Immagini della pagina
PDF
ePub
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

judicia jam facta domo deferemus : deinde si quam opinionem jam vestris mentibus comprehendiftis , si eam ratio convellet, si oratio labefactabit, si denique veritas extorquebit; ne repugnetis , eamque animis vestris aut libentibus , aut æquis remittatis : tum autem , quum ego unaquaque de re dicam, & diluam, ne ipsi quæ contraria funt , taciti cogitationi veltræ subjiciatis ; sed ad extremum exspectetis , & me meum dicendi ordinem fervare patiamini quum peroraro , túm , si quid erit præteritum, a mé requiratis.

III. Ego me, Judices, ad eam causam accedere , quæ jam per annos octo continuos ex contraria parte audiatur , atque ipsâ opinione hominum tacitâ propè convieta atque damnata fit , facilè intelligo : sed , si quis mihi deus vestram ad me audiendum benevolentiam conciliarit, efficiam profectò , ut intelligatis , nihil esse homini tam timendum , quàm invidiam ; nihil innocenti, susceptâ invidiâ , tam optandum , quàm æquum judicium, quòd in hoc uno denique falsæ infamiæ finis aliquis atque exitus reperiatur. Quamobrem magna me fpes tenet, si

sunt in cauja, explicare, atque omnia dicendo confequi potuero, hunc locum confeffumque veftrum , quem illi horribilem A. Cluentio , ac formidolofum fore putaverunt

[ocr errors]
[ocr errors]

ea, quæ

>

turum.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

eum tandem ejus fortunæ miseræ multumque jactatæ , portum ac perfugium fu

8. Tametsi permulta funt , quæ mihi , antequam de caufa dicam , de communibus invidiæ periculis dicenda esse videantur : tamen, ne diutius oratione meâ suspensa exfpectatio veftra teneatur , aggrediar ad crimen cum illa deprecatione , Judices quâ mihi fæpius utendum esle intelligo sic ut me audiatis , quasi hoc tempore

hæc caufa primùm dicatur , sicuti dicitur ; non quasi sæpe jam di&ta , & numquam pro

& bata sit : hodierno enim die primùm veteris istius criminis diluendi poteftas eft data : ante hoc tempus error in hac caufa , atque invidia versata eft. Quamobrem , dum multorum annorum accusatio. ni breviter dilucidéque respondeo , quæfo, ut me , Judices , sicuti facere inftituiftis , benignè attentéque audiatis.

IV. Corrupiffe dicitur A. Cluentius judicium pecuniâ , quò inimicum suum innocentem, Statium. Albium, condemnaret. Oftendam , Judices , primùm (quoniam caput illius atrocitatis atque invidiæ fuit , innocentem pecuniâ circumventum ) neminem umquam majoribus criminibus gravioribus teftibus effe in judicium vocatum : deinde ea de eo præjudicia esse facta ab ipsis judicibus , a quibus condem

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

natus est , ut non modò ab iisdem, fed ne ab aliis quidem ullis , absolvi ullo modo poffet. Quum hæc docuero , tum illud oftendam , quod maximè requiri intelligo , judicium illud pecuniâ effe tentatum , non a Cluentio , fed contra Cluentium : faciamque, ut intelligatis , in tota illa causa quid res ipsa tulerit, quid error affinxerit, quid invidia conflarit.

10. Primùm igitur illud eft, ex quo intelligi possit , debuiffe Cluentium magnopere caufæ confidere , quòd certissimis criminibus & testibus fretus ad accufandum defcenderit. Hoc loco faciendum mihi , Judices, est, ut vobis breviter illa quibus Albius condemnatus est , crimina exponam. Abs te peto , Oppianice , ut me invitum de patris tui causa dicere exiftimes , adductum fide atque officio defensionis: etenim tibi si in præsentia fatisfacere non potuero, tamen multæ mihi ad satisfaciendum reliquo tempore facultates dabuntur : Cluentio nisi nunc satisfecero, poftea mihi satisfaciendi poteftas non erit: simul & illud quis est, qui dubitare debeat, contra damnatum & mortuum, pro incolumi & vivo dicere ; quum illi , in quem dicitur , damnatio omne ignominia periculum jam abstulerit, mors verò etiam doloris ; huic autem , pro quo dicitur ,

nihil possit offensionis accedere sine acer

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

bissimo animi sensu ac dolore , & sine summo dedecore vitæ

ac turpitudine ? Atque , ut intelligatis, Cluentium non accufatorio animo , non oftentatione aliquâ aut gloriâ adductum , fed nefariis injuriis, quotidianis insidiis , proposito ante oculos vitæ periculo , nomen Oppianici detuliffe paulo longiùs exordium rei demonftrandæ repetam : quod quæso , Judices, ne molestè patiamini. Principiis enim cognitis multò faciliùs extrema intelligetis.

V. A. Cluentius Avitus fuit , pater hujusce , Judices , homo non folùm municipii Larinatis, ex quo erat, sed etiam regionis illius , & vicinitatis, virtute , exiftimatione nobilitate facilè princeps. Is quum esset mortuus ,

Sulla & Pompeio consulibus , reliquit hunc annos xv natum; grandem autem , & nubilem filiam, quæ brevi tempore poft patris mortem nupsit A. Aurio Melino, confobrino fuo adolescenti in primis , ut tum habebatur inter fuos & honefto , & nobili,

12. Quum essent hæ nuptiæ plenæ dignitatis , plenæ concordiæ , repentè eft exorta mulieris importunæ nefaria libido, non folùm dedecore verùm etiam scelere convincta. Nam Sassia mater hujus Aviti ( mater enim a me , nominis causâ , tametsi in hunc hostili odio & crudelitate eft, mater , inquam , appellabitur ;

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

fas erat

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

neque umquam illa ita de suo fcelere & immanitate audiet, ut naturæ nomen amittat: quò enim eft ipsum nomen amantius indulgentiusque maternum, hòc illius matris , quæ multos jam annos , & nunc quum maximè filium interfectum cupit singulare scelus , majore odio dignum effe ducetis ) ea igitur mater Aviti, Melini illius adolescentis, generi sui, contrà quàm

amore capta , primò neque id ipsum diu , quoquo modo poterat, in illa cupiditate continebatur ; deinde ita flagrare coepit amentiâ , sic inflammata ferri libidine ut eam non pudor , non pudicitia , non pietas , non macula familiæ, non hominum fama , non filii dolor, non filiæ mæror a cupiditate revocaret.

13. Animum adolescentis , nondum consilio ac ratione firmatum , pellexit iis omnibus rebus quibus illa ætas capi ac deliniri poteft : filia, quæ non folùm illo communi dolore muliebri in ejusmodi viri injuriis angeretur, fed nefarium matris pellicatum ferre non poflet, de quo ne queri quidem sine fcelere fe posse arbitraretur , ceteros fui tanti mali ignaros esse cupiebat ; in hujus amantissimi sui fratris manibus , & gremio , moerore & lacrym confenefcebat.

14. Ecce autem subitum divortiu: quod folatium malorum omnium foro

[ocr errors]
« IndietroContinua »