Immagini della pagina
PDF
ePub

XL. Atrox ubique proelium, fed varia fortuna erat. egregiè legiones, nec fegniùs dux alæ pugnabant :

: externa auxilia ab fimili armatura, meliore aliquantum militum genere, urgebantur ; nec locum tueri poterant. Celtiberi ubi, ordinata acie & fignis collatis, fe non effe pares legionibus fenferunt, cuneo impressionem fecerunt. quo tantum valent genere pugnæ, ut, quacumque parte perculere impetu fuo, sustineri nequeant. tunc quoque turbatæ legiones funt, prope interrupta acies. Quam trepidationem ubi Flaccus confpexit, equo advehitur ad legionarios equites : &, Ecquid auxilii in vobis eft? Actum jam de hoc exercitu erit? quum undique acclamâffent, quin ederet quid fieri velit, non segniter imperium exsecuturos: Duplicate turmas, inquit, duarum legionum equites, eg permittite equos

in cuneum hoftium, quo noftros urgent. id cum majore vi equorum facietis, fi effrenatos in eos equos immittitis : quod fæpe Romanos equites cum magna laude fecisse sua, memoriæ proditum est, Dicto paruerunt, detractisque frenis bis ultro citroque cum magna ftrage hostium infractis omnibus hastis transcurrerunt. Dissipato cuneo, in quo omnis fpes fuerat, Celtiberi trepidare, & prope omissa pugna locum fugæ circumspicere. Et alarii equites, postquam Romanorum equitum tam memorabile facinus videre, & ipfi virtute eorum accenfi, fine ullius imperio, in perturbatos jam hostes equos immittunt. Tunc verò Celtiberi omnes in fugam effunduntur, & imperator Romanus aversos hostes contemplatus, ædem Fortunæ equeftri, Jovique optimo maximo ludos vovit: cæduntur Celtiberi per totum faltum diflipati fuga. Decem & feptem VOL. 'V.

R

mil

[merged small][ocr errors]

millia hoftium cæla co die traduntur : vivi capti plus tria millia, ducentis feptuaginta feptem cum lignis militaribus, equis propè mille centum. Nullis castris eo die victor exercitus mansit: victoria non fine jactura militum fuit. quadringenti fepriaginta duo milites Romani, sociûm ae Latini nominis mille decem & novem, cum his tria millia militum auxiliariorum perierunt. ita victor exercitus, renovata priore gloria, Tarraconem eft perdu&tus. Venienti Fulvio Ti. Sempronius prætor, qui biduo ante venerat, obviam processit : gratulatusque est, quòd rempublicam egregiè gestisset, cum fumma concordia, quos dimitterent, quofque retinerent milites, compofucrunt. Inde Fulvius, exauctoratis militibus in naves impositis, Romam eft profectus. Sempronius in Celtiberiam legiones duxit. consules ambo in Ligures exercitus induxerunt, diversis partibus.

XLI. Poftumius prima & tertia legione BaliAtam Suismontiumque montes obfedit : &, premendo præsidiis anguftos faltus eorum, commeatus interclusit, inopiaque omnium rerum eos perdomuit. Fulvius secunda & quarta legione adortus à Pisis Apuanos Ligures, qui eorum circa Macram fluvium incolebant, in deditionem acceptos, ad sca ptem millia hominum in naves impositos, præter oram Etrusci maris Neapolin transmisit. inde in Samnium traducti, agerque his inter populares datus eft. Montanorum Ligurum ab A. Poftumio vineæ cæfæ, frumentaque deusta, donec cladibus omnibus belli coacti in deditionem venerunt, armaque tradiderunt. Navibus inde Poftumius ad sisendam oram Ingaunorum Intemeliorumque Li

gurum gurum processit. Priusquam hi consules venirent ad exercitum, qui Pifas indictus erat, præerant A. Poftumius & frater Q. Fulvü M. Fulvius Nobilior:

fecundæ legionis Fulvius tribunus militum erat. is & menfibus fuis dimifit legionem; jurejurando ada

etis centurionibus, as in ærarium ad quæstorcs effe delaturos. Hoc ubi Placentiam ( nam cò fortè erat profectus) Aulo nunciatum est, cum equitibus expeditis fecutus dimiffos, quos eorum potuit affequi, deduxit caftigatos Pifas. de ceteris confulem certiorem fecit. Eo referente senatusconsultum factum eft, ut M. Fulvius in Hispaniam relea garetur ultra novam Carthaginem. Literæque ei datæ funt à consule ad P. Manlium in Hispaniam ulteriorem deferendæ. Milites jussi ad signa redire. causfa ignominiæ, utì semestre stipendium in eum annum esset ei legioni, decretum. qui miles ad exercitum non rediffet, eum ipfum bonaque ea jus vendere consul jussus.

