Immagini della pagina
PDF
ePub

pugnarentur, diffisi præsidio urbis, in arcem universi concesserunt: postremo et inde, præmissis oratoribus, in ditionem se suaque omnia Romanis permiserunt. Magna inde præda facta est. Multi captivi nobiles in potestatem venerunt; inter quos et Thurri '9 filii duo et filia. Regulus hic earum gentium erat, longe potentissimus omnium Hispanorum. Audita suorum clade, missis, qui fidem venienti in castra ad Gracchum peterent, venit; et primum quæsivit ab eo, 'ne sibi liceret ac suis vivere ?'20 Cum prætor • victurum’ respondisset; quæsivit iterum, si cum Romanis militare liceret ?' Id quoque Graccho permittente,

sequar,' inquit, ‘vos adversus veteres socios meos, quoniam illos ad me propiunt suspicere.'id Secutus est inde Romanos, fortique ac fideli opera multis locis rem Romanam adjuvit.

50. Ergaviainde, nobilise et potens civitas, aliorum circa populorum cladibus territa, portas aperuit Romanis. Eam deditionem oppidorum haud cum fide factam, quidam auctores sunt: e qua regione abduxisset legiones, extemplo inde rebellatum, magnoque eum postea prælio ad montem Chaunum 3f cum Celtiberis a prima luce ad sextam horam

Donjat.-19 Turri Gron. Doujat. Crev.~20 Conj. Rupert. num aut an ant anne pro ne. Conj. Glar. liceretne sibi ac suis v. Clericus conj. anne sibi. J. F. Gron. vel sibine, vel num sibi, vel pacatone sibi cett.—I 'J. Fr. Gron, tentat piguit respicere. Sed ejusmodi loca, ut bene monet Crev. intacta relinquere præstat.' Doering. Ad me* propiunt Donjat.

2 Cum Sigon. et Cellar, legendum putat Rupert. Ergavica, qnod scribunt Doer, Kreyssig.-3 Caunum Gron. Doujat. Crev. Cajum conj. Rupert.

NOTÆ Ne sibi liceret [liceretne sibi] ris populis, ubi nunc regnum NavarIdem est ac sibine liceret vivere, ræ: Arguedas hodie : verum quoniam &c.

est quod ambigatur, an eo pertigisNe sibi, &c.] Conjicit Gron. liberone sent adhuc arma Romana, suspicor sibi. Forte anne. J. Clericus.

Ergaviam pro Ergavicam scriptum Illos ad me propiunt suspicere] esse, quæ urbs Celtiberorum fuit, Forte inquit Gron. piguit respicere. Sansoni Mondejar; in Castella Nova : Propiunt suspicere] Conjicit Gron. quanquam Clusius

et Villanovan. piguit respicere. J. Clericus.

eam Alcanis appellari volunt, • Ergavia inde, nobilis) Ergaviam f Ad montem Chaunum] Mons Chan. lego in Vasconibus Hispaniæ citerio nus pars Idubedæ in extrema sepDelph, et Var, Clas, Livius.

10 O

[ocr errors][ocr errors]

diei signis collatis pugnasse ; multos utrimque cecidisse: nec aliud magnopere, ne victos crederes, fecisse Romanos, nisi quod postero die lacessierint prælio manentes intra vallum ; spolia per totum diem legerint ;4 tertio die prælio majore iterum pugnatum, et tum demum haud dubie victos Celtiberos, castraque eorum capta et direpta esse. Viginti duo millia hostium eo die esse cæsa, plus trecentos captos; parem fere equorum numerum; et signa militaria septuaginta duo. Inde debellatum, veramque pacem, non fluxa, ut ante, fide, Celtiberos fecisse. Eadem æstate et L. Postumium in Hispania ulteriore bis cum Vaccæis egregie pugnasse scribunt. Ad triginta et quinque millia hostium occidisse, et castra oppugnasse.7 Propius vero est, serius in provinciam pervenisse, quam ut ea æstate potuerit res gerere.

