Immagini della pagina
PDF
ePub

rum ibi dimicavit Antiochus? In Asia totius Asiæ steterunt vires, ab ultimi Orientis partibus , omnium gentium contractis auxiliis.c

59. Merito ergo et Diis immortalibus, quantus 1° maximus poterat, habitus est honos, quod ingentem victoriam facilem etiam fecissent, et imperatori triumphus est decretus. Triumphavit mense intercalario pridie Kalendas Martias. Qui triumphus spectaculo oculorum major, quam Africani fratris ejus, fuit; recordatione rerum et æstimatione periculi certaminisque non magis comparandus, quam si imperatorem imperatori, aut Antiochum ducem Hannibali conferres. Tulit in triumpho signa militaria ducenta triginta quatuor; oppidorum simulacra centum triginta quatuor; eburneos dentes mille ducentos triginta unum ; aureas coronas ducentas triginta quatuor; argenti pondo centum triginta septem millia' et quadringenta viginti; tetradrachmum & Atticorum ducenta viginti quatuor millia ; h cistophorum trecenta triginta unum millia et septuaginta;i nummos aureos Philippeos" centum

II

fratri ; quod Gron. Donjat. Crev.-8 Vid. Not. Delph. inf.-9' Vox partibus in nullo Ms.præter Lov. 5. reperta, ab ultimo o. Ms. Harl. ab ultimis o. Mog. et alii. Neutrum displicebat Drak.' Rupert. Ultimis Gron. Doujat. Crev. Kreyssig.

10 Quantum Gron.-11 Ducentos viginti, omisso unum, Gron. Donjat. Crev. et mox pro triginta habent eæd. viginti.–12 · Nisi cum Gron. leg. nummorum

NOTÆ e Ab ultimi (ultimis) Orientis partibus millions neuf cens trente deux mille li. omnium gentium contractis auxiliis] ores en lingots d'argent. Voce illa partibus, eodem sensu, nimi & Tetradrachmum] Vide ad cap. 46. rum pro regionibus, Ciceronem usum J. Clericus. esse Gronovius probat.

h Tetradrachmum Atticorum ducenta d Mense intercalario] Nempe Fe. viginti quatuor millia] Computata bruario: siquidem hic jam usus apud drachma pro denario, qui ferme octo Romauos nnum diem intercalandi, assibus nostris respondet, fiept tre. non mensein istegrum, ut primis tem centa quinquaginta octo millia et poribus.

quadringenta libræ. e Quam si imperatorem imperatori] i Cistophorum trecenta triginta unum Indicatur discrimen inter duos fra. millia et septuaginta] Sunt nimiram tres, quorum Lucius Publico longe pecunia nostra circiter septuaginta impar.

millia cum sexcentis octoginta li. Argenti pondo centum triginta sep. biis. tem millia] Gall. lu valeur de quatre

quadraginta millia ;k vasorum argenteorum (omnia cælata erant) mille pondo et quadringenta viginti quatuor,' aureorum mille pondo viginti quatuor." Et duces regii, præfecti et purpurati duo et triginta ante currum ducti. Militibus quini viceni denarii dati," duplex centurioni, triplex equiti : et stipendium militare et frumentum duplex post triumphum datum. Prælio in Asia facto, duplex" dederat. Triumphavit anno fere post, quam consulatu abiit.

60. Eodem fere tempore et Cn. Manlius consul in Asiam, et Q. Fabius Labeo prætor ad classem venit. Ceterum consuli non deerat cum Gallis P belli materia. Mare pacatum erat, devicto Antiocho. Cogitantique Fabio, 14 cui rei potissimum insisteret, ne otiosam provinciam habuisse videri posset, optimum visum est, in Cretam o insulam trajicere. Cydoniatæ' bellum adversus Gortynios' Gnossiosque gerebant, et captivorum Romanorum atque Italici generis magnus numerus in servitute esse per totam insu

aureorum Philippeorum.' Rupert.–13 · Particula aliqua, ut quoque, vel itidem, vel jam, quæ rø duplex jungatur, excidisse videtur Crevierio. Doering.

