Immagini della pagina
PDF
ePub

F) Fünfte Periode des Krieges 250-241 (Polyb. I, 56. 58–63).

Οἱ δὲ Καρχηδόνιοι μετὰ ταῦτα στρατηγὸν καταστήσαντες 56 αὑτῶν ̓Αμίλκαν τὸν Βάρκαν ἐπικαλούμενον, τούτῳ τὰ κατὰ τὸν στόλον ἐνεχείρισαν· ὃς παραλαβὼν τὰς ναυτικὰς δυνάμεις 2 5 ὥρμησε πορθήσων τὴν Ἰταλίαν. ἔτος δ ̓ ἦν ὀκτωκαιδέκατον τῷ πολέμῳ. κατασύρας δὲ τὴν Λοκρίδα καὶ τὴν Βρεττιανὴν χώραν, 3 ἀποπλέων ἐντεῦθεν κατῆρε παντὶ τῷ στόλῳ πρὸς τὴν Πανορ μῖτιν, καὶ καταλαμβάνει τὸν ἐπὶ τῆς Εἱρκτῆς λεγόμενον τόπον, ὃς κεῖται μὲν Ἔρυκος και Πανόρμου μεταξὺ πρὸς θαλάττη, 10 πολύ δέ τι τῶν ἄλλων δοκεῖ διαφέρειν τόπων ἐπιτηδειότητι πρὸς ἀσφάλειαν στρατοπέδων καὶ χρονισμόν. ἔστι γὰρ ὄρος 4 περίτομον ἐξανεστηκὸς ἐκ τῆς περικειμένης χώρας εἰς ὕψος ἱκανόν. τούτου δ ̓ ἡ περίμετρος τῆς ἄνω στεφάνης οὐ λείπει τῶν ἑκατὸν σταδίων, ὑφ ̓ ἧς ὁ περιεχόμενος τόπος εὔβοτος ὑπάρχει 15 καὶ γεωργήσιμος, πρὸς μὲν τὰς πελαγίους πνοὰς εὐφυῶς κείμε νος, θανασίμων δὲ θηρίων εἰς τέλος ἄμοιρος. περιέχεται δὲ 5 κρημνοῖς ἀπροσίτοις ἔκ τε τοῦ κατὰ θάλατταν μέρους καὶ τοῦ παρὰ τὴν μεσόγειαν παρήκοντος, τὰ δὲ μεταξὺ τούτων ἐστὶν ὀλίγης καὶ βραχείας δεόμενα κατασκευῆς. ἔχει δ ̓ ἐν αὑτῷ καὶ 6 20 μαστόν, ὃς ἅμα μὲν ἀκροπόλεως, ἅμα δὲ σκοπῆς εὐφυοῦς λαμβάνει τάξιν κατὰ τῆς ὑποκειμένης χώρας. κρατεῖ δὲ καὶ λιμένος 7

[ocr errors]

=

2. μετὰ ταῦτα, im Jahre 507 247 v. Chr. 3. τὸν Βάρκαν] Es ist dies ursprünglich nicht ein Geschlechtsname, sondern ein ehrender Beiname. heissen mehrere tapfere Helden, wie Barak zur Zeit der Debora: die Türken nennen ebenfalls ihren grossen Sultan Bayazid = Blitz. Vgl. duo fulmina belli (die beiden Scipionen). Bis auf Lilybaeum, Drepana und das Castell Aegithallus war alles übrige Gebiet in den Händen der Römer. Lilyb. ward fortwährend eng eingeschlossen, in der Nähe der zwei andern Ortschaften sassen die Römer an und auf dem Eryx fest. 6. κατασύρειν herabziehen, τὴν χώραν κ. = diripere, vastare, schon bei Herod. 8. τῆς Εἱρκτῆς] Monte Pellegrino, von ihm aus kann die ganze Umgegend, das

[ocr errors]

Meer, der Hafen und die Stadt
Panormus im Umkreise beherrscht
werden. 11. πρὸς ἀσφάλειαν] zur
sicheren Erhaltung und längeren
Verpflegung von Truppen, weil der
Boden sich zum Ackerbau eignete
(γεωργήσιμος). Das Plateau oben
ist zwar nicht von geringem Um-
fange, doch nicht so gross, als Po-
lybius angiebt.
χρονισμός, län-
gerer, dauernder Aufenthalt. Ham.
wollte sich eine Armee heranbilden,
mit welcher er später den offenen
Kampf gegen die römischen Le-
gionen, vielleicht in Italien selbst,
wagen könnte.
12. περίτομος,
praeruptus. 14. εὔβοτος, futter-
reich, bewachsen. 15. εὐφυῶς
κείμενος] der Berg bot Schutz gegen
die Seewinde. 20. μαστόν] eine
Anhöhe auf dem Plateau, τάξιν
loco mit Gen. (speculae loco est).

