Antiochum quam Aetolos esse, neque mari minus quam 4 terra pollere Romana arma. iam pridem classem circa Maleam esse. audire sese nuper novas naves novumque imperatorem 5 rei gerendae causa ex Italia venisse. itaque desineret Antiochus pacem sibi ipse spe vana facere. in Asia et de ipsa Asia 15 brevi terra marique dimicandum ei cum Romanis esse, et aut imperium adimendum orbem terrarum adfectantibus aut ipsi 6 regnum amittendum. unus vera et providere et fideliter praedicere visus. itaque ipse rex navibus, quae paratae instructaeque erant, Chersonesum petit, ut ea loca, si forte terra veni- 20 7 rent Romani, praesidiis firmaret, ceteram classem Polyxenidam parare et deducere iussit; speculatorias naves ad omnia exploranda circa insulas dimisit.

XLII. C. Livius praefectus Romanae classis, cum quinquaginta navibus tectis profectus ab Roma Neapolim, quo ab 25 sociis eius orae convenire iusserat apertas naves,

quae ex 2 foedere debebantur, Siciliam inde petit, fretoque Messanam

[merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]

fest, opp. adsentando.
20. ea loca]
Lysimachia, Sestus, Abydus.

24. L navibus, es waren also zu den 30, welche er selbst ausrüstete, noch 20 veteres naves, deren Ausrüstung M. Iunius besorgte, hinzugekommen. 26. apertas naves] ohne Verdeck für die ἐπιβάται.

ex foedere, die socii der Römer zahlten statt der Steuern nur den Sold (stipendium) der von ihnen gestellten Truppen; die griechischen Städte an der Seeküste aber stellten statt der Truppen Schiffe und Matrosen (socii navales). Der Umfang dieser Leistungen war in dem foedus, welches jede Stadt mit Rom abschliessen musste, genau bestimmt. Die Carthager hatten

[ocr errors]

praetervectus, cum sex Punicas naves ad auxilium missas accepisset et ab Reginis Locrisque et eiusdem iuris sociis debitas exegisset naves, lustrata classe ad Lacinium altum petit. Corcyram, quam primam Graeciae civitatium adiit, cum 3 5 venisset, percunctatus de statu belli - necdum enim omnia in Graecia perpacata erant et ubi classis Romana esset, 4 postquam audivit circa Thermopylarum saltum in statione consulem ac regem esse, classem Piraei stare, maturandum ratus omnium rerum causa, pergit protinus navigare Pelopon10 nesum. Samen Zacynthumque, quia partis Aetolorum malue- 5 rant esse, protinus depopulatus Maleam petit, et prospera navigatione usus paucis diebus Piraeum ad veterem classem pervenit. ad Scyllaeum Eumenes rex cum tribus navibus occur- 6 rit, cum Aeginae diu incertus consilii fuisset, utrum ad tuen15 dum rediret regnum audiebat enim Antiochum Ephesi navales terrestresque parare copias -, an nusquam abscederet ab Romanis, ex quorum fortuna sua penderet. a Piraeo A. 7 Atilius, traditis successori quinque et viginti navibus tectis, Romam est profectus. Livius una et octoginta et octoginta constratis 8 20 navibus, multis praeterea minoribus, quae aut apertae rostratae aut sine rostris speculatoriae erant, Delum traiecit. XLIII. eo fere tempore consul Acilius Naupactum oppugnabat. Livium Deli per aliquot dies et est ventosissima regio inter Cycladas fretis alias maioribus alias minoribus divisas 25 adversi venti tenuerunt. Polyxenidas certior per dispositas 2 speculatorias naves factus Deli stare Romanam classem, nuntios ad regem misit. qui omissis quae in Hellesponto agebat 3 cum rostratis navibus, quantum accelerare poterat, Ephesum rediit, et consilium extemplo habuit, faciendumne periculum 30 navalis certaminis foret. Polyxenidas negabat cessandum, et 4 utique prius confligendum quam classis Eumenis et Rhodiae naves coniungerentur Romanis. ita numero non ferme impares 5 futuros se, ceteris omnibus superiores, et celeritate navium et varietate auxiliorum. nam Romanas naves cum ipsas inscite 6 sich erboten classem suo sumptu conparaturos, aber der Senat nahm dies Anerbieten nicht an, praeterquam si quid navium ex foedere deberent. 3. lustrata classe] religiöser Act. ad Lacinium, ènì Aanivía im Tempel der Juno Lacinia bei Croton. 5. necdum perpacata, mit Bezug auf p. 171, 7. 8. regem, Philipp. Piraei, cf. p. 170, 29. 10. Samen, Stadt auf Kephallenia, aber auch ältere Bezeichnung für die ganze Insel. Hier handelt es sich um Verwüstung des