51. Censores fideli concordia senatum legerunt. Princeps electus 8 est ipse censor M. Æmilius Lepidus pontifex maximus: tres ejecti de senatu. Retinuit quosdam Lepi

4 ' Sic ex emend. Gron, et Drak. pro vulg. nec a, m. victores fuisse Romanos ... legisse. In Ms. unico nec a. m, berbice crederes fuisse Romanos, nisi qui pos. tero die arcessierint manentes prælio spolia intra vallum per totum diem legisset.' Rupert. Manentes intra vallum prelio lacessierint ... legisse Gron. Donjat. Crev. Habent etiam Gron. Doujat. magnopere rictores fuisse Rom.-5 Fuisse edd. ante Sigon.-6 Edd. vett. Brachis et Bracharis; unde Bracaris conj. Crev. et all.--7 E.xpugnasse mavult Gron.

NOTA temtrionem versus Celtiberia, ad novius nec parenthesin, nec Ergavi. confinia Pelendonum, nunc Moncayo. cæ mentionem hic probat, cum de

& Nec aliud magnopere, ne victos prælio, deque vallo et castris, non de crederes, fecisse Romanos (victores fue obsidione ac mænibus agatur. Proisse Romanos] Hæc mirum in modum pius igitur ad vestigia veteris scripcorrupta erant. In primo exemplari turæ, sic scribendum anguratur: nec Germanico scriptum erat, nec aliud aliud magnopere, ne victos crederes, femagnopere berbice crederes fuisse Ro- cisse Romanos, nisi quod postero die manos, nisi qui postero die arcessierint lacessierint prælio manentes intra calmanentes prælio spolia intra vallum per lum, spoliis per totam diem lectis. Ab totum diem kegisset. Sigon. sic immu his non abludit, nec a primo exemtavit : cecidisse (nec aliud magnopere pl long recedit vulgata lectio. Ergaricæ credere se fecisse Romanos, Ceterum manentes intra vallum Celtinisi quod manentes intra vallum prelio beros intellige. lacessierint) postero die spolia, &c. Gro

dus a collega præteritos.. Opera ex pecunia attributa divisaque inter se hæc confecerunt. Lepidus molem ad Tarracinam, ingratum opus, quod prædia habebat ibi, privatamque publicæ rei impensam imposuerat.9b Theatrum et proscenium ad Apollinis, ædem Jovis in Capitolio, columnasque circa poliendas albo i locavit : et ab his columnis, quæ incommode opposita o videbantur," signa amovit; clypeaque de columnis, et signa militaria affixa omnis generis demsit. M. Fulvius plura et majoris locavit usus : portum" et pilas pontis in Tiberim; quibus pilis fornices post aliquot annos P. Scipio Africanus et L. Mummius censores locaverunt imponendos: basilicam post argentarias novas et forum piscatorium, circumdatis tabernis, quas vendidit in privatum; et forum et porticum extra portam Trigeminam, et aliam post navalia, et ad fanum Herculis, et post Spei ad Tiberim ædem Apollinis Medici. Habuere et in promiscuo præterea " pecuniam. Ex ea

& Opus quod publice non probabalur.
Lepidus juxta ædem Apollinis theatrum, et quasi scena vestibulum.
s Ad usum privatorum.

