Immagini della pagina
PDF
ePub

et Caddusios appellans. "Navalium vero copiarum, quas nulli portus capere in Græcia possent, dextrum cornu Sidonios" et Tyrios, sinistrum Aradios, et ex Pamphylia Sidetas P tenere; quas gentes nullæ unquam nec arte, nec virtute navali æquassent. Jam pecuniam, jam alios belli apparatus referre, supervacaneum esse. Scire ipsos, abundasse semper auro regna Asiæ. Itaque non cum Philippo, nec Hannibale rem futuram Romanis, principe altero 10 civitatis, altero Macedoniæ tantum regni finibus incluso; sed cum magno Asiæ totius partisque Europæ rege. Eum tamen, quanquam ab ultimis orientis terminis ad liberandam Græciam veniat, nihil postulare ab Achæis, in quo fides eorum adversus Romanos, priores socios atque amicos, lædatur. Non enim, ut secum adversus eos arma capiant, sed ut neutri parti sese conjungant, petere. Pacem utrique parti, quod medios deceat amicos, optent: bello se non interponant. Idem ferme et Ætolorum legatus Archidamus petiit, ut, quæ facillima et tutissima esset, quietem præstarent, spectatoresque belli fortunarum alienarum eventum sine ullo discrimine rerum suarum opperirentur. Provectus deinde est intemperantia linguæ in maledicta, nunc communiter Romanorum, nunc proprie ipsius Quintii: ingratos' appellans, et exprobrans ‘non victoriam modo de Philippo virtute Ætolorum partam, sed etiam salutem;

sig. habent. -10 Add. Kreyssig. unius. Mox vox. rege, qnæ post altero in cod. Harl. et quibusdam editt. vett. additur, rectius jo cod. Mogunt, et ceteris codd. apud Drakenb. deest. Doering.

NOTÆ et Amardum Auvios ad mare Caspi- quoqne urbe in insula qnæ ponte

om, coluisse videntur ex Strabon. et juncta fuit continenti, juxta Ortho· Ftol. Sab Persarum fuerant quo- siam ad Eleutheri fl. ostia in confinio

que ditione, at tunc Antiocho pa. Cassiotidis, quæ Syriæ regio. rebant.

P Sidetas] A Sida nrbe maritima Sidonios) A Sidone urbe Phæni. Pamphyliæ in Ciliciæ confinio, inter ciæ maritima, admodum clara, Age ostia Enrymedontis et Melæ fluvio. noris sede, Cadmi et Europæ patria : rum : hodie Chirisonda, ut vult Ni. quæ ab Alexandro capta : hodie ger, aut, ut Thevetus et Moletins, vulgo Seida Turcis et Christianis. Scandalor.

Aradios) Ab Arado Phæniciæ

ipsumque et exercitum sua opera servatos. Quo enim illum unquam imperatoris functum officio esse? Auspicantem immolantemque et vota nuncupantem sacrificuli vatis modo in acie vidisse, cum ipse corpus suum pro eo telis hostium objiceret.'

49. Ad ea Quintius, 'Coram quibus magis, quam apud quos, verba faceret,' dicere, ‘Archidamum rationem habuisse. Achæos enim prope scire, Ætolorum omnem ferociam in verbis, non in factis, esse, et in conciliis magis concionibusque, quam in acie, apparere. Itaque parvi Achæorum existimationem, quibus notos esse se scirent, fecisse: legatis " regis et per eos absenti regi eum se jactasse. Quod si quis antea ignorasset, quæ res Antiochum et Ætolos conjunxisset, ex legatorum sermone potuisse "? apparere: mentiendo invicem jactandoque vires, quas non haberent, inflasse vana spe atque inflatos esse; dum ii '3 ab se Philippum victum, sua virtute protectos Romanos, et quæ modo audiebatis, narrant, vos ceterasque civitates et gentes suam sectam esse secuturos; rex contra peditum equitumque nubes jactat, et consternit maria suis classibus. Est autem res simillima conæ Chalcidensis hospitis mei, hominis et boni, et sciti convivatoris. Apud quem solstitiali tempore comiter accepti cum miraremur, unde illi eo tempore anni tam multa et varia venatio ; homo non, quam isti sunt, gloriosus, renidens, condimentis, ait, varietatem illam et speciem ferinæ carnis ex mansueto sue factam. Hoc dici apte in copias regis, quæ paulo ante jactatæ sint, posse. Varia enim genera armorum et multa nomina gen