[ocr errors]

--

εὐκαίρου πρὸς τὸν ἀπὸ Δρεπάνων καὶ Λιλυβαίου δρόμον ἐπὶ 8 τὴν Ἰταλίαν, ἐν ᾧ πλῆθος ὕδατος ἄφθονον ὑπάρχει. προσόδους δὲ τὰς πάσας ἔχει τριττὰς δυσχερεῖς, δύο μὲν ἀπὸ τῆς χώρας, 9 μίαν δ ̓ ἀπὸ τῆς θαλάττης. ἐν ᾧ καταστρατοπεδεύσας παραβόλως ̓Αμίλκας, ὡς ἂν μήτε πόλεως οἰκείας μήτ ̓ ἄλλης ἐλπίδος 5 μηδεμιᾶς ἀντεχόμενος, εἰς μέσους δὲ τοὺς πολεμίους ἑαυτὸν δεδωκώς, ὅμως οὐ μικροὺς οὐδὲ τοὺς τυχόντας Ῥωμαίοις ἀγῶ10 νας καὶ κινδύνους παρεσκεύασε. πρῶτον μὲν γὰρ ἐντεῦθεν ὁρμώμενος κατὰ θάλατταν τὴν παραλίαν τῆς Ἰταλίας επόρθει 11 μέχρι τῆς Κυμαίων χώρας, δεύτερον δὲ κατὰ γῆν παραστρατο- 10 πεδευσάντων αὐτῷ Ῥωμαίων πρὸ τῆς Πανορμιτῶν πόλεως ἐν ἴσως πέντε σταδίοις πολλοὺς καὶ ποικίλους ἀγῶνας συνεστήσατο κατὰ γῆν σχεδὸν ἐπὶ τρεῖς ἐνιαυτούς. περὶ ὧν οὐχ οἷόν τε διὰ τῆς γραφῆς τὸν κατὰ μέρος ἀποδοῦναι λόγον.

58

Ὁ δὲ ̓Αμίλκας, τῶν Ῥωμαίων τὸν Ἔρυκα τηρούντων ἐπί 15 τε τῆς κορυφῆς καὶ παρὰ τὴν ῥίζαν κατελάβετο τὴν πόλιν τῶν Ερυκίνων, ἥτις ἦν μεταξὺ τῆς τε κορυφῆς καὶ τῶν πρὸς τῇ ῥίζῃ 3 στρατοπεδευσάντων. ἐξ οὗ συνέβαινε παραβόλως μὲν ὑπομένειν καὶ διακινδυνεύειν πολιορκουμένους τοὺς τὴν κορυφὴν κατ έχοντας τῶν Ῥωμαίων, ἀπίστως δὲ τοὺς Καρχηδονίους ἀντ- 20 έχειν, τῶν τε πολεμίων πανταχόθεν προσκειμένων καὶ τῶν χορηγιῶν οὐ ῥᾳδίως αὐτοῖς παρακομιζομένων, ὡς ἂν τῆς θαλάτ 4 της καθ ̓ ἕνα τόπον καὶ μίαν πρόσοδον ἀντεχομένοις. οὐ μὴν ἀλλὰ πάλιν ἐνταῦθα πάσαις μὲν ἀμφότεροι ταῖς πολιορκητικαῖς ἐπινοίαις καὶ βίαις χρησάμενοι κατ ̓ ἀλλήλων, πᾶν δὲ γένος ἐν- 25 δείας ἀνασχόμενοι, πάσης δ ̓ ἐπιθέσεως καὶ μάχης πεῖραν λα5 βόντες, τέλος ούχ, ὡς Φάβιος φησιν, ἐξαδυνατοῦντες καὶ περι

[ocr errors][merged small][ocr errors][merged small]

κακοῦντες, ἀλλ' ὡς ἂν ἀπαθεῖς καὶ ἀήττητοί τινες ἄνδρες, ἱερὸν σ ἐποίησαν τὸν στέφανον. πρότερον γὰρ ἢ 'κείνους ἀλλήλων ἐπικρατῆσαι, καίπερ δύο ἔτη πάλιν ἐν τούτῳ τῷ τόπῳ διαγωνισαμένους, δι ̓ ἄλλου τρόπου συνέβη λαβεῖν τὸν πόλεμον τὴν κρίσιν. 5 Τὰ μὲν οὖν περὶ τὸν Ἔρυκα καὶ τὰς πεζὰς δυνάμεις τοι- 7 αύτην ἔσχε διάθεσιν. τὰ δὲ πολιτεύματα ἦν ἀμφοτέρων παραπλήσια τοῖς ψυχομαχοῦσι τῶν εὐγενῶν ὀρνίθων. ἐκεῖνοί τε 8