XLII. Eodem anno L. Duronius, qui prætor anno superiore ex Illyrico cum decem navibus Brundufium redierat, inde in portu reli&tis navibus quum veniffet Romam, inter exponendas res, quas ibi geffiffet, haud dubiè in regem Illyriorum Gentium latrocinii omnis maritimi caussam avertit. ex regno ejus omnes naves effe, quæ superi maris ou ram depopularæ effent. De his rebus legatos mififfe, nec conveniendi regis potestatem factam. Venerant Romam legati à Gentio, qui, quo tempore Romani conveniendi Regis caufla venissent, ægrum fortè eum in ultimis partibus fuiffe regni dicerent. petere Gentium ab senatu, ne crederent confi&is criminibus in fe, quæ inimici detulissent.

Ad

R2

388

T. LIVII Ad ea Duronius adjecit, multis civibus Romanis & sociis Latini nominis injurias factas in regno ejus. & cives Romanos dici Corcyra retineri. Eos omnes Romam adduci placuit: C. Claudium prætorem cognoscere : neque ante Gentio regi legatisve ejus responsum reddi. Inter multos alios, quos pestilentia ejus anni absumipsit, facerdotes

. quoque aliquot mortui sunt. L. Valerius Flaccus pontifex mortuus est: in ejus locum fuffectus est Q. Fabius Labco. P. Manlius, qui nuper ex ulteriore Hifpania redierat, triumvir epulo: Q. Fulvius M. F. in locum ejus triumvir cooptatus, cum prætextatus erat. De rege facrifico sufficiendo in locum Cn. Cornelii Dolabellæ, contentio inter C. Servilium pontificem maximum fuit & L. Cornelium Dolabellam duumvirum navalem ; quem ut inauguraret pontifex, magiftratu fese abdicare jubebat. recufantique id facere, ob eam rem muleta duumviro dicta à pontifice: deque ea quum provocaffet, certatum ad populum. quum plures jam tribus intro vocatæ dićto esse audientem pontifici duumvirum juberent ; mulctamque remitti, fi magistratu fe abdicaffet: ultimùm de cælo, quod comitia turbaret, intervenit. religio inde fuit pontificibus inaugurandi Dolabellæ. P. Clælium Sicukım inaugurarunt : qui fecundo loco inauguratus erat. Exitu anni & C. Servilius Geminus pontifex maximus decefsit : idem decemvir facrorum fuit. pontifex in locum ejus à collegio cooptatus est Q. Fulvius Flaccus. Ar pontifex maximus M. Æmilius Lepidus, quum multi clari viri petiffent: & decemvir facrorum Q. Marcius Philippus in ejusdem locum est cooptatus. Et augur Sp. Poftue

gius

[ocr errors]

mius Albinus decefsit. in locum ejus P. Scipionem filium Africani augures cooptârunt. Cumanis eo anno petentibus permiffum, ut publicè Latine loquerentur, & præconibus Latinè vendendi jus esset.

XLIII. Pisanis agrum pollicentibus, quo Latina colonia deduceretur, gratiæ ab senatu actæ. triumviri creati ad eam rem Q. Fabius Buteo, M. & P. Pompilii Länates. à C. Mænio prætore (cui provincia Sardinia quum evenisset, additum erat, ut quæreret de veneficiis longius ab urbe decem millibus passuum) literæ allatz, Se jam tria millia bominum dannalle, in crescere fibi quaftionem in diciis. aut eam sibi effe deferendam, aut provinciam dimittendam. Q. Fulvius Flaccus ex Hispania rediit Romam cum magna fama gestarum rerum: qui, quum extra urbem triumphi cauffa esset, conful eft creatus cum L. Manlio Acidi

Ante Chr. no ; & poft paucos dies cum militibus, quos fecúm deduxerat, triumphans v. c. 5733 urbem est invectus. Tulit in triumpho coronas aureas centum vigiati quatuor : præterea auri pondo triginta unum, & fignati Oscensis nummûm centum feptuaginta tria millia ducentos. Mis litibus de præda quinquagenos denarios dedit: duplex centurionibus, triplex cquiti, tantundem fociis Latini nominis : & ftipendium omnibus duplex. Eo anno rogatio primùm lata est ab L. Villio tribuno plebis, quot annos nati quemque magiftratum peterent caperentque, inde cognomen familiæ inditum, ut Annales appellarentur.

XLIV. Prætores quatuor post multos annos lege Bæbia creati, quæ alternis, quaternos jubebat

creari;

179.

R 3

« IndietroContinua »