Immagini della pagina
PDF
ePub

templo Minervæ Itoniæ, iram accendit; permissumque militi est, ut circumjectum templo agrum popularetur. Deinde cogitatio animum subiit, cum communi decreto Boeotorum posita esset statua, indignum esse, in unum Coronensem agrum sævire. Revocato extemplo milite, finis populandi factus: castigati tantum verbis Boeoti ob ingratum in tantis tamque recentibus beneficiis animum erga Romanos. Inter ipsum pugnæ tempus decem naves regiæ cum præfecto Isidoro ad Thronium in sina Maliaco stabant. Eo gravis vulneribus Alexander Acarnan, nuntius adversæ pugnæ, cum perfugisset, trepidæ inde recenti terrore naves Cenæum "Euboeæ petierunt. Ibi mortuus sepultusque Alexander. Tres, quæ ex Asia profectæ eundem portum tenuerant, paves, audita exercitus clade, Ephesum redierunt. Isidorus ab Cenæo Demetriadem, si forte eo deferret fuga regem, trajecit. Per eosdem dies A. Atilius, præfectus Romanæ classis, magnos regios coinmeatus, jam fretum, quod ad Andrum insulam est, prætervectos, excepit; alias mersit, alias cepit naves. Quæ novissimæ '3 agminis erant, cursum in Asiam verterunt. Atilius Piræeum, unde profectus erat, cum agmine captivarum naviam revectus, magnam vim frumenti et Atheniensibus et aliis ejusdem regionis sociis divisit.

21. Antiochus, sub adventum consulis a Chalcide profectus, Tenum 14 primo tenuit:' inde Ephesum transmisit.

-12 Ceneum edd. ante Sigon.-13 All, inter quos Kreyssig. novissimi, prob. Crev.

14 ' Sic recte pro vitiosa lectione Tenedum jam Glar. legendum esse vidit.'

NOTÆ · Minerva Itoniæ] Foit celeberri- promontorium, Eubææ maxime occimum Minervæ Itoniæ templum in dentale, in Maliacom prominens sj. Thessalia ad Curalium amnem, qui in num, contra Scarphiam Locrorum. Peneum fuit apud Itonem oppidum Nunc Capo Litar Sophiano, vel poMetropolitani agri: inde aliud fa. tius Canaia, at Niger testatur. num, eidem numini dicatum in Beo » Tenum primo tenuit] Cycladum tia apud Cheroneam, nomen sumsit. una est Tenos, insularum Ægæi ma

• Cenæum (Cæneum) Eubææ] Mo. ris, media inter Andrum et Myco. net Sigon, scribendum Cenæum. Est nem. Hodie Tina vocatur, teste Soph.

Consuli Chalcidem venienti portæ patuerunt, cum, appropinquante eo, Aristoteles, præfectus regis, urbe excessisset : et ceteræ urbes in Euboea sine certamine traditæ, post paucosque dies,"s omnibus perpacatis, sine ullius noxa urbis exercitus Thermopylas reductus, multo modestia post victoriam, quam ipsa victoria, laudabilior. Inde consul M. Catonem, per quem, quæ gesta essent, senatus populusque Romanus haud dubio auctore 16 sciret, Romam misit. Is a Creusa (Thespiensium emporium y est, in intimo sinu Corinthiaco retractum) Patras Achaiæ petit: a Patris Corcyram usque Ætoliæ atque Acarnaniæ littora legit, atque ita ad Hydruntum Italiæ* trajecit. Quinto die inde pedestri itinere Romam ingenti cursu pervenit. Ante lucem ingressus Urbem, a porta ad prætorem M. Junium iter intendit. Is prima luce senatum vocavit."7 Quo L. Cor. nelius Scipio, aliquot diebus ante a consule dimissus, cum adveniens audisset, prægressum Catonem in senatu esse, supervenit exponenti, quæ gesta essent. Duo inde legati jussu senatus in concionem sunt producti, atque ibi eadem, quæ in senatu, de rebus in Ætolia gestis exposuerunt. Supplicatio in triduum decreta est, et ut quadraginta hostiis majoribus prætor, quibus Diis ei videretur, sacrificaret. Per eosdem dies et M. Fulvius Nobilior, qui biennio ante prætor in "8 Hispaniam erat profectus, ovans Urbem est ingressus: argenti bigati præ se tulit centum triginta millia,

Doering.–15 Paucosque per dies Gron. Donjat. Crev.-16 • J. F. Gron. ten. tabat per quem...haud dubium auctorem, probante Crev. sed bene se habet nostra lectio.' Doering.17' In senatum vocavit vii. Mss. prob. Gron.' Rupert.-18 Add. ulteriorem Gron. Doujat. Crev. et mox habent eæd. centum et triginta.