γὰρ πολλάκις ἀπολωλεκότες τὰς πτέρυγας διὰ τὴν ἀδυναμίαν, αὐτῇ δὲ τῇ ψυχῇ μένοντες ἐκβάλλουσι τὰς πληγάς, ἕως ἂν 10 αυτομάτως ποτὲ περιπεσόντες αὑτοῖς καὶ ῥᾳδίως ἀλλήλων διαδράξωνται, κἄπειτα τούτου γενομένου συμβῇ τὸν ἕτερον αὐτῶν προπεσεῖν· οἵ τε Ρωμαῖοι καὶ Καρχηδόνιοι κάμνοντες ἤδη τοῖς 9 πόνοις διὰ τὴν συνέχειαν τῶν κινδύνων εἰς τέλος ἀπήλγουν, τήν τε δύναμιν παρελέλυντο καὶ παρεῖντο διὰ τὰς πολιχρονίους 15 εἰσφορὰς καὶ δαπάνας. ὁμοίως δὲ Ῥωμαῖοι ψυχομαχοῦντες, 59 καίπερ ἔτη σχεδὸν ἤδη πέντε τῶν κατὰ θάλατταν πραγμάτων ὁλοσχερῶς ἀφεστηκότες διά τε τὰς περιπετείας καὶ διὰ τὸ πεπεῖσθαι δι' αὐτῶν τῶν πεζῶν δυνάμεων κρινεῖν τὸν πόλεμον, τότε συνορῶντες οὐ προχωροῦν αὑτοῖς τὸ ἔργον κατὰ τοὺς 2 20 ἐκλογισμοὺς καὶ μάλιστα διὰ τὴν τόλμαν τοῦ τῶν Καρχηδονίων ἡγεμόνος, ἔκριναν τὸ τρίτον ἀντιποιήσασθαι τῶν ἐν ταῖς ναυ

[ocr errors]

τοῦντες] gänzlich ermattet, περικακοῦντες] verzweifelnd. — 1. ἱερὸν τὸν στέφανον; den Kranz erhält im Wettkampf der Sieger; bleibt aber der Kampf unentschieden, dann wird der Kranz der Gottheit geweiht (ἱερός), zu deren Ehren der Wettkampf veranstaltet ist. Gell. XVIII, 2: Saturnalia Athenis agitabamus hilare. conveniebamus ad eandem cenam conplusculi. Tum qui et cenulam ordine suo curabat, praemium solvendae quaestionis ponebat: quaestio soluta corona et praemio donabatur, si nemo dissolvebat, corona deo, cuius id festum erat, dicabatur. 7. ψυχομαχοῦσι] auf Leben und Tod kämpfen. Philo: οἱ γοῦν ἀλεκτρυόνες οὕτως εἰώθασι φιλοκινδύνως ἀγωνίζεσθαι, ὥστε ὑπὲρ τοῦ μὴ εἶξαι καὶ παραχωρῆσαι, κἂν ἡττῶνται ταῖς δυνάμεσιν, οὐχ ἡττῶνται ταῖς εὐτολ

Histor. Quellenbuch. II, 2. 2. Aufl.

μίαις· ἄχρι γὰρ θανάτου παραμέ
νουσιν. 8. ἀπολωλεκότες] wenn
sie aus Erschöpfung ihre Flügel
sinken lassen. τὰς πτέρυγας, i. e.
usum alarum, wegen der ἀδυναμία,
ὅταν αὐτοῖς κάμνῃ τὸ πτερόν.
9. ἐκβάλλουσι, pariren gegen ein-
ander. 10. περιπεσόντες αὑτοῖς]
über sich herfallen. διαδράσσε
σθαι ἀλλήλων, einander greifen,
corripere. . 15. „, Welche Zahl von
Menschenleben der Krieg wegraffte,
ist daraus zu erkennen, dass die
Bürgerrolle von 252-247 um etwa
40000 Köpfe, den sechsten Theil
der Gesammtzahl, sank, wobei die
Verluste der Bundesgenossen noch
nicht mitgerechnet sind." Momm-
sen. Der Verlust an Geld, Schiffen,
Material, die Lähmung des Han-
dels etc. entzieht sich jeder Be-
rechnung.