11 Mavult Rupert. legato, quia cap. præc. non nisi legatns Antiochi memoratur.-12 Potuisset edd. ante Sigon.–13. In Ms. Lov. 6. et Gaertn. dum hi, rectius forte, judice etiam Crev. quamvis ii non alii esse possunt, quam le

NOTÆ 4 Coram quibus magis] Vult Archi rant huic Achæorum concilio, quam damum legatum Ætolorum in orati quomodo persuaderet Achæis ipsis, one sua spectasse potius qua ratione quorum in concilio loquebatur. placeret legatis Antiochi, qui ade

tium inauditarum, Dabas et Medos et Caddusios et 14 Elymæos Syros omnes esse :' haud paulo mancipiorum melius, propter servilia ingenia, quam militum genus. Et utinam subjicere oculis vestris, Achæi, possem concursationem regis magni ab Demetriade, nunc Lamiam in concilium Ætolorum, nunc Chalcidem! Videretis vix duarum male plenarum legiuncularum instar in castris regis : videretis regem, nunc mendicantem prope frumentum ab Ætolis, quod militi admetiatur, nunc mutuas pecunias foenere in stipendium quærentem, nunc ad portas Chalcidis stantem; et mox inde exclusum, nihil aliud quam Aulide atque Euripo spectatis, in Ætoliam redeuntem. Male crediderunt et Antiochus Ætolis, et Ætoli regiæ vanitati. Quo minus vos decipi debetis, sed expertæ toties 's spectatæque Romanorum fidei credere. Nam quod optimum esse dicunt,16 non interponi vos bello,“ nihil immo 17 tam alienum rebus vestris est. Quippe sine gratia, sine dignitate, præmium victoris eritis.'

50. Nec absurde adversus utrosque respondisse visus

gati Ætolorum.' Rupert. Hi habet Crev.-14 Et del. Gron. Doujat.15 · Alii, etiam Drak. potius ; quod languere videtur: at toties excitat orationem et firmat: ac sane sæpius jam cognorant Achæi fidem Romanornm, utut in uno bello Philippi.' Bauer. potius codd. Mog. Victor. et Lov. 6. toties reliqui Mss. et edd. ante Ald. potius Crev. Doer. Kreyssig.–16.Ita recepi ex Ms. Lov. 3. pro vulg. dicant, snadentibus Crev, et Bauero.' Ru. pert. Dicant habent Gron. Donjat. Kreyssig. Mox, interponendi plerique Mss. et edd. ante Mogunt. Interponendi Doojat.—17 Nihil immo, contra, potius. Inter bas voces in cod. Harl. et Sigon. insertum tam ranum ab iis, qui nesciebant, td immo alii voc. postponi.' Rupert.

NOTÆ Syros omnes esse) Erant quidem lebratnr porro Aulis Græcorum adextra Syriam, utpote ultra Euphra versus Trojam conjurantium statione, tem ac Tigrim: sed tamen subjecti sed hodie intercidisse dicitur. Syriæ regibus.

In Ætoliam redeuntem] Non in ip• Aulide atque Euripo spectatis] Bæ sam quidem Ætoliam, sed in eam otiæ orbs fuit Aulis ad Euripum, qui Thessaliæ partem quam suæ ditionis sinas est maris Ægæi, æstatis æstibus fecerant Ætoli : Demetriadem enim agitari solitas, Bæotiamque dividens concesserat Antiochns, et in vicina ab Eubea insula : inter Chalcidem Ætolorum in Phthiotide loca. antem et Aulidem adeo angostus, ut u Interponi [interponendi] vos bello) illa continenti ponte jungatur. Ce. Snpple consilium. Vulgo interponi.