[ocr errors]

Stadtgebiets von Same und Zakynthos. 13. Scyllaeum] agri Hermionici, cf. p. 142, 11. Eumenes rex] von Pergamum, Nachfolger des Attalus. 19. constratis

[ocr errors]
[ocr errors]

tectis.

22. Nach der Eroberung von Heraclea u. der Besetzung von Lamia wandte sich der Consul zur Belagerung von Naupactus, die über zwei Monate dauerte. 24. Hor. I, 14, 20: interfusa nitentes vites aequora Cycladas. alias alias] zu Cycladas gehörig. 34. auxiliorum,

[ocr errors]

factas inmobiles esse, tum etiam, ut quae in terram hostium 7 veniant, oneratas conmeatu venire: suas autem, ut pacata omnia circa se relinquentis, nihil praeter militem atque arma habituras. multum etiam adiuturam notitiam maris terrarumque et ventorum, quae omnia ignaros turbatura hostis essent. 5 8 movit omnes auctor consilii, qui et re consilium exsecuturus erat. biduum in apparatu morati, tertio die centum navibus, quarum septuaginta tectae, ceterae apertae, minoris omnes 9 formae erant, profecti Phocaeam petierunt. inde cum audisset Phocaeam_petierunt. appropinquare iam Romanam classem rex, quia non inter- 10 futurus navali certamini erat, Magnesiam quae ad Sipylum 10 est concessit ad terrestris copias conparandas. classis ad Cissuntem portum Erythraeorum, tamquam ibi aptius exspecta11 tura hostem, contendit. Romani, ubi primum aquilones namque per aliquot dies tenuerant - ceciderunt, ab Delo 15 Phanas, portum Chiorum in Aegaeum mare versum, petunt; inde ad urbem circumegere naves, conmeatuque sumpto Pho12 caeam traiciunt. Eumenes Elaeam ad suam classem profectus, paucis post inde diebus cum quattuor et viginti navibus tectis, apertis pluribus paulo Phocaeam ad Romanos parantis instruen- 20 13 tisque se ad navale certamen rediit. inde centum quinque tectis navibus, apertis ferme quinquaginta profecti, primo aquilonibus transversis cum urgerentur in terram, cogebantur tenui agmine prope in ordinem singulae naves ire; deinde ut lenita paululum vis venti est, ad Corycum portum, qui super 25 Cissuntem est, conati sunt traicere. XLIV. Polyxenidas, ut appropinquare hostis adlatum est, occasione pugnandi laetus sinistrum ipse cornu in altum extendit, dextrum cornu praefectos navium ad terram explicare iubet, et aequa fronte ad 2 pugnam procedebat. quod ubi vidit Romanus, vela contrahit 30 malosque inclinat, et simul armamenta conponens opperitur 3 insequentis navis. iam ferme triginta in fronte erant, quibus ut aequaret laevum cornu, dolonibus erectis altum petere intendit, iussis qui sequebantur adversus dextrum cornu prope