4

τικαῖς δυνάμεσιν ἐλπίδων, ὑπολαμβάνοντες διὰ τῆς ἐπινοίας ταύτης, εἰ καιρίως ἅψαιντο τῆς ἐπιβολῆς, μόνως ἂν οὕτω πέρας 4 ἐπιθεῖναι τῷ πολέμῳ συμφέρον. ὃ καὶ τέλος ἐποίησαν. τὸ μὲν γὰρ πρῶτον ἐξεχώρησαν τῆς θαλάττης εὔξαντες τοῖς ἐκ τῆς τύ χης συμπτώμασι, τὸ δὲ δεύτερον ἐλαττωθέντες τῇ περὶ τὰ Δρέ- 5 5 πανα ναυμαχίᾳ· τότε δὲ τρίτην ἐποιοῦντο ταύτην τὴν ἐπιβολήν, δι' ἧς νικήσαντες καὶ τὰ περὶ τὸν Ἔρυκα στρατόπεδα τῶν Καρχηδονίων ἀποκλείσαντες τῆς κατὰ θάλατταν χορηγίας τέλος ἐπέθηκαν τοῖς ὅλοις. ἦν δὲ τῆς ἐπιβολῆς τὸ πλεῖον ψυχομαχία. 10 6 χορηγία μὲν γὰρ οὐχ ὑπῆρχε πρὸς τὴν πρόθεσιν ἐν τοῖς κοινοῖς·

οὐ μὴν ἀλλὰ διὰ τὴν τῶν προεστώτων ἀνδρῶν εἰς τὰ κοινὰ φιλοτιμίαν καὶ γενναιότητα προσευρέθη πρὸς τὴν συντέλειαν. 7 κατὰ γὰρ τὰς τῶν βίων εὐκαιρίας καθ ̓ ἕνα καὶ δύο καὶ τρεῖς ὑφίσταντο παρέξειν πεντήρη κατηρτισμένην, ἐφ ̓ ᾧ τὴν δαπάνην 15 3 κομιοῦνται κατὰ λόγον τῶν πραγμάτων προχωρησάντων. τῷ δὲ τοιούτῳ τρόπῳ ταχέως ἑτοιμασθέντων διακοσίων πλοίων πεντηρικῶν, ὧν ἐποιήσαντο τὴν ναυπηγίαν πρὸς τὴν τοῦ Ῥοδίου ναῦν, μετὰ ταῦτα στρατηγὸν καταστήσαντες Γάιον Λυτά· τιον ἐξέπεμψαν ἀρχομένης τῆς θερείας. ὃς καὶ παραδόξως ἐπι- 20 φανεὶς τοῖς κατὰ τὴν Σικελίαν τόποις τόν τε περὶ τὰ Δρέπανα λιμένα κατέσχε καὶ τοὺς περὶ τὸ Λιλύβαιον ὅρμους, παντὸς ἀνακεχωρηκότος εἰς τὴν οἰκείαν τοῦ τῶν Καρχηδονίων ναυτι10 κοῦ. συστησάμενος δὲ περὶ τὴν ἐν τοῖς Δρεπάνοις πόλιν ἔργα 11 καὶ τἆλλα πρὸς τὴν πολιορκίαν παρασκευασάμενος, ἅμα μὲν 25 ταύτῃ προσεκαρτέρει τὰ δυνατὰ ποιῶν, ἅμα δὲ προορώμενος τὴν παρουσίαν τοῦ Καρχηδονίων στόλου, καὶ μνημονεύων τῆς ἐξ ἀρχῆς προθέσεως ὅτι μόνως δύναται διὰ τοῦ κατὰ θάλατταν κινδύνου κρίσεως τὰ ὅλα τυχεῖν, οὐκ ἀχρεῖον οὐδ ̓ ἀργὸν εἴα

5. τῇ περὶ τὰ Δρέπανα ναυμαχία] die Niederlage des P. Claudius Pulcher im J. 249, der bald darauf der Verlust der Flotte bei Lilybaeum folgte, theils im Gefecht, theils durch Sturm. 9. τέλος, wie sonst πέρας ἐπιθεῖναι oder συντέλειαν ἐπιθεῖναι. — 13. προσευρέθη, sc. χορηγία. 15. Es war also eine freiwillige Anleihe, welche die Bürger dem Staat aufnöthigten. ,,Diese Thatsache; dass eine Anzahl Bürger im 23. Jahre eines schwe

ren Krieges 200 Linienschiffe mit einer Bemannung von 60000 Matrosen freiwillig dem Staate darboten, steht vielleicht ohne Beispiel da in den Annalen der Geschichte." Mommsen. 18. τὴν τοῦ Podíov vavv] ein ausserordentlicher Schnellsegler, der öfters mitten durch die Römer aus dem Hafen von Lilyb. nach Karth. und wieder zurückgefahren, schliesslich aber gefangen worden war. 22. ὅρο μους] die Rhede von Lilybaeum.