14 Sigon. tentabat Cogilanti itaque Fabio : quod Gron. Doujat. Crev.

NOTE Nummos aureos Philippeos centum

mes. J. Clericus. quadraginta millia] Si æstimeutur hi p Cum Gallis] Asiaticis. nummi tredecim libris cum dimidia, 9 In Cretam] Insula e majoribus conficientur decies centena nongenta Mediterranei maris, centum nrbibus quadraginta quatuor millia librarum: aliquando frequentata : nunc Candia dix-neuf cens quarante mille livres. ab urbe principe.

į Vasorum argenteorum mille pondo, Cydoniatæ] Cydon, sive Cydonia, et quadringenta viginti quatuor] Nobis urbs fuit Cretæ in ora boreali, hodie argentum illud efficeret summam Canea. 51300. librarum Francicarum præter & Adversus Gortynios] Gortyna, urbs manus pretium.

Cretæ mediterranea, nomen retinet m Aureorum mille pondo viginti qua in pago Gurtina adhuc dicto: in metuor] Auri bujus pretium argentea ditullio fere insulæ sub Ida monte, pecunia nostra æstimatum ascende- qui hodie Sfaccia. ret ad libras 573140.

Gnossiosque] Gnosos, sive Gnos. Militibus quini viceni denarii dati] 818, nurbs quondam Cretæ primaria, in Gallica hodierna æstimatione decem vicum quoque abiit; qui vulgo Ginosa, libræ.

non procul Gortyna. Ibi labyrinthus Quini viceni] Septem forenos et fuit Dædali opus. dimidium, si Hollandica moneta æsti

3196

T. LIVJI LIB. XXXVII. CAP. 60.

lam dicebatur. Classe ab Epheso profectus, cum primam Cretæ littus attigit, nuntios circa civitates misit, ut armis absisterent, captivosque in suis quæque urbibus agrisque conquisitos reducerent, et legatos mitterent ad se, cum qui. - bus de rebus ad Cretenses pariter Romanosque pertinentibus ageret. Nihil magnopere ea Cretenses moverunt. Captivos, præter Gortynios, nulli reddiderunt. Valerius Antias ad quatuor millia captivorum, quia belli minas timuerunt, ex tota insula reddita scripsit; eamque causam Fabio, cam rem nullam aliam gessisset, navalis triumphi impetrandi ab senatu fuisse. A Creta Ephesum Fabius rediit: inde tribus navibus in Thraciæ oram missis, ab Æno et Maronea "s præsidia Antiochi deduci jussit, ut in libertate eæ civitates essent.

15 Maronia eæd.

T. LIVII PATAVINI

HISTORIARUM

AB URBE CONDITA

LIBER XXXVIII.

BREVIARIUM.

CAP. 1. Amynander, in Ætolia exulans, popularium Ætolorumque ope præ

fectos et præsidia Macedonum expellit ex Athamania, et regnum recuperat paternum. 2. Philippus frustra Athamaniam recipere conatur. 3. Amynander legatos Romam et ad Scipiones mittit petitque pacem. Ætoli Amphilochiam, Aperantiam, Dolopas, et Ambraciam ad deditionem compellunt; sed, certiores facti de clade Antiochi et M. Fulvii cos. ad. vento, principes gentis cum Rhodiorum Atheniensiumque legatis ad pacem, Duper repudiatam, iterum, petendam Romam mittunt. 4-7. Fulvius Ambraciam, et Perseus Philippi filius Amphilochiam summa vi oppugnat; simulque Pleuratus, Illyriorum rex, et Achæi vastant maritima Ætoliæ. 8. Hinc Phæneas et Damoteles, principes Ætolorum, cum liberis mandatis veniunt ad consulem, durasque pacis conditiones ad concilium gentis referunt. 9. Simul Atheniensium Rhodiorumque legati pro Ætolis depre. cantur, et Amynander pro Ambraciensibus. Hi regis consilio precibusque moti permittunt se Romanis; et in Ætolorum concilio omnes accipi pacem jubent. 10. Tum legati Ætoli, Rhodii et Athenienses Romam proficiscuntur ad senatum, qui aures, querelis Philippi præoccupatas, non Æto. lorum quidem precibus, at deprecatorum tamen præbet. 11. Diu jactati