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

terram proras dirigere. Eumenes agmen cogebat. ceterum ut 4 demendis armamentis tumultuari primum coeptum est, et ipse, quanta maxima celeritate potest, concitat naves. iam omnibus 5 in conspectu erant. duae Punicae naves antecedebant Romanam 5 classem, quibus obviae tres fuerunt regiae naves. et ut in 6 numero inpari, duae regiae unam circumsistunt, et primum ab utroque latere remos detergunt, deinde transcendunt armati, et deiectis caesisque propugnatoribus navem capiunt. una, 7 quae conpari Marte concurrerat, postquam captam alteram 10 navem vidit, priusquam ab tribus simul circumveniretur, retro ad classem refugit. Livius indignatione accensus praetoria 8 nave in hostes tendit. adversus quam eadem spe duae, quae Punicam unam navem circumvenerant, cum inferrentur, demittere remos in aquam ab utroque latere remiges stabiliendae 15 navis causa iussit, et in advenientis hostium naves ferreas 9 manus inicere, et ubi pugnam pedestri similem fecissent, meminisse Romanae virtutis nec pro viris ducere regia mancipia. haud paulo facilius quam ante duae unam, tunc una duas naves expugnavit cepitque. et iam classes quoque undique 10 20 concurrerant, et passim permixtis navibus pugnabatur. Eume- 11 nes, qui extremus commisso certamine advenerat, ut animadvertit laevum cornu hostium ab Livio turbatum, dextrum ipse, ubi aequa pugna erat, invadit. XLV. neque ita multo post primum ab laevo cornu fuga coepit. Polyxenidas enim ut 25 virtute militum haud dubie se superari vidit, sublatis dolonibus effuse fugere intendit; mox idem et qui prope terram cum Eumene contraxerant certamen fecerunt. Romani et Eumenes, 2 quoad sufficere remiges potuerunt et in spe erant extremi agminis vexandi, satis pertinaciter secuti sunt. postquam cele- 3 30 ritate navium, utpote levium, suas conmeatu onustas eludi frustra tendentis viderunt, tandem substiterunt, tredecim captis navibus cum milite ac remige, decem demersis. Romanae 4

gegen den feindlichen rechten Flü-
gel. 2. tumultuari] Passiv, cf.
Caes. b. g. VII, 61. 7. remos
detergunt Infolge des διέκπλους,
d. h. man schiffte durch die Reihe
der Gegner, um die Seiten und
Ruder der Schiffe zu beschädigen
und schnell gewendet sie von hin-
ten anzugreifen. Vgl. Thuc. 1, 49.
11. praetoria nave] das Admiral-
schiff. 15. ferreas manus] Wahr-
scheinlich hatte das Schiff zwei
Enterbrücken. 16. pedestri simi-
lem] ἦν τε ἡ ναυμαχία καρτερά, τῇ
μὲν τέχνῃ οὐχ ὁμοίως, πεζομαχία
δὲ τὸ πλέον προσφερὴς οὖσα. Thuc.

20. passim permixtis navibus] ἐπειδὴ γὰρ προσβάλοιεν ἀλλήλοις, οὐ ῥᾳδίως ἀπελύοντο υπό τε πλή Τους καὶ ὄχλου τῶν νεῶν καὶ μᾶλ λόν τι πιστεύοντες τοῖς ἐπὶ τοῦ και ταστρώματος ὁπλίταις ἐς τὴν νίκην, οἳ καταστάντες ἐμάχοντο ἡσυχαζουσῶν τῶν νεῶν. Thuc. 21. extremus] nam agmen cogebat.