γίγνεσθαι τὸν χρόνον, ἀλλ ̓ ἀν ̓ ἑκάστην ἡμέραν ἀναπείρας καὶ 12 μελέτας ποιῶν τοῖς πληρώμασιν οἰκείως τῆς ἐπιβολῆς, τῇ τε λοιπῇ τῇ κατὰ τὴν δίαιταν ἐπιμελείᾳ προσκαρτερῶν, ἀθλητὰς ἀπετέλεσε πρὸς τὸ προκείμενον ἐν πάνυ βραχεῖ χρόνῳ τοὺς ναύτας. 5 Οἱ δὲ Καρχηδόνιοι, παρὰ τὴν ὑπόνοιαν προσπεσόντος 60 αὐτοῖς τοῦ πεπλευκέναι στόλῳ τοὺς Ρωμαίους καὶ πάλιν ἀντιποιεῖσθαι τῆς θαλάττης, παραυτίκα κατήρτιζον τὰς ναῦς, καὶ 2 πληρώσαντες σίτου καὶ τῶν ἄλλων ἐπιτηδείων, ἐξέπεμπον τὸν στόλον, βουλόμενοι μηδὲν ἐλλείπειν τὰ περὶ τὸν Ἔρυκα στρατό10 πεδα τῶν ἀναγκαίων. κατέστησαν δὲ καὶ στρατηγὸν ἐπὶ τῆς 3 ναυτικῆς δυνάμεως ̓́Αννωνα· ὃς ἀναχθεὶς καὶ κατάρας ἐπὶ τὴν Ἱερὰν καλουμένην νῆσον ἔσπευδε τοὺς πολεμίους λαθὼν διακομισθῆναι πρὸς τὸν Ἔρυκα, καὶ τὰς μὲν ἀγορὰς ἀποθέσθαι καὶ κουφίσαι τὰς ναῦς, προσλαβὼν δ ̓ ἐπιβάτας ἐκ τῶν μισθοφόρων 15 τοὺς ἐπιτηδείους καὶ Βάρκαν μετ ̓ αὐτῶν, οὕτω συμμίσγειν τοῖς ὑπεναντίοις. ἱ δὲ Λυτάτιος συνεὶς τὴν παρουσίαν τῶν περὶ 4 τὸν ̓́Αννωνα, καὶ συλλογισάμενος τὴν ἐπίνοιαν αὐτῶν, ἀναλαβὼν ἀπὶ τοῦ πεζοῦ στρατεύματος τοὺς ἀρίστους ἄνδρας ἔπλευσε πρὸς τὴν Αἰγοῦσσαν νῆσον τὴν πρὸ τοῦ Λιλυβαίου κειμένην. 20 κανταῦθα παρακαλέσας τὰ πρέποντα τῷ καιρῷ τὰς δυνάμεις 5 διεσάφει τοῖς κυβερνήταις ὡς ἐσομένης εἰς την αὔριον ναυμαχίας. ὑπὸ δὲ τὴν ἑωθινήν, ἤδη τῆς ἡμέρας ὑποφαινούσης, ὁρῶν 6 τοῖς μὲν ἐναντίοις φορὸν ἄνεμον καταρρέοντα καὶ λαμπρόν, σφίσι δὲ δυσχερῆ γιγνόμενον τὸν ἀνάπλουν πρὸς ἀντίον τὸ 25 πνεῦμα, κοίλης καὶ τραχείας οὔσης τῆς θαλάττης, τὸ μὲν πρῶτ τον διηπόρει τί δεῖ χρῆσθαι τοῖς παροῦσι. συλλογιζόμενος δὲ τ ὡς ἐὰν μὲν παραβάληται χειμῶνος ὄντος, πρὸς ̓́Αννωνα ποιή σεται τὸν ἀγῶνα καὶ πρὸς αὐτὰς τὰς ναυτικὰς δυνάμεις και πρὸς ἔτι γέμοντα τὰ σκάφη, ἐὰν δὲ τηρῶν εὐδίαν καὶ καταμέλ- 8

[merged small][ocr errors][merged small][merged small]
« IndietroContinua »