NOTÆ paretque Venetis in media Turcarum Catone Brundusiom trajecisse vult. ditione.

* Pedestri itinere] Non opponitur Thespiensium emporium] Urbs Bæ. equestri hoc pedestre iter, sed mariotiæ fuit Thespiæ in confinio Mega- timo. ridis sub Helicone, band procul sinu 6 In Ætolia] Non in provincia, sed Corinthiaco ; nunc Thespe vocatur, in terris, seu ditione Ætolorum Thes. estque vici instar. Ejns portus Creu salica.

Argenti bigati pre se tulit centum 2 Ad Hydruntum Italiæ] Plut. in triginta millia] Duo et quinquaginta

sa.

et extra numeratum 19 duodecim millia pondo argenti; a auri pondo centum viginti septem.a0

22. Acilius consul ab Thermopylis Heracleam ad Ætolos præmisit, ut tunc saltem, experti regiam vanitatem, resipiscerent, traditaque Heraclea, cogitarent de petenda ab senatu seu furoris sui, seu erroris venia. Et ceteras' Græciæ civitates defecisse eo bello ab optime de se meritis Romanis ; sed, quia post fugam regis, cujus fiducia officio decessissent,” non addidissent pertinaciam culpæ, in fidem receptas esse. Ætolos quoque, quanquam non secuti sint regem, sed arcessierint, et duces belli, non socii, fuerint, si poenitere possint, posse et incolumes esse. Ad ea cum pacati nibil responderetur, appareretque, armis rem gerendam, et, rege superato, bellum Ætolicum integrum restare, castra ab Thermopylis ad Heracleam movit, eoque ipso die, ut situm nosceret urbis, ab omni parte equo mænia est circumvectus. Sita est Heraclea in radicibus Etæ montis; ipsa in campo, arcem imminentem loco alto et undi. que præcipiti babet. Contemplatus omnia, quæ noscenda erant, quatuor simul locis aggredi urbem constituit. A flumine Asopo,3i qua et gymnasium est, L. Valerium operibus atque oppugnationi præposuit : arcem extra muros, quæ * frequentius prope, quam urbs, habitabatur, Ti. Sem

19 Numerum Doujat.--20 • Per eosdem dies et M. Fulvius ... viginti septem : eadem, et iisdem verbis, repetuntur cap. 39. pr. unde ea ed. Frob. a. 1531. et proximæ ad Curion. prorsus, sed temere, omiserunt.' Rupert.

I Cetera Gron. Crev.-2 All. ab officio déc. et Gron, malebat discessissent. -3 Asoto edd. ante Sigon.–4 Vid. Not. Var. • Quatuor illa verba arcem extra muros, quæ non leguntur in Mss. et edd. antt. ante Mogunt. at mox in urbe pro urbs; unde leg. partem, qua extra muros frequentius prope, quam in

NOTÆ millia librarum nostratium.

' A Aumine Asopo] Thessalicus hic Et extra numeratum (numerum] est Asopus, qui in sinum tæum duodecim millia pondo argenti] Efficit sive Maliacum sub Thermopylis in. hæc summa, ad Francicam monetam Anit, nomenque vetus adhuc servat. redacta, quadringenta triginta qua. & Arcem ( partem qua] extra muros] toor millia librarum.

Sic ex certissima emendatione Groe Auri pondo centum viginti septem] novii restituimus pro arcem extra muGall. soixante et onze mille cent vingt ros, qua. J. Clericus. livres.

1

pronio Longo oppugnandam dedit: as sinu Maliaco, quæ aditum haud facilem pars habebat, M. Bæbium; ab altero amniculo, quem Melana vocant, adversus Dianæ templum, Ap. Claudium opposuit. Horum magno certamine » intra paucos dies turres arietesque et alias omnis apparatus oppugnandarum urbium perficitur: et cum ager Heracleensis, paluster omnis frequensque proceris arboribus, benigne ad omne genus operum materiam suppeditabat; tum, quia refugerant intra monia Ætoli, deserta, quæ in vestibulo urbis erant, tecta, in varios usus non tigna modo et tabulas, sed laterem quoque et cæmenta et saxa variæ magnitudinis, præbebant.