27. contraxerant certamen] in Kampf gerathen waren; denn von Anfang an standen sie Eumenes nicht gegenüber, er griff später in das Treffen ein und gab die Entscheidung. 28. sufficere] absolut

classis una Punica navis, in primo certamine ab duabus circumventa, periit. Polyxenidas non prius quam in portu Ephesi 5 fugae finem fecit. Romani eo die, unde egressa regia classis erat, manserunt; postero die hostem persequi intenderunt. medio fere in cursu obviae fuere iis quinque et viginti tectae 5 6 Rhodiae naves cum Pausistrato praefecto classis. his adiunctis, Ephesum hostem persecuti ante ostium portus acie instructa steterunt. postquam confessionem victis satis expresserunt, 7 Rhodii et Eumenes domos dimissi; Romani Chium petentes, Phoenicuntem primum portum Erythraeae terrae praetervecti, 10 nocte ancoris iactis, postero die in insulam ad ipsam urbem traiecerunt. ubi paucos dies remige maxime reficiendo morati 8 Phocaeam tramittunt. ibi relictis ad praesidium urbis quattuor quinqueremibus, ad Canas classis venit; et cum iam hiems appeteret, fossa valloque circumdatis naves subductae.

9 Exitu anni comitia Romae habita, quibus creati sunt consules L. Cornelius Scipio et C. Laelius, Africanum intuentibus cunctis ad finiendum cum Antiocho bellum.

15

XXVI. Antiochus postquam a spe societatis Prusiae decidit, Ephesum ab Sardibus est profectus ad classem, quae per 20

=

ausdauern. 4. manserunt] ibi manserunt, denn bei der Correlation kann das Demonstrativum im Hauptsatze ausgelassen werden.

5. quinque et viginti] Entà nai εinool. Appian Syriaca. c. 21, der ebenfalls (nach Polyb.) die Schlacht beschreibt. 10. Phoenicuntem portum, an der Westseite der Halbinsel, auf welcher Erythrae liegt.

[ocr errors]

praetervecti] sie konnten, scheint es, in den Hafen nicht einlaufen, der vielleicht verschlossen war. 14. Canas] In Aeolis, gegenüber von Mytilene, in der Nähe der Arginusen, nicht weit von Elaea und Pergamum. 17. C. Laelius, Freund des Scipio Africanus; er hatte in den Consulwahlen für 192 eine repulsa erlitten. App. Syr. c. 21: οἱ Ρωμαῖοι δὲ Μανίῳ μὲν αἱροῦνται διάδοχον ἐπὶ τὴν στρατηγίαν Λεύ κιον Σκιπίωνα, ὃς τότε αὐτοῖς ὕπατος ἦν, ἀπράκτῳ δ ̓ ὄντι καὶ ἀπειροπολέμῳ σύμβουλον αἱροῦνται τὸν ἀδελφὸν Πούπλιον Σκιπίωνα.

Africanum intuentibus cunctis] cf. XXXVII, 1: Tum de consulum provinciis coeptum est agi. ambo Graeciam cupiebant. multum Laelius in

senatu poterat. is, cum senatus aut sortiri aut conparare inter se provincias consules iussisset, elegantius facturos dixit, si iudicio patrum quam si sorti eam rem permisissent. Scipio responso ad hoc dato, cogitaturum quid sibi faciendum esset, cum fratre uno locutus, iussusque ab eo permittere audacter senatui, renuntiat collegae facturum se quod is censeret. cum res aut nova aut vetustate exemplorum memoriae iam exoletae relata exspectatione certaminis senatum erexisset, P. Scipio Africanus dixit, si L. Scipioni fratri suo provinciam Graeciam decrevissent, se legatum iturum. haec vox magno adsensu audita sustulit certamen. experiri libebat, utrum plus regi Antiocho in Hannibale victo an in victore Africano consuli legionibusque Romanis auxilii foret; ac prope omnes Scipioni Graeciam, Laelio Italiam decreverunt.

19. a spe societatis Prusiae] Antiochus non civitatium modo, quae circa erant, contrahebat praesidia, sed ad Prusiam Bithyniae regem legatos miserat litterasque, quibus transitum in Asiam Romanorum

« IndietroContinua »