8 Malunt Duk. Crev. Drak. lectus, quod apud Kreyssig. legitur.-9' Privatamque publicæ rei impensam insuerat edd. ante Drak. imposuerat et injunxerat conj. Gron. qui tamen sensum h. l. non adjecit. insumserat, infulserat, inseruerat, inferserat tentant alii. Forte leg. privatæque rei publicam impensam insumserat, vel privatamque rem publica impensa juverat.' Rupert. Inseruerat Kreyssig.-10 Circumpoliendas albario ... incommode apposita conj. Pigh. improb. Gron.-11 Drak. monet pontem pro portum male conjecisse Pigh.-12. Præ, terea ex emend. Sigon. prætores in Ms. partem pecuniæ conj. Gron. Forte

NOTÆ b Privatamque publicæ rei impensam Pigh. circumpoliendas albario, sed nihil imposuerat (insuerat] Non placet Gro- mutandum videtur. povio hæc Palmerii lectio : mavult k Quæ incommode opposita videbantur] injunxerat, aut imposuerat. Gruter. Ita mavult Gron. et opposita explicat conjiciebat insumserat. Tan. Faber in. obstantia, atque ita columnas minus fulserat ; an potius inseruerat, vel in- spectabiles reddentia. Pigh. apposita, ferserat ? Nec tamen omnino impro. id est, juxta posita; exiguo ad senbem Palmerianum insuerat : ut insu tentiam discrimine. ere metaphorice dicatur pro impli In promiscuo præterea pecuniam] care, adjungere.

Ita Sigon. scriptus habebat prætores Insuerat] Injunxerat Gronov. pro pro præterea : scribit Gron. habuere insuerat, quod absurdum. J. Clericus. et in promiscuo partem pecunia, id est,

i Columnasque circa poliendus albo] opinor, pecuniæ e publico ad sumtus

communiter locarunt aquam adducendam fornicesque faciendos. Impedimento operi fuit M. Licinius Crassus, qui per fundum suum duci non est passus. Portoria quoque et vectigalia iidem multa instituerunt. Complura sacella publica, quæ fuerant "3 occupata a privatis," publica sacraquet ut essent paterentque populo, curarunt.!4 Mutarunt suffragia ; regionatimque generibus hominum causisque et quæstibus tribus descripserunt."

52. Et alter ex censoribus M. Æmilius petiit ab senatu, ut sibi dedicationis templorum Reginæ Junonis et Dianæ, quæ bello Ligustino ante annis "5 octo vovisset, pecunia ad ludos decerneretur. Viginti millia æriso decreverunt. Dedicavit eas ædes, utramque in circo Flaminio; ludosque scenicos triduum post dedicationem templi Junonis, biduum post Dianæ, et singulos dies fecit in circo. Idem dedicavit ædem Larium P Permarinum in Campo. Voverat eam

leg. censores.' Rupert.--13 Fuerant del. Gron. Doujat.--14' Publicaque sacra ut paterent essentque populo edd. antt. publica rursus ut essent p. p. conj. Gron. probb. Cler. et Crev. An leg. occupata a privatis profanaque vel profanataque, sacra ut essent p. p.?' Rupert. Publicaque sacra ut essent Gron. Doujat. Pube lica rursus ut essent Crev.

NOTÆ faciendos erogatæ parte communiter nis ac generis, et unius causæ quæs. usi sunt ad opera quæ simul loca- tusve, sive artificii essent, simul sufrunt.

fragium ferrent, ita ut cum tribus ali. m Sacella publica, quæ fuerant occu qua vocaretur ad suffragium, scirent pata a privatis] Sic Pigh. in membra. qui senatorii et eqnestris ordinis e. na legitur, publicaque, sua occupata a rant, quando in suffragium esset enn. privatis. Legendum Gron. putat, com dum, ac deinceps alii e plebe sno plura sacella publica, quæ occupata a quique ordine, ratione artis quam privatis, publica rursus ut essent pate- exercerent, et ex qua quæstum facerent que populo curarunt.

rent. + Sacra [rursus] Sic Gronov. pro • Viginti millia æris] Si asses susacra. J. Clericos.

mantur semunciales (quales eo jam n Regionatimque generibus hominum tempore) perexigua fuerit summa, causisque et quæstibus tribus descripse nec ultra quingentas octoginta tres runt] Cum quatuor tunc essent urbis libras nostrates, sex septemve asses regiones, totidemque tribus urbanæ ; erunt. reliquæ autem tribus rusticæ dice. P Ædem Larium] Feriæ sunt Larirentur, nominaque haberent a vicinis bus dedicatæ, quibus ædem bello An. Italiæ regionibus, præfecturis, ant tiochi L. Æmil. Regillus prætor in agris ; hi cepsores ita tribus descrip. Campo Martio curandam vovit. serunt ut homines qui ejusdem ordi.