est; et facile erat 18 orationem apud faventes æquis auribus accipi. Nulla enim nec disceptatio, nec dubitatio fuit, quin omnes, eosdem genti Achæorum hostes et amicos, quos populus Romanus censuisset, judicarent, bellumque et Antiocho, et Ætolis nuntiari juberent. Auxilia etiam, quo censuit Quintius, quingentorum militum Chalcidem, quingentorum Piræeum extemplo miserunt. Erat enim haud procul seditione Athenis res, trahentibus ad Antiochum quibusdam spe largitionum venalem pretio multitudinem ; donec ab iis, qui Romanæ partis 19 erant, Quintius est accitus, et, accusante Leonte quodam, Apollodorus auctor defectionis damnatus atque in exilium est ejectus. Et ab Achæis quidem cum tristi responso legatio ad regem rediit. Bæoti nihil certi responderunt: 'cum Antiochus in Boeotiam venisset, tum, quid sibi faciundum esset, se deliberaturos esse.' Antiochus, cum ad Chalcidis præsidium et Achæos et Eumenem regem * misisse audisset, maturandum ratus, ut et prævenirent sui, et venientes, si possent, exciperent, Menippum cum tribus ferme millibus militum, et cum omni classe Polyxenidam mittit. Ipse paucos post dies sex millia suorum militum, et ex ea copia, quæ Lamiæ repente colligi potuit, non ita multos Ætolos ducit. Achæi quingenti et ab Eumene rege modicum auxilium missum, duce Xenoclide Chalcidensi, nondum obsessis itineribus, tuto transgressi Euripum, Chalcidem pervenerunt. Romani milites, quingenti ferme et ipsi, cum jam Menippus castra ante Salganea ad Hermæum, qua transitus ex Boeotia in Eubeam insulam est, haberet, venerunt. Mictio erat cum

[ocr errors]

18 ' Ad facile erat supplendum fere videtur intellectu, nisi forte ejusmodi aliquid exciderit, vel scribendum sit, et facile intelligi poterat, orationem cett.' Doering.-19 • Romanorum partis recte, puto, emend. Duk. quia pars geni.

NOTÆ * Ad Chalcidis præsidium et Achæos curii promontorium, sub Salganeis : et Eumerem regem] Supple copias seu alia ejus nominis promontoria tramiliter.

dunt geographi in Sardinia, in Creta, 5 Ad Hermaum] Circa Ismeni A. in Thracia, et alibi ; sed ea buc non ostia fuerit Hermæum boc, sive Mer. pertinent.

iis, legatus a Chalcide ad Quintium, ad id ipsum præsidium petendam, missus. Qui postquam obsessas ab hostibus fauces vidit, omisso ad Aulidem itinere, Delium convertit, ut 20 inde in Eubeam transmissurus.

51. Templum est Apollinis Delium,” imminens mari: quinque millia passuum a' Tanagra abest. Minus quatuor millium inde in proxima Euboeæ est mari trajectus. Ubi et in fano lucoque, ea religione et eo jure sancto,a quo sunt templa, quæ · asyla Græci appellant, et nondum aut indicto bello, aut ita commisso, ut strictos gladios, aut sanguinem usquam factum audissent, com per magnum otium milites, alii ad spectaculum templi lucique versi, alii in littore inermes vagarentur, magna pars per agros lignatum pabulatumque dilapsa esset; repente Menippus, palatos passim aggressus, eos 3 cecidit, ad quinquaginta vivos cepit. Perpauci efsugerunt, in quibus Mictio, parva oneraria nave exceptus. Ea res Quintio Romanisque, sicut jactura militum molesta, ita ad jus inferendi Antiocho belli adjecisse aliquantum videbatur. Antiochus, admoto ad Aulidem exercitu, cum rursus oratores, partim ex suis, partim Ætolos, Chalcidem misisset, qui eadem illa, quæ nuper, cum minis gravioribus agerent, nequicquam contra Mictione et Xenoclide tendentibus, facile tenuit, ut portæ sibi aperirentur. Qui Romanæ partis erant, sub

[blocks in formation]

tivo plur. jangi solet.' Rupert.--20 • Particula ut deleta, lenius mihi fuere videtur oratio.' Doering.

1 Ab Kreyssig.-2 Quæ del. Gron. Donjat. Crev. verbis asyla Græci appellant parenthesi inclusis.—3 • In voce eos mendom, sive numerum, quo Livius, quot cæsi sint, indicare voluerit, latere, Crev. suspicatus est. Doering.

NOTÆ 2 Delium] Locus Bæotiæ mariti. sis, ubi hic Livii locus profertur et mus inter Aulidem et Asopi ostium. illustratur. J. Clericus.

• Eo jure sancto] Hoc est, inviola b Aut ita commisso] Repetendum bili. De urbibus quibus fuit jus hic quoque ad bello, scilicet nondum asyli, vide virum, dignitate juxta ac bello ita commisso, ut Romani mili. eruditione illustrem, Ezech. Span- tes, qui Chalcidem mittebantur, strichemium de præst, et usu numisma tos gladios audivissent. tum diss. 9. sect. 5. edit. LondinenDelph, et Var, Clas. Livius.

9 L

« IndietroContinua »