Ætoli tandem, ut conditiones pacis conveniant, efficiunt. 12. Cn. Manlius cos., acceptis Ephesi copiis a L. Scipione, milites et Attalum

ad novum cum Gallogræcis, propter auxilia Antiocho missa, suscipiendum bellum adhortatur. 13. Transgressus Mæandrum, Antiochiam, Apameam, Gordintichos et Tabas pervenit. 14. A Moagete, infido Cibyræ tyrando, inopiam et lacrymas simulante, multum frumenti ac pecuniæ exigit. 15. Per Pamphyliam Pisidiamque in Phrygiam et ad Tolistoboiorum fines progreditur. 16. Gallogræcorum origo, tres populi, Tolistoboii,

Trocmi, Tectosagi, horumque sedes et terror nominis. 17. Consulis oratio ad milites, qua ingenium moresque Gallorum et Gallogræcorum adum. brantur. 18. Iter ejus per Gallogræciam, et bona sed irrita officia Eposognati, qui unus ex regulis negaverat Antiocho adversus Romanos auxilia. 19. Tres Gallogræcorum gentes regulique earum, Ortiagoo, Combolomarus et Gaulotus, Olympum et Magaba montes insidunt. 20–23. Romani ex Olympo pellunt hostes, et L. millia tum cædunt, tum capiunt. 24. Inde ad Ancyram, Tectosagorum caput, moventur eorum castra : e quibus nobilis captiva, Ortiagontis uxor, corrupto et necato centurione custode, qui vim corpori ejas fecerat, elabitur. 25. Reges Gallorum petunt colloquium, et consuli nequicquam insidiantur. 26. 27. In Magabis, ut in Olympo, vincuntur, et, amissis castris cum ingenti præda, quam avidissima rapiendi

gens per annos multos coacervaverat, oratores de pace ad consulem mittunt. 28. T. Quintius Flamininus et M. Claudius Marcellus censuram agunt. M.

Fulvius cos. Perdomitis Ætolis, venit in Cephalleniam, cujus quatuor populi, Nesiotæ, Cranii, Palenses, et Samæi, deditionem non recusant. Sed mox Samæi, incertum quam ob causam, soli rebellant, 29. et, urbe capta direptaque, sub corona omnes veneunt. 30. A Cephalle. nia consul in Peloponnesum trajicit, ad dirimendam controversiam Achæorum et Lacedæmoniorum. Hi ægre patientes, Laconicæ oræ vicos et castella a T. Quintio in Achæorum fidem tutelamque tradita esse, et magnam exulum Spartanorum partem in iis habitare, vicum Lan improviso occupaverant, 31. cumque Philopamen, prætor Achæorum, postulasset, ut ejus rei auctores traderentur, renuntiata Achæis societate, legatos ad Fulvium miserant, qui Romanis Lacedæmonem dederent. 32. Jussu consulis Achæi et Lacedæmonii abstinent bello, et Romam mittunt legatos ; qui responsum referunt perplexum. 33. Hivc Philopæmen iterum deposcit auctores defectionis ; qui cum aliis illustribus viris in castra Achæorum veniunt, et a multitudine, exulum illorum vocibus accensa, obtruncantur. 34. Tum Lacedæmonii muros diruere, Lycurgi leges abrogare et recipere exules coguntur : quibus rebus enervata eorum civitas dia Achæis obnoxia fuit. 35. Consules Romæ (M. Valerius Messalla et C. Livius Salinator) prætoresque creantur; qui paulo post sortiuntur provincias. Signa et clypea aurata in æde Herculis, et Capitolio posita. Ludi Romani plebeiique. 36. Decernuntur legiones, et prodigiorum causa supplicatio sacrificiumque novemdiale indicitur. Campani impetrant, ut sibi cives Romanas ducere uxores liceat, Formiani autem, Arpi. nates Fundanique, ut sibi Romæ sit suffragii latio. Qui omnes hoc anno

primum censentur Romæ, et lustrum conditur. 37. Ad Co. Manlium proc. Ephesi hybernantem, legationes Antiochi, Gallo

græcorum, Ariarathis gentiumque omnium, cis Taurum montem incolentium, conveniunt; quibus non ante responsum datur, quam Eumenes et decem legati Roma adveniunt. 38. Ex horum sententia Apameæ fædus cum Antiocho conscribitur. 39. Q. Fabius Labeo naves regias concidere aut cremare, classem que cui præest, ab Epheso in Italiam reducere jubetur. Conditio civitatium Asiæ mutatur, regnumque Eumenis amplificator in Asia et Europa ; socer autem ejus Ariarathes, rex Cappadocum, qui auxiliis

« IndietroContinua »