20

annis undecim 16 ante L. Æmilius Regillus navali prælio adversus præfectos regis Antiochi. Supra valvas templi tabula cum titulo 17 9 hoc fixa est :' Duello magno regibus dirimendo' caput subigendis 18 patrandæ pacis hæc pugna exeunti L. Æmilio M. Æmilii filio auspicio,"9 imperio, felicitate ductaque ejus inter Ephesum, Samum Chiumque, inspectante cos.' ipso Antiocho, exercitu omni, equitatu elephantisque, classis regis Antiochi antea' sic victa, fusa, contusa fugataque est, ibique eo die naves longæ cum omnibus sociis captæ LX11.3 Ea pugna pugnata, rex Antiochus regnumque * * *. Ejus + rei ergo ædem Laribus Permarinis. vovit.' Eodem exemplo tabula in æde Jovis in Capitolio supra valvas fixa est.

15 Annos Kreyssig.-16 · Olim legebatur quadraginta ; Glarean. vitio ag. nito, duodecim restituit. Leg. undecim. Error ex notis natus est Xl. et xi.' Sigon.-17 Vid. Not. Delph. inf.-18 Duello magno regibus dirimendo caput subigendis Gron. Crev. Drak. Ernest. Duello magno regibus dirimendo * caput subigendis * patranda pacis . hæc Doujat. Duello magno dirimendo, regibus subi. gendis, caput Kreyssig.–19 Filio * auspicio Kreyssig. filio Regillo, prætori

auspicio Doujat.--20 Ephesum, Camuchumque olim legebatur.-1 Consule Crev, eos Kreyssig.-2 Conj. Sigon, e Macrob. a. d. XI. Kal. Jan.-3 XLII. Crev, quadraginta dua Kreyssig.–4 Regnumque ejus *. Ejus Gron. Doojat. Crev. \Regnumque. Ejus Doer, sine asteriscis.

NOTÆ 9 Tabula cum titulo] Ut titulus mi. exutos. sere laceratus extat in unica hujus r Duello magno regibus dirimendo libri membrana, ex qua vulgaris edi. [dirimendis] Intelliguntur haud dubie tio correxit aliquatenus, et, prout po. reges Antiochus et Eumenes : bic tuit, repræsentavit Sigon, nec restitu. enim cum a Seleuco Antiochi filio ere facile est. Quid enim ibi significat obsideretur, L. Regillum advocavit, ad caput ? quid subigendis ? quid hæc et Regillus hunc titulum sive causam pugna exeunti? jam illa inspectante pognæ suæ prætexuisse videtur, ut consule, ipso Antiocho exercitu omni, bellum inter hos reges dirimeret, equitatu, elephantisque aut falso sunt pacemque componeret. ascripta, (procul enim aberant et Duello, &c.] Hæc ita corrupta consul L. Scipio et Antiochus cum sunt, ut ne conjectura quidem emen. hæc navalis pugna committeretur,) dari queant. Talia erant in unico aut certe extra locum posita, et re codice Germanico, ex quo sunt edita. ferenda post sequentia verba ea J. Clericus. pugna pugnata ; ita ut dicatur post s Ædem Laribus Permarinis) Deos illa a consule Antiochus ipse exercitu marinos intellige, seu mare peraomni, equitatu, elephantisque spoliatus, grantes; sunt enim Lares Permarini, regnoque, magna ex parte, a Romanis ut vetus lexicon interpretatur, Deol

« IndietroContinua »