23. Et Romani quidem operibus magis, quam armis, urbem oppugnabant: Ætoli contra armis 7 se tuebantur. Nam, cum ariete quaterentur muri, non laqueis, ut solet, exceptos declinabant ictus; sed armati frequentes, quidam ignes etiam, quos aggeribus injicerent, ferebant. Fornices quoque in muro erant apti ad excurrendum : et ipsi, cum pro dirutis reficerent muros, crebriores eos, ut pluribus

m His certatim rem promoventibus.

urbe, habitabatur ; Gron. probb. Dok. Crev. et Drak. Emendationi favent verba cap. 24. pars una' (ipsius urbis, at suburbium) in qua ædificia extra urbem,'cet. Sed ex eodem cap. mihi potius leviori mutatione legendum videtur arcem extra muros, qua (parie) frequentius prope, quum in urbe, habitabatur.' Rupert. Partem, qua Doer. partem extra Kreyssig. Vid. Not. J. Cler. inf.—5 A del. Gron. Doujat.–6 Desertaque Gron. Doujat.

? Post armis Gron. excidisse putabat magis quam mænibus ; et mox erumpebant post armati frequentes. Sed nil forte mutandum præter voc, armati, pro quo reposuerim tormenta. Rupert.—8 Male ab iis, qui rem non caperent, pro laqueis, receptum est jaculis. Mox sunt, qui legant, ut solent.' Doe

NOTÆ h Melana] Plures sunt hujusce no trahunt, et cum ipsis testudinibus minis amnes, a nigro colore sic ap. evertunt.' pellati. Hic ad Heracleam in Thes k Sed armati frequentes) Addit Gron. saliæ finibus versus Locros.

verbun erumpebant ; quo addito, mai Non laqueis, ut solet] Quis esset gis perspicua phrasis reddi videtur : horum laqueorum usus explicat apud verum non aliter intelligi possunt Sigon. Vitruvius lib. iv. cap. 23. Ætoli arietum ictus armis impediisse . alii captos arietes per moltitudi. quam per eruptiones, nem hominum de muro in obliquum

erumperetur in hostem locis, faciebant. Hoc primis diebus, dum integræ vires erant, et frequentes et impigre fecerunt: in djes deinde, pauciores et segnius. Etenim, cum multis urgerentur rebus, nulla eos res æque ac vigiliæ conficiebant; Romanis in magna copia militum succedentibus aliis in stationem aliorum, Ætolos propter paucitatem eosdem dies noctesque assiduo labore urente. Per quatuor et viginti dies, ita ut nullum tempus vacuum dimicatione esset, adversus quatuor e partibus simul oppugnantem hostem nocturnus diurno continuatus labor est. Cum fatigatos jam Ætolos sciret consul et ex ratione temporis, et quod ita transfugæ affirmabant, tale consilium iniit. Media nocte receptui signum dedit, et ab oppugnatione simul omnes milites deductos usque ad tertiam diei horam quietos in castris tenuit. Inde coepta oppugnatio ad mediam rursus noctem perducta est: intermissa deinde usque ad tertiam diei horam. Fatigationem rati causam esse Ætoli non continuandæ oppugnationis, quæ et ipsos affecerat, ubi Romanis datum receptui signum esset, velut ipsi quoque hoc revocati, pro se quisque ex stationibus decedebant ; nec ante tertiam diei horam armati in muris apparebant.

24. Consul, cum nocte media intermisisset oppugnationem, quarta vigilia rursus ab tribus partibus summa vi aggressus, ab una Ti. Sempronium tenere intentos milites signumque expectantes jussit, ad ea o in nocturno tumultu, unde clamor exaudiretur, haud dubie ratus hostes concursuros. Ætoli pars sopiti affecta labore ac vigiliis corpora

ring.–9 Vid. Not. Delph. inf.

[ocr errors]

NOTÆ · Eosdem] Refer ad Ætolos obses. lib. xxvII. quos et Machanidas ty.

rannus Lacedæmoniorum finitimo Assiduo labore urente] Sic ex ple. bello urebat:' et eodem lib. •Punici risque scriptis Gron, et olim editi: belli, quo duodecimum annum Italia vulgo ex Sig. urgente. Utrumvis ma. urebatur.' laeris, parum errabis : et bello ori' Ad ea] Loca. sæpe apud Nostrum legitur, veluti

« IndietroContinua »